Tarih – Sayfa 250

Gökhan Ç. Balcı – Atatürk’ü Yok Etmek İsteyenler (2007)

ATATÜRK’Ü YOK ETMEK İSTEYENLER, Gökhan Ç. Balcı, Başlık Yayın Grubu, tarih, 352 sayfa

Gökhan Ç. Balcı’nın ‘Atatürk’ü Yok Etmek İsteyenler’ isimli bu kitabı, Mustafa Kemal’e, Kurtuluş Savaşı sırasında yapılan suikast girişimlerini anlatıyor. Kitap, Mustafa Kemal’in Sivas’a çıktıktan sonra başlattığı Kurtuluş Savaşı’ndan Cumhuriyet’in kuruluşuna kadarki tarihi seyri ele alıyor. Yazar bu tarihi seyri, o dönem Atatürk’e yapılan suikast girişimleri çerçevesinden veriyor. Bu suikast girişimlerinin nedenleri ve hedefledikleri, suikastı gerçekleştirenlerin bunu yapmakla amaçladıkları ve bunların nasıl bir sona ulaştıkları, kitabın başlıca konularını oluşturuyor.

Tolga Uslubaş – Şu İlginç Tarihimiz (2007)

ŞU İLGİNÇ TARİHİMİZ, Tolga Uslubaş, Karma Kitaplar, tarih, 267 sayfa

Tolga Uslubaş’ın ‘Şu İlginç Tarihimiz’ isimli bu çalışması, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet tarihindeki ilginç olayları anlatıyor. 160 yaşında, hayatın tadına varamadan ölen Zaro Ağa; vize olmadan İstanbul’a girilemeyen dönemler; harcı mücevherle karılan cami; bir zamanlar buz kütleleriyle dolan Boğaziçi; Sultan Abdülaziz’in ölümünün ardındaki ürpertici gerçekler; padişahların ilginç damak zevkleri; on beş bin askerin nasıl kör edildiği; Süleymaniye’nin eğri minaresinin nasıl düzeltildiği; günümüzün kapkaççılarına eskiden nasıl cezaların verildiği ve Kanuni’nin portresinin ABD meclisine nasıl girdiği, Uslubaş’ın okura sunduğu ilginç konulardan birkaçı.

Mark L. Stein – Osmanlı Kaleleri: Avrupa’da Hudut Boyları (2007)

OSMANLI KALELERİ: AVRUPA’DA HUDUT BOYLARI, Mark L. Stein, çeviren: Gül Çağalı Güven, İş Kültür Yayınları, tarih, 192 sayfa

Mark L. Stein’ın, hem Osmanlı arşivlerine hem de dönemin Osmanlı ve Batı kaynaklarına dayandırdığı bu çalışması, 17. yüzyıldaki Kanije ve Uyvar kalelerine odaklanarak, sınır boyu kalelerinin ve kale muhafızı birliklerinin toplumsal, ekonomik ve askeri yaşamlarının çeşitli yönlerini irdeliyor. Osmanlı-Habsburg sınırında yüzyıllar boyunca kısa barış dönemleri dışında sürekli bir savaş hali yaşanmıştı. Dolayısıyla sınır kaleleri ile bu kalelerin muhafız birlikleri büyük öneme sahipti. Stein’ın çalışması, Osmanlı askeri mimarisi, kuşatma ve savunma teknikleri, kalelerde görev yapan kapıkulları ve gönüllüler hakkında ayrıntılı bilgiler veriyor.

Bart D. Ehrman – İncil Nasıl Değiştirildi?

İNCİL NASIL DEĞİŞTİRİLDİ?, Bart D. Ehrman, çeviren: Özlem Toprak, Truva Yayınları, din, 271 sayfa

Prof. Bart Ehrman, İncil ayetlerini orijinal dilinde incelemeye başladıktan sonra, daha önce İncil’i tercüme edenler tarafından birçok yanlışlığın, hatta kasıtlı değiştirmelerin yapıldığını fark etmiş. Ehrman’ın ‘İncil Nasıl Değiştirildi?’ kitabı da, kendisinin konu hakkındaki incelemelerinin sonuçlarını sunuyor. Çalışmanın ilgi çekiciliği, Ehrman’ın, bu yanlışlık ve kasıtlı değiştirmelerin, İncil’in bugünkü okuması üzerinde yarattığı etkiyi göstermesidir diyebiliriz. Yazar, İsa’nın tanrısallığı, üçlü birlik ve İncil’in tanrısal kaynaklı olduğunun, yazıcılar tarafından yapılan değişimlerle ortaya çıktığını savunarak, önemli bir tartışma başlatmış oluyor.

Ellen Meiksins Wood – Kapitalizmin Arkaik Kültürü (2007)

KAPİTALİZMİN ARKAİK KÜLTÜRÜ, Ellen Meiksins Wood, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, siyaset, 238 sayfa

Siyaset bilimi profesörü Ellen Meiksins Wood’un, Türkiye’nin önemli İktisat tarihçilerinden Prof. Dr. Oya Köymen tarafından çevirisi yapılan ‘Kapitalizmin Arkaik Kültürü’ isimli bu kitabı, Batı’daki modernite kavramlarını ve burjuva toplum modelinin tarihsel gelişimini irdeliyor. Wood, Aydınlanma düşüncesine yol açan tarihsel bir güç olan burjuva kültürünün, azami kâr peşinde koşan kapitalist mantıktaki gelişmeye benzemediğini savunuyor. Buna örnek olarak İngiltere’yi veren yazar, burada, Kıta Avrupa’sına benzer modern devlet ve buna ilişkin siyasî söylemin bulunmadığını, bunun da ülkedeki gelişkin kapitalizmin önemli bir göstergesi olduğunu söylüyor.

