Kategori: Sanat Tarihi

Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı (2008)

Prof. Dr. Mertol Tulum tarafından hazırlanan ve kaliteli baskısıyla göz dolduran ‘Sûrnâme’, Sultan III. Ahmet’in düğün şenliğini anlatıyor.

Sûrnâme, sünnet, evlenme ve tahta çıkma sebepleriyle yapılan şenlikleri anlatan eserlerin ortak adı.

Bu Sûrnâme’nin yazarı ise XVIII. yüzyılın divan sahibi şairlerinden Vehbî.

Vehbî’nin Sûrnâme’sini benzerleri arasında dikkate değer kılan husus, geceli gündüzlü, on beş gün süren, seyretmesi de epey zor düğün şenliklerini başından sonuna kadar izlemesi ve her yapılanı yakından izleyip metnine aktarmasıdır.

Bir döneme ışık tutan Sûrnâme, dönemin ünlü sanatçılarından Nakkaş Levnî’nin zengin minyatürleriyle de süslenmiş.

  • Künye: Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı, hazırlayan: Mertol Tulum, Kabalcı Yayınları, tarih, 784 sayfa

Kolektif – Bellek / Emek (2017)

Nazlı Pektaş’ın 2013’ten bu yana Sanat Dünyamız dergisi için hazırladığı Bellek/Emek dizisi, sanat ve kültürün farklı alanlarında çalışmış temsilcilerle yapılmış aydınlatıcı söyleşilere yer veriyor.

Üç yılı aşkın süredir devam eden bu dizi, şu an 11 kişiye ulaşmış durumda.

İşte bu kitap da, söz konusu söyleşileri bir araya getirerek hem bu isimlerin tecrübelerini aktarması hem de ülkenin güncel sanat ve kültür ortamının nitelikli bir fotoğrafını çekmesiyle önemli.

Kitapta yer alan isimler şöyle:

  • Nuran Terzioğlu,
  • Nurhan Atasoy,
  • Kaya Özsezgin,
  • Nazan Ölçer,
  • Nazan İpşiroğlu,
  • Jale N. Erzen,
  • Canan Beykal,
  • Ali Artun,
  • Melih Fereli,
  • Mehmet Ergüven,
  • Afife Batur

Kitap, bu isimlerin, çalıştıkları süreçte Türkiye’nin sanat alanındaki verdikleri emeği takip etmek ve bunun bellekteki izlerini hatırlamak; ayrıca bu kişilerin tanıklıkları aracılığıyla Türkiye’nin yakın tarihine bakmak isteyenler için iyi bir kaynak.

  • Künye: Kolektif – Bellek / Emek, hazırlayan: Nazlı Pektaş, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 172 sayfa

Nebahat Avcıoğlu – Turquerie ve Temsil Politikası (2014)

On sekizinci ve ondokuzuncu yüzyıllarda Avrupa’da tipik Osmanlı yapıları olan hünkâr köşklerinin küçük versiyonları, merkezi planlı tek kubbeli camiler ve hamamlar boy gösterdi.

Avcıoğlu’nun, Turquerie olarak adlandırılan bu mimari akımı kültürel, siyasi ve estetik açılardan irdelediği çalışması, bu alanda bir ilk.

  • Künye: Nebahat Avcıoğlu – Turquerıe ve Temsil Politikası, 1728-1876, çeviren: Renan Akman, Koç Üniversitesi Yayınları

Kolektif – Aphrodisias’tan Roma Portreleri (2008)

‘Aphhodisias’tan Roma Portreleri’ Eylül’ün sonlarında başlayan ve 29 Ocak 2009’a kadar sürecek aynı isimli serginin kataloğu.

Sergide, Romalıların Asya eyaletinin özerk ve gelişmiş bir şehri olan Aphrodisias’tan gelen ellinin üzerinde orijinal mermer kabartma heykel yer alıyor.

