Kategori: Şiir

René Char – Seçme Şiirler (2008)

Albert Camus’nün “Karanlık bir yıkımdan buralara düşmüş, dingin bir kaya parçası” dediği René Char, Fransız şiirinin en önemli duraklarından.

Char’ın ‘Seçme Şiirleri’nde yer alan ‘Geri Verin Onlara…’ başlıklı şiiri şöyle:

“Geri verin onlara, artık onlarda olmayanı.

Göreceklerdir yeniden, hasat tohumunun başakta

kapanıp kalışını, otların üstünde salınışını.

Öğretin onlara düşüşten yükselişe yüzlerinin

on iki ayını,

Seveceklerdir bir sonraki isteğe dek yüreklerinin

boşluğunu;

Çünkü hiçbir şey batıp gitmez ya da küllerde

kalmaz;

Ve sonunda toprağın yemişlere ulaştığını

görmeyi bilen kişi,

Sarsılmaz başarısızlıktan, yitirse bile her şeyi.”

  • Künye: René Char – Seçme Şiirler, çeviren: Samih Rifat, Yapı Kredi Yayınları, şiir, 64 sayfa

Kolektif – Arkaik Yunan Şiiri Antolojisi (2018)

Homeros’tan Arkhilokhos’a, Semonides’ten Kallinos’a, Solon’dan Sappho’ya,  Anakreon’dan Bakkhylides’e ve Pindaros’tan Korinna’ya, her biri kendi şiir tınısına sahip arkaik Yunan şiirinin önde gelen isimlerinin eserlerini barındıran harika bir antoloji.

Bu şiirleri okurken, arkaik Yunan şiirinin başvurduğu türler, icra edilişi ve bilhassa da etkisi altında kaldığı ya da etkilediği ideolojiler bağlamında epos geleneğinden neden önemli bir kopuşa işaret ettiği görülüyor.

Antolojinin derleyeni Erman Gören’in bu şiir türünü kapsamlı bir şekilde irdelediği giriş yazısıyla açılan kitap, temel alınan eleştirel basımlar, yer ve kişi adları sözlüğü, antik yazarlar ve yapıtlarıyla ilgili aydınlatıcı ek bölümlerle de zenginleşmiş.

Kitap, Kâzım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi’nden çıktı.

  • Künye: Kolektif – Homerosçu İlahiler’den Pindaros’a Arkaik Yunan Şiiri Antolojisi, derleyen ve çeviren: Erman Gören, Yapı Kredi Yayınları, şiir, 592 sayfa, 2018

Sezgin Öndersever–Yoksun’luk (2008)

‘Yoksun’luk’, 1984 doğumlu genç bir şair olan Sezgin Öndersever’in ilk kitabı.

Kendisini kutluyor, eserlerinin devamını diliyoruz.

Melankolik yönleri ağır basan şiirlerin ağırlıkta olduğu kitapta yer alan ‘Unutma Eşiği’nden bir alıntı:

“unut beni, bu geldiğim yer, karanlık

yüzümün yarısında çürüyen bir şey vardı hep

gözlerime giriyordu bir kurt ve anlıyordum

anlamanın hiçbir şeye yaramadığını

solup giden bir yaprak

düşünmez ömrünün geri kalanını

bu acınası elim, soğuğu tutan, karanlığı tutan,

titremeyi tutan bu acınası elim

dalı değil, yaprağı tercih ediyor düşmemek için

… düşüyor (…)”

  • Künye: Sezgin Öndersever – Yoksun’luk, Şiirden Yayınları, şiir, 55 sayfa

Namık Tarancı – Sevdamıza Prangalar Vurulmaz (2014)

1992’de öldürülen, Gerçek dergisi Diyarbakır temsilcisi Namık Tarancı’nın şiir ve mektupları, bu kitapta.

Kitap, bir şiirinde “işkenceci nakışçılar / gergef işlerdi ilmik ilmik / cop kırardı avuçlarımız / bitap düşerdi zavallılar” diyen Tarancı’nın hayatını, gazeteciliğini, kişiliğini ele alan, cinayetine dair şüpheleri irdeleyen bir yazı eşliğinde sunuluyor.

  • Künye: Namık Tarancı – Sevdamıza Prangalar Vurulmaz, Evrensel Yayınları

A. Kadir – Bugünün Diliyle Tevfik Fikret (2014)

Tevfik Fikret’in şiirlerinin, hem günümüz diliyle hem de şiir diliyle yenilenmesini hedefleyen bir çalışma.

Kitaba, aralarında “Sis”, “Tarih-i Kadîm” ve “Hân-ı Yağma” gibi Tevfik Fikret’in ünlü eserlerinin de yer aldığı toplam 44 şiir alınmış.

Kitapta ayrıca, A. Kadir’in şairin hayatı ve sanatına odaklandığı bir yazısı da yer alıyor.

  • Künye: A. Kadir – Bugünün Diliyle Tevfik Fikret, İş Kültür Yayınları

Metin Cengiz – Sonsuzluk Çiseler Büyük Sularda (2008)

‘Sonsuzluk Çiseler Büyük Sularda’, şair, çevirmen ve şiir konulu yazılarıyla bilinen Metin Cengiz’in daha önce yayımlanmış ‘Bir Tufan Sonrası’, ‘Büyük Sevişme’, ‘Zehirinde Açan Zambak’, ‘İpek’a’, ‘Şarkılar Kitabı’ ve ‘Gençlik Çağı’ başlıklı eserlerini bir araya getiriyor.

