Kategori: Tarih

Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı (2014)

Murat Bardakçı burada, İttihad ve Terakki liderlerinin özel arşivlerindeki yayınlanmamış belgeler ile Atatürk ve İnönü dönemlerinde Ermeni gayrimenkullerine dair alınmış kararları sunuyor.

Kitap, Ermeni malları hakkında Devlet Arşivleri’nde bulunan önemli belgelere yer vererek, görmezden gelinen kimi tarihi gerçekleri tartışmasıyla dikkat çekiyor.

Yazar, Mustafa Kemal Paşa’nın Ermeni tehcirine karşı olduğu, tehcir kararını veren İttihadçılar’dan nefret ettiği iddialarına, tehcirde önemli roller üstlenmiş çok sayıda bürokratın Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı zamanlarında devlette önemli görevlere getirildiğini ortaya koyarak yanıt veriyor.

  • Künye: Murat Bardakçı – İttihadçı’nın Sandığı, İş Kültür Yayınları, tarih, 552 sayfa

Necati Gültepe – Türk Kadın Tarihine Giriş (2008)

Necati Gültepe’nin ‘Türk Kadın Tarihine Giriş’i, erkeği merkeze alan, kadını yok sayan tarih söylemiyle hesaplaşıyor.

Yazar, bu amaçla da erkek egemen bir bakışın ürünü olan tarih yerine, mitoloji ve destanlara başvurarak alternatif bir kadın tarihi sunuyor.

Gültepe, bilinen ilk devletli topluluklarda, erken dönem Türk destanlarında ve Batı tarihinde kadının konumunu tespit ediyor.

Turan, İran, Grek ve Latin destanlarında kadın,

İslamiyet ve kadın,

Türklerde kadının rolü,

Ve savaşçı kadınlar, kitabın diğer konuları.

  • Künye: Necati Gültepe – Türk Kadın Tarihine Giriş, Ötüken Yayınları, tarih, 363 sayfa

Ender Arat – Türklere Güvendiler (2017)‏

Tarihte, ülkelerindeki baskılardan kaçıp Türkiye’ye sığınan pek çok kişi, cemaat ve halk oldu.

Bizde daha çok İspanya’daki din baskısından kaçarak Osmanlı’ya sığınan Yahudiler ile Nazi zulmünden kaçan hocalar bilinse de, gerçekte diğer ülkelerden buraya sığınmış insanların sayısı çok daha fazla.

Emekli diplomat Ender Arat’ın ilk baskısı 2016 yılı başında yapılan bu kitabı da konu hakkında öğretici ve zengin bir çalışma.

Arat burada,

Macarlardan Almanlara,

Musevilerden Ezidilere,

Avusturyalılardan Fransızlara,

İtalyanlardan İspanyollara,

Ruslardan Arnavutlara,

Çerkeslerden Tatarlara,

Azerilerden Gürcülere, tarih boyunca Türkiye’ye yapılan göçlerin kapsamlı bir haritasını çıkarıyor.

Yazar, göçe zorlanmış bu halkları anlatmakla yetinmiyor.

Göçe sebep olan siyasal, toplumsal etkenleri de irdeleyen yazar, meslekleri, çalıştıkları yerler ve Türkiye’ye bıraktıkları izleriyle göç edenlere dair önemli biyografik bilgiler de veriyor.

  • Künye: Ender Arat – Türklere Güvendiler, Tarihçi Kitabevi, tarih, 456 sayfa

David Priestland – Kızıl Bayrak (2017)

Bilhassa Sovyet ve Çin deneyimlerine bakıldığında, komünizmin tarihsel olarak başarısızlığa uğradığı söylenebilir.

Ama sadece şimdilik…

Zira komünist idealler ve tasavvurlar dünya çapında yaşamaya, güçlü bir alternatif olarak kendini hatırlatmaya devam ediyor.

Oxford Üniversitesi’nde modern tarih dersleri veren ve uzun yıllardır özellikle Rusya, komünizm ve neoliberalizm üzerine çalışan Profesör Priestland, tarihten günümüze uzanarak komünist pratik ve ideallerin küresel bir hikâyesini sunuyor.