Katalogda yer alan yazılar ise, İmparatorluk devrindeki Roma heykelciliği, mermer heykeltıraşlık, kadın portre heykelleri, heykellerdeki çok renklilik ve yaldızlama, şehir surlarında kullanılan işlemeli mermerler, Aphrodisias’ta yeni keşfedilen mermer ocakları gibi konuları ele alıyor.

  • Künye: Kolektif – Aphrodisias’tan Roma Portreleri, yayıma hazırlayan: Begüm Kovulmaz, Yapı Kredi Yayınları, sergi kataloğu, 332 sayfa

Susie Hodge – Cézanne (2014)

500 seçkin röprodüksiyon ve fotoğraf eşliğinde, ard izlenimci ressam Paul Cézanne’ın hayatı ve sanatı.

Susie Hodge, büyük sanatçının yaşamını, döneminin toplumsal koşulları içinde anlattığı gibi, onun dostlarına ve ailesine dair bilinmeyenleri, önemli eserlerini nasıl ortaya koyduğunu ve resim tekniklerini aydınlatıyor.

  • Künye: Susie Hodge – Cézanne, çeviren: Seda Yörüker, İş Kültür Yayınları

Bahattin Yaman – Osmanlı Saray Sanatkârları (2008)

Bahattin Yaman, kapsamlı ve nitelikli çalışması ‘Osmanlı Saray Sanatkârları’nda, 18. yüzyıldaki mürekkepçileri, yani ehl-i hıref sanatkârlarını inceliyor.

Kitabın ilk bölümü, dönemin sanat faaliyetlerini etkileyen unsurların anlaşılabilmesi amacıyla yüzyılın genel siyasî olaylarını veriyor.

İkinci bölümde, yaklaşık üç yüzyıl faaliyetini sürdüren ehl-i hıref teşkilatının genel yapılanması anlatılıyor; üçüncü bölümde, bu teşkilatta görülen gruplar ele alınıyor ve kitabın son bölümünde ise 18. yüzyıl ehl-i hıref teşkilatının genel bir değerlendirmesi yapılıyor.

  • Künye: Bahattin Yaman – Osmanlı Saray Sanatkârları, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 257 sayfa

Kolektif – Kütahya Çini ve Seramiklerinde Kahvenin Serüveni (2014)

Kütahya çini ve seramikleri, Osmanlı zanaat ve sanat mozaiğinin önemli bir bölümünü oluşturuyordu.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı, bu sanatın önemli örneklerini barındıran bir koleksiyonunu bir sergiyle sanatseverlere sunmuştu.

İşte elimizdeki kitap da, söz konusu serginin kataloğu.

  • Künye: Kolektif – Kütahya Çini ve Seramiklerinde Kahvenin Serüveni, yayına hazırlayan: Zeynep Ögel ve Ulya Soley, Pera Müzesi Yayınları, sanat, 61 sayfa

Zerrin İren Boynudelik – Bu Resim Ne Anlatıyor?: Mitoloji (2017)

Batı resim tarihinde mitolojinin işlenişi, özellikle Rönesans döneminde doruğa ulaşmış, bu ilgi daha sonra da devam etmişti.

Dolayısıyla bu dönem ve sonrasında yapılmış şaheserleri daha iyi anlamak için arkalarındaki mitolojik öyküleri bilmek elzem.

İşte bu pratik ve güzel kitap da, tam da böylesi bir işlev üstleniyor.

Zerrin İren Boynudelik, Rönesans ve sonrası dönemlerde ortaya konmuş resimleri örnek olarak alıyor ve burada işlenen mitolojik öyküler ekseninde sanatçı, sanatçının üslubu ve yaşadığı dönemin özellikleri konularında ilgi çekici bilgiler sunuyor.

