Metin Heper – İsmet İnönü (2008)

Metin Heper bu çalışmasında, uzun siyasal hayatında, iktidarda veya muhalefette olsun, Türkiye siyasetinde kritik roller üstlenmiş İsmet İnönü’yü anlatıyor.

Çalışma, İnönü’nün konuşmaları, açıklamaları, röportajları, bazı mektupları ve Sabahattin Selek’in İnönü’yle yaptığı görüşmelere dair anıları üzerinden, kendisinin siyasi yaklaşımını analiz ediyor.

Sonuçta, İnönü’nün kendini eğitmesini, kişilik özelliklerini ve bunların İnönü’nün devlet ve demokrasi konularındaki düşüncelerini nasıl biçimlendirdiğini analiz eden kapsamlı bir çalışma ortaya çıkmış.

Heper’in bunu yaparken İnönü’yü ilahlaştırmadan, ona tarafsız bir gözle bakmasının da, çalışmasını nitelikli kıldığını belirtmekte fayda var.

  • Künye: Metin Heper – İsmet İnönü, çeviren: Sermet Yalçın, İş Kültür Yayınları, biyografi, 294 sayfa

Edward Said – Medyada İslam (2008)

Edward Said, alt başlığı ‘Gazeteciler ve Uzmanlar Dünyaya Bakışımızı Nasıl Belirliyor’ olan önemli çalışması ‘Medyada İslam’da, İslam’ın Batı’da ve İslam toplumlarında nasıl kullanıldığına odaklanıyor.

Said, Batı medyasında Müslümanlar ve İslam’la ilgili yapılan haberlerin çoğuna, oldukça abartılı bir basmakalıplık ve savaşkan bir husumetin damgasını vurduğunu gösteriyor.

Kitabını İran rehine krizi esnasında yazan Said, bu yaklaşımların çoğunun, nesnellikten uzak ve tek yanlı olduklarından kabul edilemez genellemeler barındırdığını ve bunun aşılmasının tek yolunun da ötekine sevecenlikle bakmakla mümkün olduğunu söylüyor.

  • Künye: Edward Said – Medyada İslam, çeviren: Aysun Babacan, Metis Yayınları, medya, 254 sayfa

Erendiz Atasü – Düşünce Sefaletinin Kıskacında (2008)

Erendiz Atasü, ‘Düşünce Sefaletinin Kıskacında’ isimli bu kitabında, kulaktan dolma, yüzeysel bilginin ve sığ düşüncenin ortama egemen olduğu günümüz Türkiye’sini eleştirel bir yaklaşımla değerlendiriyor.

Daha çok öykücü ve romancı yanıyla bilinen Atasü, eserlerinde Türkiye’nin güncel sorunlarını ele alırken, bunun kültürel ve tarihi arka planına da odaklanıyor.

Yazılarda, küreselleşmenin dile, edebiyata ve yaşanan mekânlara etkileri ile küreselleşmenin şiddetle ilişkisi; felsefe ve matematik öğretiminin önemine kadar ilgi çekici birçok konu bulunuyor.

Atasü kitabında, bir yazar olarak yaşadığı ülkeye dair kaygılarını anlatırken, beklentilerini ve ümitlerini de okurla paylaşıyor.

  • Künye: Erendiz Atasü – Düşünce Sefaletinin Kıskacında, İmge Kitabevi, siyaset, 140 sayfa

Alev Er – Bir Uzun Yürüyüştü 68 (2008)

Alev Er’in ‘Bir Uzun Yürüyüştü 68’ isimli bu kitabının ilk baskısı, 68 hareketinin 20. yılı olan 1988’de yapılmıştı.

Kitapta, Türkiye 68 hareketinde şu ya da bu yerde, şu ya da bu zaman diliminde başı çekmiş isimlerle yapılmış söyleşiler yer alıyor.

68 hareketinin günümüzdeki ulusalcılığın temellerini oluşturduğu, son zamanlarda sıkça dillendirilen tezlerden.

Er’in yaptığı söyleşiler, Deniz Gezmiş kimliğinde simgeleşen bu kuşağın Kemalist, yabancı düşmanı ve ulusalcı olup olmadığı, devrimci veya sosyalist mi olduğu gibi soruların yanıtlarını barındırmalarıyla önemli.

  • Künye: Alev Er – Bir Uzun Yürüyüştü 68, İkarus Yayınları, siyaset, 176 sayfa

Jonathan Neale – Amerika’nın Derdi Ne? (2008)

Jonathan Neale, ‘Amerika’nın Derdi Ne?’ isimli bu kitabında, Amerika’nın saldırgan politikalarının tek nedeninin, güçlü ve zengin Amerikan elitleri olduğunu söylüyor.

İşçi sendikalarında eylemciliğiyle bilinen bir sosyalist olan Neale, doğal olarak Amerikan politikalarını da, “egemen sınıf” ve “kapitalizm” gibi Marksist kavramlarla analiz ediyor.