Kapsamı ve barındırdığı ayrıntılarla dikkat çeken kitap, Marx, Engels, Lenin, Stalin, Troçki, Mao, Castro, Che ve Tito gibi komünist siyasetin önde gelen isimlerine daha yakından baktığı gibi, komünizm tarihine içkin pek çok konuyu da irdeliyor.

Fransız Devrimi,

Marksist partilerin kuruluşu,

Ekim Devrimi,

Gerilla hareketleri,

Komünist ülkelerin kuruluşu,

Bu ülkelerdeki siyaset yapış dinamikleri…

Kapsamlı ve nitelikli bir komünizm tarihi incelemesi arayanlar kesinlikle kaçırmasın deriz.

  • Künye: David Priestland – Kızıl Bayrak, çeviren: Egemen Yılgür ve Ali Çakıroğlu, İletişim Yayınları, tarih, 624 sayfa

Hıfzı Topuz – Şanlı Kanlı Yıllar (2017)

III. Murat ile III. Mehmet’in saltanatlarına rastlayan Osmanlı tarihinin 1574-1603 arasındaki dönemini ele alan bir çalışma.

III. Murat’ın saltanatı yirmi bir yıl, III. Mehmet’in ise dokuz yıl sürmüştü.

Bu zaman aralığında hem çok önemli hem de çok kanlı olaylar yaşanmıştı.

Osmanlı İmparatorluğu bu dönemde çöküşe geçiyor,

Padişahlar öz kardeşlerini boğduruyor,

Sadrazamlar, serdarlar idam ediliyor,

Ele geçirilen ülkelerde yağmacılık, yolsuzluk ve rüşvetler yaşanıyor,

Toplum adaletsizlikler ve baskılar altında eziliyor,

Celali İsyanları dur durak bilmiyor…

Topuz bu kritik dönemi, çok sayıda kaynaktan yararlanarak bize aktarıyor.

Tarihsel olayları zaman zaman kurmaca tarzında da anlatan yazar, o dönemi aydınlığa kavuşturduğu gibi, o zamanlardan bu günlere kadar süregelen kimi kötü alışkanlıkları da saptıyor.

Türkiye tarihinin sıkıntılı ama bir o kadar da öğretici bir dönemini görmek isteyenlere…

  • Künye: Hıfzı Topuz – Şanlı Kanlı Yıllar, Remzi Kitabevi, tarih, 208 sayfa

Türker Armaner – Tarih ve Temsil (2014)

Türker Armaner ‘Tarih ve Temsil’de, yanıtını aradığı dört sorudan yola çıkarak, on dokuzuncu yüzyılda yazılmış felsefe metinlerini anlamaya ve açıklamaya koyuluyor.

Kitabın ilk bölümü, Fransız Devrimi’nin yol açtığı siyasi düzenin Fichte, Hegel ve Marx tarafından nasıl değerlendirildiğiyle,

İkinci bölüm de, Marx’ın ‘Grundrisse’ metnini merkeze alarak sanayi devriminin “çalışma” ve “mülkiyet”e getirdiği dönüşümlerle ilgileniyor.

Kierkegaard düşüncesi ekseninde “sonlu/sonsuz”, “özgürlük” ve buna bağlı kavramlar üzerine yürütülen tartışmalar üçüncü bölümde,

Sanat yapıtlarının üretimi ile zaman/mekân formları arasındaki ilişki ise, dördüncü bölümde irdeleniyor.

Armaner’den sağlam bir felsefi soruşturma…

  • Künye: Türker Armaner – Tarih ve Temsil, Dost Kitabevi, felsefe, 159 sayfa

Mustafa Orçan – Osmanlı’dan Günümüze Modern Türk Tüketim Kültürü (2014)

Mustafa Orçan sosyolojik incelemesinde, Batılı anlamda tüketim kültürünün yaşadığımız coğrafyadaki izlerini, Osmanlı’dan bugüne gözlemlenen Batılılaşma ve Modernleşme olgusunu baz alarak inceliyor.

