Kategori: Tarih

Dominique Sourdel – Arapların Tarihi (2017)

Profesör Dominique Sourdel, bizde 2008’de yayımlanan ‘İslam’ adlı bir rehber kitabın da yazarı.

Sourdel söz konusu çalışmasında, konuya, Kuran’ın ve İslam yasasının kurucu prensiplerinden İslam dünyasında entelektüel ve sanatsal faaliyetlere uzanan geniş bir pencereden bakmıştı.

Yazar şimdi de, başlangıcından bugüne Arap tarihini irdelediği elimizdeki kitabıyla karşımızda.

Sourdel burada, Araplar hakkında daha önce yayımlanmış kimi çalışmalarda sıklıkla ortaya konan sınırlara ve kalıplara bakmadan, bu kadim ve ilginç coğrafyayı bütünlüklü bir bakışla bir uçtan diğer uca kat ediyor.

Yazar, birinci binyıldan Arap Rönesansı’na ve ardından bugünkü verili duruma uzanarak, bölgede yaşananların kapsamlı bir dökümünü sunuyor.

  • Künye: Dominique Sourdel – Arapların Tarihi, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, tarih, 129 sayfa

Hüseyin Perviz Pur – Çınarın Gölgesinde Arnavutlar (2017)

Arnavutlar 1362 yılından itibaren devşirilerek Osmanlı’nın Yeniçeri ordusuna dâhil oldular.

Bu tarihten sonra Arnavutlar, 623 yıl padişah saraylarını ve hazineyi korudular. Yeniçeri olan Arnavutlar; Rumeli’ye yerleşen Bektaşi Şeyhleri ve dergâhlarında Müslümanlık eğitimi almalarının neticesinde bu bölgede Bektaşiliğin bir nevi Yeniçeri mezhebi olarak genişlemesine vesile oldular.

Hüseyin Perviz Pur’un elimizdeki önemli çalışması da, Balkan tarihinde yaşanan gelişmelerin paralelinde, Arnavutların Osmanlı’daki yerini kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor.

Osman Gazi döneminden başlayarak Osmanlı tarihinin dönüm noktalarını ortaya koyan Pur, ayrıca,

  • Balkan Türkleri,
  • Osmanlı İmparatorluğu’nda Arnavutlar’ın toplumsal ve siyasi konumu,
  • Arnavut sadrazamlar,
  • Ve Osmanlı Devleti’nde önemli görevlere getirilmiş bazı Arnavutlar hakkında önemli bilgiler sunuyor.

Kitapta ayrıca, Osmanlı’da Bektaşilik ve Bektaşiliğin kabul ayini gibi ilgi çekici konular da ele alınıyor.

  • Künye: Hüseyin Perviz Pur – Çınarın Gölgesinde Arnavutlar, Tarihçi Kitabevi, tarih, 248 sayfa

Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar (2017)

Joan W. Scott, Fransız düşünce tarihi ve feminizm alanlarında yaptığı önemli çalışmalarla biliniyor.

Yazar psikanaliz, post-kolonyal araştırmalar, cinsiyet ve cinsellik kavramlarından yola çıkarak kurduğu elimizdeki kitabında da, Marksist tarihçilerin analizlerini tartışarak kimliklerin ve bireyliklerin oluşumunu geniş bir çerçevede irdeliyor.

Sınıf, cinsiyet ve ırk kimliklerinin inşasında hangi faktörlerin etkili olduğu sorusunun yanıtın arayan Scott, bilhassa Foucault ve Derrida’nın ortaya koydukları yaklaşımlar ekseninde, tarih, kimlik, deneyim ve politika alanında eleştirel bir tarih okumasına koyuluyor.

  • Künye: Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar, çeviren: Zerrin Yaya, Dost Kitabevi, 107 sayfa

Stanford J. Shaw – Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudiler (2008)

Profesör Stanford J. Shaw, ‘Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudiler’ isimli bu çalışmasında, dünyanın farklı ülkelerinde yaptığı arşiv çalışmalarıyla Türkiyeli Yahudileri inceliyor.

Kitap, ilk olarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Osman’ın yönetiminde yaklaşık 1300 yılında kuruluşundan, Birinci Dünya Savaşı sonrası dağılışına kadar, bugün Türkiye olarak bilinen bölge ile Ortadoğu ve Balkanlar’da yaşamış İmparatorluk Yahudilerine odaklanıyor.

Shaw ardından, Osmanlı’nın baş halefi durumundaki günümüz Türkiye Cumhuriyeti’ndeki Yahudilerin hikâyesini de anlatıyor.

Shaw’ın, Türkiye, Yunanistan, İngiltere, ABD ve Fransa’daki kütüphane ve arşivlerde yaklaşık otuz beş yıl süren araştırmalar sonucunda hazırladığı kitap, konuya dair seçilmiş kapsamlı kaynakçasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Stanford J. Shaw – Osmanlı İmparatorluğu’nda ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Yahudiler, çeviren: Meriç Sobutay, Kapı Yayınları, inceleme, 553 sayfa

Dominique Sourdel – İslam (2008)

Paris-Sorbonne Üniversitesi’nde profesör olan Dominique Sourdel, elimizdeki kitabında, Kuran’ın ve İslam yasasının kurucu prensiplerine odaklanıyor.