Neale’ın, Amerikan politikalarını, iç ve dış savaş ve ekonomi; azınlıklar ve çoğunlukların maruz kaldığı haksızlıklar ve küreselleşme gibi bütünlüklü bir çerçeveden ele aldığını ve bunun da çalışmayı nitelikli kıldığını belirtelim.

  • Künye: Jonathan Neale – Amerika’nın Derdi Ne?, çeviren: Arhan Nur, Ayraç Yayınevi, 341 sayfa

İsmail Cem – Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi (2008)

İsmail Cem’in ‘Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi’, geri kalmışlık sorununu Osmanlı’dan Türkiye’ye uzanan bir süreçte değerlendiriyor.

Türkiye’nin nasıl ve neden geri kaldığı, bunun, iktidarların, son iki yüzyıllık hangi sınıfsal tercihinden kaynaklandığı ve bu tercihin günümüzdeki sonuçları, kitabın çerçevesini oluşturuyor.

Cem, geri kalmışlığın, kalkınmayı sağlayacak birikimlerin yokluğundan çok, bunları değerlendirecek zümrelerin yokluğundan kaynaklandığını söylüyor.

İsmail Cem, geri kalmışlığın nedenlerine odaklanırken, bunun nasıl aşılabileceğini de anlatıyor.

  • Künye: İsmail Cem – Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi, İş Kültür Yayınları, tarih, 476 sayfa

Zeynep Atikkan – Avrupa Benim (2014)

Batı Avrupa ülkelerindeki siyasi radikalleşme hangi mecraya doğru akacak?

Ekonomi karnesi AAA’lı tuzu kuru ülkelerde aşırı sağ nasıl olup da yükselişe geçti?

Bu sorulara net yanıtlar veren Atikkan, Batı Avrupa’nın merkez siyasetine yerleşen aşırı sağın ideolojik profilini ortaya koyuyor, yeni Avrupa’yı daha iyi anlamamız için önemli ipuçları sunuyor.

  • Künye: Zeynep Atikkan – Avrupa Benim, Metis Yayınları

Carmel Borg, Mario Cardona ve Sandro Caruana – Toplumsal Sınıf, Dil ve İktidar (2014)

İtalya’nın Barbiana bölgesindeki okulunda, günümüzde dahi ütopik sayılan bir eğitim anlayışını uygulamış Don Lorenzo Milani’nin olağanüstü eğitsel mirası, bu önemli kitapta enine boyuna ele alınıyor.

Kolektif öğrenmeyi, eleştirel okuryazarlığı esas alan Milani’nin programı, eğitimin doğası gereği siyasal bir karakter taşıdığını gözler önüne seriyor.

  • Künye: Carmel Borg, Mario Cardona ve Sandro Caruana – Toplumsal Sınıf, Dil ve İktidar, çeviren: Onur Gayretli, Kalkedon Yayınları

William Hale – Türkiye’de Ordu ve Siyaset (2014)

Modern sahnenin bir arka planı olarak Osmanlı’da ve 20. yüzyılın başlarında ordunun siyasi rolünün evrimine dair ufuk açıcı bir çalışma.

Ağırlıklı olarak son otuz yılın gelişmelerine yoğunlaşan William Hale, askerin siyasi dramadaki rolünü irdeleyerek modern devletlerde ordunun rolü konusundaki yazına önemli bir katkı sunuyor.

  • Künye: William Hale – Türkiye’de Ordu ve Siyaset, çeviren: Ahmet Fethi, Alfa Yayınları

Başaran Düzgün – Kıbrıs’ta Ümit ve Hüsran (2008)

Başaran Düzgün ‘Kıbrıs’ta Ümit ve Hüsran’da, adanın Annan Planı’ndan referanduma uzanan hareketli ve hararetli bir sürecini anlatıyor.

Düzgün, 2001 yılında Annan Planı’nın ortaya atılmasını, 2004 yılında, adanın Rum kesiminde yapılan referandumla reddedilmesini ve ardından Kıbrıs’ta ikili görüşmelerde yaşanan tıkanmayı ayrıntılı bir şekilde analiz ediyor.

Kitap bunun meydana gelmesinde, Kıbrıslı Türkler ve Rumların yanı sıra, bu süreçte önemli roller üstlenen Türkiye, Yunanistan, İngiltere, ABD, AB ve BM gibi aktörlere de odaklanıyor.

İki taraf arasında görüşmelerin yeniden başladığı bugünlerde, Düzgün’ün çalışması, sorunun arka planına dair ayrıntılar sunmasıyla ilgi çekiyor.

  • Künye: Başaran Düzgün – Kıbrıs’ta Ümit ve Hüsran, Ayraç Kitabevi, siyaset, 224 sayfa