Kategori: Mimari

Umberto Eco – Mimarlık Göstergebilimi (2019)

Mimari göstergelerin kavramsal yapısı, bize mimari hakkında çok şey söyler.

Göstergebilim alanında yaptığı önemli çalışmalarla bildiğimiz Umberto Eco da, genel göstergebilim teorisini mimarlık ve yapılı çevre sorununa uyguluyor.

Mimari göstergelerin kavramsal yapısını derinlemesine bir bakışla irdeleyen Eco, bunu yaparken, aynı zamanda mimari bilgimize de yeni boyutlar getiriyor.

Eco, mimarlığı hem işlevsel özellikleri hem sembolik nesne olma özellikleriyle ve hem de kitle iletişim aracı olma özellikleriyle ele alıyor.

Düşünür buradan hareketle, mimariyi ulusal kültürlerin ve değerlerin sembolik taşıyıcısı olarak tartışıyor.

  • Künye: Umberto Eco – Mimarlık Göstergebilimi, çeviren: Fatma Erkman Akerson, Daimon Yayınları, mimari, 128 sayfa, 2019

İhsan Bilgin – Mimarın Soluğu (2016)

Pritzker Ödülü sahibi İsviçreli mimar Peter Zumthor’un felsefesini ve çalışmalarını derinlikli bir bakışla inceleyen bir kitap.

Postmodern mimariye yönelik sıkı muhalifliği, malzemeyle kurduğu özgün ilişkisiyle öne çıkan Zumthor’un sanatına, beslendiği temel kaynaklara ve çalışmalarının mimariye ne gibi katkılar yaptığına daha yakından bakmak isteyenlere.

Zumthor, insanların doğrudan duyularına değmek ve dokunmak üzere tasarladığı işleriyle bilinen çok önemli bir mimar ve bu kitap da, onun dünyasına daha yakından bakmak için çok iyi bir fırsat.

  • Künye: İhsan Bilgin – Mimarın Soluğu, Metis Yayınları

Ebenezer Howard – Yarının Bahçe Kentleri (2019)

Ebenezer Howard’ın ‘Yarının Bahçe Kentleri’, ilk olarak 1898’de yayımlandı ve bugün de en iyi kent tasarımlarından biridir.

Howard’ın burada sunduğu “Bahçe-Kent” tasarımı, uzun yıllar gündemde kaldığı gibi, yalnızca ülkesi İngiltere’de değil, başka ülkelerde de denenecek bir kent modeli ortaya koyar.

Düşünür, Bahçe-Kent’te doğanın temiz hava, güneş ışığı, su ve düşük kira gibi avantajları ile kentin toplumsal fırsat, yüksek ücret gibi avantajlarını birleştirerek yeni bir kent tasarlar.

Howard’a göre ne kentlerde ne de kırsal alanda ideal yaşam yoktur, fakat en ideal çözüm de her iki yaşam biçimindeki avantajları kendinde toplayan sistemdir.

Aşırı kentleşmenin ekonomik ve toplumsal sakıncalarını gidermek, nüfusun ülke yüzeyinde daha dengeli bir biçimde dağılımını sağlamak şeklinde özetlenebilecek Bahçe-Kent, hem kentsel hem kırsal yaşamın sakıncalarını gidermeyi, kitabın önsözünü kaleme alan Ruşen Keleş’in yaptığı yerinde saptamayla, köylerle kentlerin “evlendirilmesini” amaçlıyor.

  • Künye: Ebenezer Howard – Yarının Bahçe Kentleri, çeviren: Volkan Atmaca, Daimon Yayınları, mimari, 132 sayfa, 2019

Richard Weston – Mimarlığı Değiştiren 100 Fikir (2015)

Mimarlığı farklı şekillerde etkileyen ve değişken karakterini yansıtan yaklaşımlar, bu kitabın konusu.

Şömineden döşemeye, kubbeden kemere, koridordan pitoreske, gotik canlandırmacılıktan çatı penceresine, iklimlendirmeden bilgisayar destekli tasarıma ve kaplamaya, mimariye yön vermiş 100 yenilikçi fikir, burada.