Muhammed ve Kuran; 19. yüzyıla kadar Müslüman dünyası; İslam yasası; mezhep hareketleri; sufilik ve felsefe; İslam dünyasında entelektüel ve sanatsal faaliyetler ve modern İslam, Sourdel’nin bu rehber kitabında ele aldığı konulardan birkaçı.

Sourdel bu konuları işlerken, gerek İslam dünyasında gerekse de Batı’da İslamiyet’e dair kalıplaşmış bazı fikir, önyargı ve klişeleri sorgulamayı da ihmal etmiyor.

Kitapta ayrıca, İslam uygarlığını biçimlendiren felsefi, sanatsal ve toplumsal dinamikler de değerlendiriliyor.

  • Künye: Dominique Sourdel – İslam, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, din, 128 sayfa

Osman Selim Kocahanoğlu (haz.) – Hatıralar ve Mektuplarıyla Talat Paşa (2008)

‘Hatıralar ve Mektuplarıyla Talat Paşa’, Sadrazam Talat Paşa’nın kaleme aldığı hatıralarından, mektuplarından ve kendisi hakkında kaleme alınmış yazılardan oluşuyor.

Mehmed Talat Paşa, bilindiği gibi, İttihat ve Terakki partisinin kurucularındandı.

Paşa, Meclis Vekilliği, Dahiliye Nazırlığı, Posta Vekilliği ve 1912’de de Sadrazamlık yapmıştı.

Ermenilerin sürgün edildiği Tehcir Kanunu’nun kabul edilmesinde etkin rol oynadığı da, kendisine dair önemli bilgilerden.

Talat Paşa anılarında, tehcir kanunu ve Ermenilerin sürülmesi de dahil, İttihat ve Terakki partisi, partinin önde gelen isimleri ve o dönemdeki siyasî çalışmaları gibi birçok konuyu anlatıyor.

  • Künye: Osman Selim Kocahanoğlu (haz.) – Hatıralar ve Mektuplarıyla Talat Paşa, Temel Yayınları, tarih, 290 sayfa

Jean de Joinville – Bir Haçlının Hatıraları (2014)

Dokuzuncu Louis’nin düzenlediği 7. Haçlı seferine katılmış, bu esnada esir düşmüş maceracı bir lordun Memlük devleti ve İslam toplumuna dair gözlem ve tespitleri.

Haşîşilerin inançları, Memlüklarda eğitim, Kumanların ölü gömme adetleri ve 9. Louis’in Moğolları Hıristiyanlığa davet edişi bu kitapta karşımıza çıkan ilginç konulardan birkaçı.

  • Künye: Jean de Joinville – Bir Haçlının Hatıraları, çeviren: Cüneyt Kanat, Yeditepe Yayınları

McKenzie Wark – Kaldırım Taşlarının Altında Kumsal Var (2014)

Başka bir dünyanın mümkün göründüğü 1968’e giderek, Sitüasyonist Enternasyonel’in en görkemli döneminin gündelik hayatını yüzeye çıkaran bir çalışma.

McKenzie Wark bunu yaparken, Michèle Bernstein, Alexander Trocchi, Guy Debord ve Henri Lefebvre gibi pek çok sanatçı, yazar ve aktivistin projelerini, hayallerini inceliyor.

  • Künye: McKenzie Wark – Kaldırım Taşlarının Altında Kumsal Var, çeviren: Arda Çiltepe, Sel Yayıncılık

Jacques Rancière – Cahil Hoca (2014)

Jacques Rancière, Flamanlara Fransızca öğreten Joseph Jacotot’nun sıra dışı eğitim yönteminden yola çıkarak zekâların eşitsizliğini ve bilgi hiyerarşisine dayanan toplumsal eşitsizlik yaklaşımlarını eleştiriyor.

Jacotot öğrencilere Fenélon’un ‘Telemak’ eserini okutarak, onların kendi kendilerine Fransızca öğrenmelerini sağlamıştı.

  • Künye: Jacques Rancière – Cahil Hoca, çeviren: Savaş Kılıç, Metis Yayınları

Ferik Ahmed Muhtar Paşa – Kırım Harbi’nde Silistre Müdafaası (2014)

Yirminci yüzyılın başında yayınlanmış elimizdeki eser, o dönem pek bilinmeyen eleştirel araştırma yönteminin başarılı örneklerinden.

Kitap, 1853-56 Kırım Harbi’nde savaşmış Rus, Fransız, İngiliz ve Osmanlı askerlerinin anılarını, tarihçilerin araştırmalarıyla karşılaştırarak sunuyor.

  • Künye: Ferik Ahmed Muhtar Paşa – Kırım Harbi’nde Silistre Müdafaası, hazırlayan: Gültekin Yıldız ve Fatih Tetik, İş Kültür Yayınları