Kategori: Tarih

Mete Tunçay – Türkiye Sol Tarihine Notlar: Tarih ve Toplum Yazıları (2017)

‘Türkiye Sol Tarihine Notlar’, Mete Tunçay’ın 1984-1993 yılları arasında Tarih ve Toplum dergisinde yayımlanan yazılarını bir araya getiriyor.

Kitapta,

  • İttihatçıların 1917’de kurdukları yapay Sosyalist parti,
  • Mustafa Suphi’nin 1914 yazında Kırım’dan Bakü’ye gidişi ve güzün Rusya’nın içlerine sürülüşü,
  • Mustafa Suphi’nin Kazan günleri,
  • Türk Komünist-Bolşevik Parti’nin kuruluşu,
  • İttihatçıların Bolşeviklerle ilişkileri,
  • 1920’de çıkmış Türk Menşevik gazetesi Yeni Dünya,
  • 1919-1920 yıllarında Alman sol basınında Türkiye konuları,
  • Troçki ve Türkiye,
  • Ve İstanbul Katolik İşçiler Cemiyeti gibi, ilgi çekici birçok konu yer alıyor.

Türkiye sol tarihinin karanlıkta kalmış pek çok ayrıntısı hakkında bilgilenmek  isteyenlerin bakması elzem çalışmalardan.

    • Künye: Mete Tunçay – Türkiye Sol Tarihine Notlar: Tarih ve Toplum Yazıları, İletişim Yayınları, tarih, 288 sayfa

Mehmet Demirtaş – Osmanlı’da Fırıncılık (2008)

Mehmet Demirtaş ‘Osmanlı’da Fırıncılık’ta, imparatorluğun 17. yüzyılında beslenmenin en önemli aracı durumundaki ekmek ve unlu mamul imalatını yapan fırınlarını anlatıyor.

Demirtaş’ın çalışmasında,

  • Padişaha ve saray görevlilerine ekmek imal eden saray fırınları,
  • Asker ocaklarına ekmek çıkaran ordu fırınları,
  • Öğrenciler ve yolcular gibi ihtiyaç sahipleri için çalışan imaret fırınları,
  • Yabancı devlet çalışanları için ekmek üreten konsolosluk fırınları,
  • Ve söz konusu dönemde de büyük bir çoğunluk oluşturan halk fırınları gibi konular anlatılıyor.

İstanbul iaşesi, fırıncılar, fırıncı esnafı, değirmenler ve o dönem üretilen ekmek çeşitleri de, kitapta işlenen konulardan birkaçı.

  • Künye. Mehmet Demirtaş – Osmanlı’da Fırıncılık, Kitap Yayınevi, tarih, 229 sayfa

Rahmi Akbaş – Mareşal Fevzi Çakmak (2008)

Mareşal Fevzi Çakmak, Mustafa Kemal ve Cevat Paşa ile birlikte Kurtuluş Savaşı’nın üç mimarından biri.

Fevzi Çakmak Harbiye Nazırı iken İstanbul’un işgal edilmesinden hemen sonra görevinden ayrılmış ve Ankara’ya geçmiş, mücadelenin nihayete varmasında ve sonrasında da önemli görevler üstlenmişti.

İşte Rahmi Akbaş’ın ‘Mareşal Fevzi Çakmak’ isimli bu çalışması, Çakmak’ın 1876-1950 yılları arasında süren yaşamını anlatıyor.

Kitabın ilk bölümü, Çakmak’ın çocukluğundan başlayarak Osmanlı İmparatorluğu’nda Harbiye Nazırlığı görevine atanmasına kadar olan dönemi; ikinci bölüm, Anadolu’da başlayan Kurtuluş Savaşı’na katılmasını ve üçüncü bölüm de, Çakmak’ın özel hayatına odaklanıyor.

  • Künye: Rahmi Akbaş – Mareşal Fevzi Çakmak, Ötüken Yayınları, biyografi, 446 sayfa

M. Raif Ogan – Sultan Abdülhamid: İftiralara Cevaplar (2008)

Raif Ogan, 1955 yılında ilk baskısı yapılan bu kitabını, Peyami Safa’nın o dönemlerde Milliyet gazetesinde yayınlanan ve Sultan Abdülhamid’i “katil” ve “kızıl sultan” olmakla itham ettiği yazılarını çürütmek için kaleme almıştı.

Ogan, Safa’nın tepkisinin, babası İsmail Safa’nın Abdülhamid tarafından Sivas’a sürülmesinden kaynaklandığını ve bu nedenle de aşırı olduğunu söylüyor.

Ogan’ın kitabının yeni baskısına, Peyami Safa’nın söz konusu yazılarının yanı sıra, Abdurrahman Şeref, Ahmed Refik, İsmail Hami Danişmend, Nihal Atsız, Abdurrahman Şeref Lâç, Refi’ Cevad Ulunay ve Şevket Rado’nun Abdülhamid’le ilgili yazıları da eklenmiş.