Richard Weston, mimarlığı “mekân tanımlama sanatı” olarak gören ve 19. yüzyılda tartışılmaya başlanıp kısa süre sonra Frank Lloyd Wright’ın işlerinde ardından da Le Corbusier’nin ‘Yeni Mimarlığın Beş İlkesi’ ile somutlaşarak modern mimarlığın rehber ilkesi haline gelen fikrini öne çıkarıyor.

Kitaptan da çok açık şekilde anlaşılacağı gibi, bu fikirlerin çoğu, zamanla eskimeden mimarlığı biçimlendirmeye devam ediyor.

  • Künye: Richard Weston – Mimarlığı Değiştiren 100 Fikir, çeviren: Neslihan Şık, Literatür Yayıncılık, mimari, 216 sayfa, 2015

Philip Wilkinson – 50 Mimarlık Fikri (2015)

Rönesans’tan Palladyanizme, Barok’tan Rokoko’ya, Neoklasizmden Art Nouveau’ya ve Fütürizmden Yeşil mimarlığa, Antik Yunan döneminden bugüne Batı mimarlığına dayanak teşkil etmiş belli başlı fikirler için nitelikli bir kılavuz.

Mimarlık tarihinin muazzam çeşitliliğini daha yakından görmek isteyenler için dört dörtlük bir başucu kitabı olarak öneriyoruz.

  • Künye: Philip Wilkinson – 50 Mimarlık Fikri, çeviren: Volkan Atmaca, Domingo Yayınları, mimari, 208 sayfa, 2015

Doğan Hasol – Mimarlık Cep Sözlüğü (2009)

Mimarlık yazınının önde gelen isimlerinden Doğan Hasol’un, çok sayıda maddeyi kapsayan ‘Mimarlık Cep Sözlüğü’, hem mimarlığa ilgi duyanlar, hem de mimarlar için, cep boyutu ve yetkin içeriğiyle, kullanılması kolay bir kaynak niteliğinde.

Hasol’un ‘Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü’nün ilk baskısı 1976 yılında yapıldı.

Bu eser, bilindiği gibi kırk aşkın yıldan bu yana mimarlar ve yakın meslek dalları için bir başvuru kaynağı olageldi.

‘Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü’nden damıtılmış bir öz niteliğindeki elimizdeki sözlük, böylece kırk yıllık bir deneyimi de arkasına almış oluyor.

Sözlüğe alınan maddelerin, çizimlerle zenginleştirildiğini de ayrıca belirtelim.

  • Künye: Doğan Hasol – Mimarlık Cep Sözlüğü, YEM Yayın, sözlük, 220 sayfa

Andrew Leach – Mimarlık Tarihi Nedir? (2015)

Mimarlık tarihçilerinin yaklaşımlarındaki kavramsal sorunların derinlikli bir incelemesi.

Mimarlık yazımındaki retorik, analitik ve tarihselci gelenekler, 20. ve 21. yüzyıldaki mimarlık tarihçilerinin karşılaştığı temel sorunlar, yürütülen tartışmalar, kitabın odağındaki konular.

Andrew Leach burada,

  • Modern mimarlığın bir disiplin olarak gelişimi,
  • Bir sanatçı olarak mimar,
  • Mimarın mirası olarak mimarlık tarihi,
  • Mimarlık ve kültür,
  • Tarihsel kanıt olarak mimarlık,
  • Mimarlığı tarihselleştirme sorunları,
  • Mimarlık tarihi ve kuramındaki belli başlı sorunlar,
  • Eleştirel mimarlık tarihi,
  • Ve Mimarlık tarihinden çıkarılabilecek dersler gibi pek çok ilgi çekici konuyu tartışıyor.

Künye: Andrew Leach – Mimarlık Tarihi Nedir?, çeviren: Hayrullah Doğan, Koç Üniversitesi Yayınları, mimari, 150 sayfa, 2015

Kadir Üredi – Şehrin Ahşap Zamanı (2009)

Kadir Üredi ‘Şehrin Ahşap Zamanı’nda, yüzyıllarca insanlara mesken olan ahşap evlerin yapılış hikâyesini anlatıyor.