Batılı ürünlerin ve bunların kullanımıyla birlikte ortaya çıkan tüketim tarzının Türkiye gündelik hayatını nasıl değişime zorladığını araştıran kitapta, şu konular irdeleniyor:

Osmanlı tüketim kültürünün karakteristiği,

Batılı tüketim kültürünün Osmanlı’da nüvelenme ve yerleşme süreçleri,

Cumhuriyet döneminde modern tüketim kültürünün serpilmesi,

Küreselleşme çağında tüketim ürünleri ve tüketim tarzlarında yaşanan değişimler.

  • Künye: Mustafa Orçan – Osmanlı’dan Günümüze Modern Türk Tüketim Kültürü, Harf Yayınları, inceleme, 304 sayfa

Desmond Dinan – Avrupa Birliği Tarihi (2008)

‘Avrupa Birliği Tarihi’, sadece AB’yi değil, aynı zamanda 1950’lerde Avrupa Toplulukları’nın kurulmasını içeren Avrupa Birliği fikrinin kökenlerine de iniyor.

Değişen ekonomik ve siyasi fırsatlar ile küresel koşullardaki dalgalanmalar bağlamında Avrupa Toplulukları ve daha sonra da Avrupa Birliği’nin kurumsal ve siyasî gelişimi, kitabın ana konuları.

Desmond Dinan’ın anlatımındaki Avrupa Birliği, idealizm ile ideolojik mücadelelerin, güçlü kişilerin inisiyatifleri ile siyasi girişimlerin, ulusal çıkarlar ile uluslararası ilişkilerin ve kurumsal tasarım ile bürokratik entrikaların bir harmanı.

  • Künye: Desmond Dinan – Avrupa Birliği Tarihi, çeviren: Hale Akay, Kitap Yayınevi, tarih, 477 sayfa

Ali Bilir – Beykoz (2008)

Ali Bilir’in bu çalışması, bilinen tarihi M. Ö. 700’lere kadar dayanan İstanbul’un kadim semtlerinden Beykoz’un tarihine odaklanıyor.

Bilir, İstanbul’a tutunabilmenin en önemli yolunun Beykoz’u elde etmekten geçtiğini ve bu nedenle de semtin Traklar, Persler, Bizanslılar, Araplar, Timur ve son olarak da Osmanlılar tarafından çok önemsendiğini söylüyor.

Çalışma, Beykoz tarihinin sosyal, kültürel, ekonomik yönlerini ve sanayileşmedeki hareketlerini derli toplu bir şekilde vermesiyle önemli.

Milli mücadele zamanının Beykoz’u, Beykoz’da spor etkinlikleri, semtin ünlü simalarından olan Abraham Paşa, semtteki demir madeni, semtin mezarlıkları, tekkeleri ve kiliseleri, kitabın diğer konuları.

  • Künye: Ali Bilir – Beykoz, Kitabevi, tarih, 262 sayfa

Ahmet Özdal – Türklerin Savaş Sanatı (2008)

‘Türklerin Savaş Tarihi’, Ahmet Özdal’ın dört yüz yıllık geniş bir zaman diliminde hüküm sürmüş hanedanlık ve sultanlıkları, bunların birbirleriyle ve düşmanlarıyla yaptıkları yüzlerce savaşı ve çarpışmayı incelemesinin ürünü.

Özdal, bu savaşların ortak noktaları ile farklılıklarını değerlendirirken, Türklerin savaşı uygulayışında değişen taktiklere de bakıyor.

Kitap, Türk beyliklerinin savaş araçlarında yaptıkları teknik yenilikleri; zırhlar, stratejik ve askeri örgütlenmelerde savaş yöntemlerinin nasıl evrildiğini gösteriyor.

Çalışma, tarih boyunca kullanılan savaş araçları ve savaş sahnelerine yer veren resimlerle de zenginleşmiş.

  • Künye: Ahmet Özdal – Türklerin Savaş Sanatı, Doruk Yayınları, tarih, 200 sayfa