Avrupa resminde mitoloji konulu resimlerle ilgili bir girişle açılan kitap,

  • Olympos Dağı’nın on iki tanrısı,
  • Zincirlenmiş Prometheus,
  • Zeus’un aşkları,
  • Yüz gözlü dev Argos,
  • Kıskanç Hera,
  • Lafazan Hermes,
  • Kibirli dokumacı Arakhne ve Athena,
  • İffetli Artemis ve Kallisto,
  • Kaybetmeyi hazmedemeyen Apollon ve yetenekli Marsyas,
  • Güzel Aphrodite, çirkin Hephaistos ve kavgacı Ares,
  • Altınların çekiciliğine kapılan Atalante,
  • En zor işleri başaran kahraman Herakles,
  • Tanrıların habercisi, kurnaz, iş bilir, dilbaz Hermes,
  • Ve asmanın, üzümün ve şarabın Tanrısı Dionysos gibi mitolojik öykülerin Batı resim sanatındaki izlerinin peşine düşmekte.

Tanrı ve Tanrıçalar hakkında kısa bilgiler ile mitolojik karakterlerin sembollerine dair açıklamalar barındıran kitabı, sanata ve sanat tarihine meraklı tüm okurlara öneriyoruz.

  • Künye: Zerrin İren Boynudelik – Bu Resim Ne Anlatıyor?: Mitoloji, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sanat, 230 sayfa

Yves Stavridès – Sanat Tacirleri: Daniel Wildenstein (2008)

‘Sanat Tacirleri: Daniel Wildenstein’, ağırlıklı olarak tablo taciri olan bir ailenin 82 yaşındaki üyesi Daniel Wildenstein’la yapılmış söyleşilerden oluşuyor.

Resim sanatının yaklaşık altı yüz yıllık geleneği üzerine kurulan ve bir milyarlık mal stoku bulunduğu iddia edilen Wildenstein Inc., Daniel’in büyükbabası Nathan Wildenstein çabalarıyla bir sanat alım-satım imparatorluğu haline geldi.

Daniel dışında, aileye dair bilinenler, her zaman sır olarak kaldı.

Çünkü Wildenstein’lar, işlerine ve özel hayatlarına dair hiçbir söyleşiye katılmamış ve kendilerine yöneltilen eleştiriler karşısında sessiz kalmıştı.

Daniel, dedesi Nathan’dan itibaren, ailesinin 1905’ten bu yana süregelen sessizliğini ilk kez, L’Express dergisine verdiği bir söyleşiyle bozmuştu.

Bu kitap ise, otuz seans süren bu uzun söyleşinin kısaltılmış halinden oluşuyor.

  • Künye: Yves Stavridès – Sanat Tacirleri: Daniel Wildenstein, çeviren: Kaya Özsezgin, Rh + Sanart Yayınları, sanat, 245 sayfa

Sibel Almelek İşman – 20. Yüzyıl Batı Resim Sanatında Aşk Olgusu (2008)

Sibel Almelek İşman, örnek resimlerle zenginleştirdiği bu incelemesinde, Rönesans’tan 19. yüzyılın sonuna kadar resim sanatçılarının aşka yaklaşımlarına bakmakta.

Yazar, kitabının ilk bölümünde, 20. yüzyıl Avrupa’sında genel kültür ve sanat ortamına dair bilgiler verdikten sonra, Avrupa sanatında aşk konulu resimleri anlatıyor.

Bu başlık altında, tarihsel bir sıra gözeterek sanat akımlarına yer veren İşman,

Art Nouveau,

Dışavurumculuk,

Kübizm,

Metafizik resim,

Dada,

Gerçeküstücülük,

Art Deco,

Ve Paris Okulu’ndan ressamların, aşk konusunu işledikleri resimlerine odaklanıyor. Çalışmasının son bölümünde, aynı tema üzerinden Amerikan resmi de inceleniyor.

  • Künye: Sibel Almelek İşman – 20. Yüzyıl Batı Resim Sanatında Aşk Olgusu, Arion Yayınevi, inceleme, 152 sayfa