Sivas’ın son dülgerlerinden Kara Şükrü’nün oğlu olan Üredi, babasının yanında pek çok binanın yapımında ve tamirinde çalışmış.

Üredi’nin doğrudan gözlemlerine ve birinci elden bilgilerle kaleme aldığı kitabında, ahşap evlerin yapılışı, kullanılan inşa teknikleri, konak yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı püf noktaları, evin tamiri ve ahşap evin dokusunda yer alan malzemeler gibi konuları anlatıyor.

Kitapta ayrıca, bu işin son temsilcilerinin kısa biyografileri de yer alıyor.

  • Künye: Kadir Üredi – Şehrin Ahşap Zamanı, Ötüken Yayınları, mimari, 119 sayfa

Halil İbrahim Düzenli – İdrak ve İnşa (2009)

Halil İbrahim Düzenli ‘İdrak ve İnşa’da, Türkiye mimarisinin önde gelen isimlerinden Turgut Cansever’in düşüncesine ve eserlerine odaklanıyor.

Düzenli, ilk olarak mimari konusunda sorun, amaçlar ve araştırma alanını belirliyor, ardından mimarlık alanında uzman olmayan okurları da dikkate alarak, yirminci yüzyılın mimarlık alanındaki temel gerilimlerini anlatıyor.

Çalışmanın devamında ise, Turgut Cansever’in hayat öyküsü, düşünceleri ve mimari projeleri anlatılıyor.

Düzenli’nin eseri, Turgut Cansever’in mimarisine odaklanmasının yanı sıra, mimari eleştiri ve eleştiride kullanılacak kavramlar konusunda da önerilerde bulunuyor.

  • Künye: Halil İbrahim Düzenli – İdrak ve İnşa: Turgut Cansever Mimarlığının İki Düzlemi, Klasik Yayınları, mimari, 391 sayfa

Kolektif – Kırsal Mimarlık Mirasının Korunması (2017)

Cahillik, bilinçsizlik veya açgözlülük gibi nedenlerle her gün yok edilmeye çalışılsa da, Türkiye’de muazzam bir kırsal mimari geleneği bulunuyor.

Bugün çok az örneği kalmış olsa da, tarihi kentlerden sokaklara, meydanlardan evlere ve köylere bunun örneklerini halen görmek mümkün.

Öte yandan, son yıllarda bu mirasın korunmasına yönelik bilincin hem toplumsal hem de devlet düzeyinde geliştiğini gözlemliyoruz.

Örneğin kimi tarihi kentlerdeki geleneksel yapıların kamu fonlarıyla restore edilmesi gibi güzel haberlerle karşılaşıyoruz.

Fakat bu yeterli değildir, zira tarihi kentler, buradaki konaklar korunmaya çalışılsa da, köylerimizdeki geleneksel yapılara benzeri bir özen gösterilmiyor.

Sürekli göç veren, sahipsiz kalan bu köylerdeki kırsal mimarlık mirası büyük tehdit altında.

Oysa bu köyler, Türkiye coğrafyasına tat veren, farklı değerler barındıran renkli ve zengin bir kültürü yansıtır.

İşte bu kitap, tam da kırsal mimarlık mirasının korunması konusunda neler yapılabileceğini örnekler eşliğinde ortaya koymasıyla büyük öneme haiz.

Tümü İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen lisansüstü tez ve araştırmalara dayanan kitap, Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinden on dört yerleşimi konu ediniyor.

Doğu Karadeniz, Trakya, Doğu Anadolu ve Ege bölgelerinde gerçekleştirilen bu çalışmalar, Türkiye’nin zengin kültürel mirasını ayrıntılı bir şekilde gözler önüne serdiği gibi, bu mirasın korunması için nelerin yapılması gerektiğini, dünya çapında yapılan bazı çalışmalardan örnekler eşliğinde irdeliyor.

  • Künye: Kolektif – Kırsal Mimarlık Mirasının Korunması: Türkiye’den ve Dünyadan Örnekler, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, mimari, 214 sayfa, 2017