1988’de ilk şiir kitabını yayımlayan Cengiz’in bu ciltte yer alan ‘Gençlik Çağı’ başlıklı şiirinden bir alıntı:

“bir zaman gelecek anılmayacak yol eri

kitaplarda yazılı büyük sır yayılacak

sokaklarda, çalgıcı tınlatacak kadehini

selamlar toplayacak şiirden şair, aynaya

tertemiz yüreklerdeki gür görüntü düşecek

yepyeni fırtınalarla yeniden lavlayacak

kanını, bu gençlik çağı olacak şairin (…)”

  • Künye: Metin Cengiz – Sonsuzluk Çiseler Büyük Sularda, Şiirden Yayınları, şiir, 263 sayfa

Şükûfe Nihal – Bütün Eserleri 1 (2008)

Şükûfe Nihal, zamanının önde gelen kadın yazarlarından olduğu kadar, bir kadın hakları savaşçısı olarak da bilinir.

Yazarın bütün eserlerinin bu ilk cildinde şiirleri yer alıyor.

Bu kapsamlı cilt, 1876-1973 arasında yaşayan Şükûfe Nihal’in ‘Yıldızlar ve Gölgeler’, ‘Hazan Rüzgârları’, ‘Gayya’, ‘Su’, ‘Şile Yolları’, ‘Sabah Kuşları’ ve ‘Yerden Göğe’ kitapları dışında, dergilerde yayımlanan şiirlerini de barındırmasıyla, önemli bir boşluğu dolduruyor.

En çok Beş Hececiler çevresindeyken yazdığı ve memleket duyarlığı taşıyan şiirleriyle bilinen Şükûfe Nihal, bireysel konular kadar, yaşadığı dönemden kaynaklı milli ve sosyal konuları da işliyor.

  • Künye: Şükûfe Nihal – Bütün Eserleri 1, yayıma hazırlayan: Yaprak Zihnioğlu, Kitap Yayınevi, şiir, 503 sayfa

Yorgo Seferis – Mithistorima (2014)

İzmirli hemşerimiz Yorgo Seferis’ten, klasik tragedyalar tadında bir nehir şiir.

“Yalnızlığımız gibi, sevdamız gibi, / bedenlerimiz gibi durgun ve kof uğultular” diyen Seferis, Antik Yunan mitleri ile Çağdaş Yunan ve Avrupa tarihinin kesitlerini de kullanarak bütün bir kuşağın, ulusun ve hatta insanlığın deneyimlerini şiirine katık ediyor.

  • Künye: Yorgo Seferis – Mithistorima, çeviren: Ari Çokona, İstos Yayın

 

Veysi Erdoğan – Şimdi Terk Edin Çadırımı (2008)

Veysi Erdoğan’ın ‘Şimdi Terk Edin Çadırımı’ isimli dosyası, 2008 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’ne değer görülmüştü.

Bu harika kitapta yer alan ‘Beter’ isimli şiirinden bir alıntı:

“şimdi hangi dilde konuşsam

tanrının huyuna uymaz kelimelerim

hangi zamanın zulmünden geçsem

hangi yalanın gözlerine dokunsam

sesimi değdirdiğim her ağrıda

küfrolurum bin tövbenin tufanına!

 

işte o vakit

gövdemin günahına çadır kurar

ellerimle diktiğim gözlerimin incisinden inerim

ben beterim derim herkese çünkü ben beterim

herkes susarken yüzünün en dilsiz perdesinde

ben ruhumun rüzgârlarıyla ölenleri öpenim! (…)”

  • Künye: Veysi Erdoğan – Şimdi Terk Edin Çadırımı, Varlık Yayınları, şiir, 56 sayfa

Refik Durbaş (haz.) – Mehmed Âkif: Hayatı ve Toplu Şiirleri (2008)

Refik Durbaş’ın yayıma hazırladığı bu kapsamlı kitapta, İstiklal Marşı’nın şairi Mehmed Âkif’in biyografisi ve toplu şiirleri yer alıyor.

Mehmed Âkif’in hayatı, duygu ve düşünce dünyası, kişiliğinin kimi özellikleri, kendi kaleminden edebiyat ve sanat görüşü, şiirlerini nasıl yazdığı, anıları, sevdiği şarkılar ve ilahiler, Mısır’daki özel hayatı ve sanatı hakkında yazılanlar, çalışmanın biyografi bölümünde yer alan konulardan birkaçı.

Kitabın, Âkif’in toplu şiirlerinden oluşan ikinci bölümündeyse, şairin yayımlanmış kitapları dışında, kitaplarına almadığı veya dergilerde kalan şiirleri ile takma isimle yazdığı şiirleri bir araya getiriliyor.

  • Künye: Refik Durbaş (haz.) – Mehmed Âkif: Hayatı ve Toplu Şiirleri, Kırmızı Yayınları, biyografi, 674 sayfa