  • Künye: M. Raif Ogan – Sultan Abdülhamid: İftiralara Cevaplar, yayına hazırlayan: K. Yusuf Ünal, Kaknüs Yayınları, tarih, 160 sayfa

Selim Somçağ – Osmanlı ve Batı (2008)

Selim Somçağ, ‘Osmanlı ve Batı’ başlıklı bu çalışmasında, Tanzimat’tan Türkiye’nin AB adaylığının ilan edildiği 1999’a uzanan Batılılaşma sürecinin bir masaldan ibaret olduğunu iddia ediyor.

Yazar, Osmanlı’nın Batı ile ilişkilerini ele alırken, imparatorluğun son dönemlerinde, Batılılar adına kendi halkını kontrol altında tuttuğunu ve şimdiki AB adaylığının da tamı tamına bu anlama geldiğini savunuyor.

Tezini Osmanlı’nın çöküş dönemindeki durumu ile Tanzimat üzerinden işleyen Somçağ, Osmanlı’nın Kanuni’den sonra Batı karşısında rekabet edemediğini ve Tanzimat’ın bugünkü AB gibi, Türkiye’yi zayıflatmaya ve parçalanmaya götüren benzer bir süreç olduğunu savunuyor.

  • Künye: Selim Somçağ – Osmanlı ve Batı, Bengi Yayınları, tarih, 347 sayfa

Kolektif – Karadeniz’in Kaybolan Kimliği (2014)

Karadeniz’e dair resmi söylemle, Karadenizli klişeleriyle hesaplaşmanın vakti geldi de geçiyor!

Türkiye gibi etnisitesi bol, ama kıyımı fazla ülkelerdeki insan trajedilerine, kaybolan kimlik ve kültürlere daha yakından bakmamız için Karadeniz en iyi örneklerden biri.

Bu kitap da, bunu layığıyla yerine getiriyor.

  • Künye: Kolektif – Karadeniz’in Kaybolan Kimliği, derleyen: Uğur Biryol, İletişim Yayınları, tarih, 232 sayfa

Ömer Bıyık – Kırım’ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi (2014)

Bugün çalkantılı süreçlerden geçmekte olan Kırım’ın tarihsel serüveni nasıl gelişti?

Bölgenin 1600-1774 arası Osmanlı dönemine odaklanan Bıyık, bu soruya tatmin edici yanıtlar veriyor.

Kırım Hanlığı Şeriye sicilleri, Osmanlı arşivi, seyahatnameler, Topkapı Sarayı arşivi ve daha pek çok kaynaktan yararlanarak.

  • Künye: Ömer Bıyık – Kırım’ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi, Ötüken Yayınları

Kevin Passmore – Faşizm (2014)

Tarihin çöplüğünde olmasına rağmen, gerek siyasette gerek gündelik hayatta ansızın karşımıza çıkacak denli pervasız olabilen faşizm konusunda tafsilatlı bir kılavuz.

Passmore, hem Nazi Almanya’sı ve Mussolini örneklerini inceliyor, hem de bir ideoloji olarak faşizmin cinsiyet, ırk ve sınıfla kurduğu girift ilişkiyi analiz ediyor.

  • Künye: Kevin Passmore – Faşizm, çeviren: Sinem Gül, Dost Kitabevi, siyaset, 206 sayfa

Ahmet Yaşar Ocak – Arı Kovanına Çomak Sokmak (2014)

Türk İslam tarihi konusunda dünya çapında otorite olan Ahmet Yaşar Ocak’ın hayatından ve çalışmalarından bilinmeyenler aydınlanıyor.

Ocak’ın yetiştiği kültür ortamını, kendisine büyük katkıda bulunmuş hocalarını, üzerinde yıllarca çalıştığı konuları ele alan çalışma, alanda çalışanlar açısından vazgeçilmez bir kaynak olmaya aday.

  • Künye: Ahmet Yaşar Ocak – Arı Kovanına Çomak Sokmak, söyleşi: Haşim Şahin, Timaş Yayınları, söyleşi, 528 sayfa

Ali Türkşen – Sat Komandoları ve Anılarım (2014)

Ali Türkşen, Lucky-S uyuşturucu gemisine yapılan baskında ve Türkiye ile Yunanistan’ı savaşın eşiğine getiren Kardak krizi sırasında SAT komando tim komutanı olarak görev almıştı.

Türkşen’in anılarını barındıran kitap, SAT komandolarının 1963 yılındaki kuruluşundan bugüne kadarki gelişimini ve faaliyetlerini de aydınlatıyor.

  • Künye: Ali Türkşen – Sat Komandoları ve Anılarım, Kırmızı Kedi Yayınevi, anı, 324 sayfa