Abbas Vali – Kapitalizm Öncesi İran (2007)

KAPİTALİZM ÖNCESİ İRAN, Abbas Vali, çeviren: İbrahim Bingöl, Avesta Yayınları, tarih, 357 sayfa

‘Kürt Milliyetçiliğinin Tarihi’ Abbas Vali’nin daha önce Türkçe’de yayınlanmış ilk kitabıydı. Vali’nin bu yeni kitabı ise, İran’da kapitalizm öncesinde yaşanan sorunlar ile ülkede modern ulus-devletin ortaya çıkışına odaklanıyor. Çalışmanın önemi, Türkiye ile yüzyıllardır siyasî ve iktisadi ilişkileri olan ve kültürel alışverişleri bulunan büyük bir komşu ülkenin, modern öncesi dönemine dair oldukça değerli veriler ve analizler barındırıyor olması. Kitabın Türkiye düşün dünyası açısından ikinci önemi de, çalışmanın kapitalizm öncesi toplumlarda devlet ve tarımsal ekonominin analizine yönelik kuramsal bir model olarak kullanılabilir olmasıdır diyebiliriz.

Benedict Anderson – Üç Bayrak Altında (2007)

ÜÇ BAYRAK ALTINDA, Benedict Anderson, çeviren: Emine Bademci, Metis Yayınları, tarih, 307 sayfa

Benedict Anderson’a dünya çapında haklı bir ün getiren ‘Hayali Cemaatler’ isimli kitabı, Türkçe’de de kendine has bir okuyucu kitlesi yaratmış durumda. Yazarın bu kitabı da, kendisinin asıl ihtisas alanına, yani tarih çalışmasına dayanan bir kitap. Anderson bu kitapta, Filipinler tarihinde belirleyici rol oynamış iki aydının yaşam öyküsünü anlatıyor. Bu isimlerden birincisi, Katalan anarşistlerle birlikte Barcelona’daki ünlü Montjuich kalesinde hapsedilen ve Maletesta ile Bakunin gibi anarşistlerin etkisiyle Filipinler’deki ilk militan sendikaları kuran folklorcu Isabelo de los Reyes, ikincisi de otuz beş yaşında İspanyol sömürge rejimi tarafından idam edilen ve “Filipinler ulusunun babası” olarak tanımlanan romancı José Rizal. Anderson, hem akıcı kurgusu, hem de kendine has metin tarzıyla, bu iki tarihi figürü, dünya tarihine yön vermiş kuramlar çerçevesinden anlatıyor.

Suraiya Faroqhi – Osmanlı İmparatorluğu ve Etrafındaki Dünya (2007)

OSMANLI İMPARATORLUĞU VE ETRAFINDAKİ DÜNYA, Suraiya Faroqhi, çeviren: Ayşe Berktay, Kitap Yayınevi, tarih, 377 sayfa

Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkide bulunduğu ülkeler, çoğunlukla diplomatik tarih perspektifi içinde verildi. Suraiye Faroqhi’nin bu kitabı ise, Osmanlı ile etrafındaki ülkeleri, sosyal, ekonomik ve kültürel tarihçilik senteziyle inceliyor. Seferler ve savaşlar dışında, Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer ülkelerle, yukarıda bahsettiğimiz üç alan dâhilinde ilişkileri olmuştu. Faroqhi, yabancı tacirlerin ihraç edebileceği ve edemeyeceği mallara ilişkin fermanlar ve İmparatorluk toprakları dışından gelip Mekke’ye gidecek hacılara verilmiş geçiş belgeleri üzerinden, İmparatorluğun etrafındaki ülkelere, savaş dışında duyduğu ilgiye odaklanıyor.

Sina Akşin – Kısa Türkiye Tarihi (2007)

KISA TÜRKİYE TARİHİ, Sina Akşin, İş Kültür Yayınları, tarih, 342 sayfa

Prof. Dr. Sina Akşin, yakın tarih ile İttihat ve Terakki partisi üzerine yaptığı önemli çalışmalarıyla bilinir. Akşin’in ‘Kısa Türkiye Tarihi’ de, Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyıl başındaki ilk reform çabalarından 2000’li yıllar Türkiye’sine kadar uzanan süreci anlatıyor. Kitaptaki anlatımın, oldukça kolay ve akılda kalabilecek bir yaklaşımla sunulması da, eseri yalnızca konunun uzmanları için değil, her seviyeden okur için cazip kılıyor. Osmanlı’nın son döneminde yaşanan çalkantılar, Cumhuriyet’in kuruluşu, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan günümüze kadarki seyri, kitabın ana gövdesini oluşturuyor.

Vartkes Yeghiayan – Malta Belgeleri (2007)

MALTA BELGELERİ, Vartkes Yeghiayan, çeviren: Jülide Değirmenciler, Belge Yayınları, tarih, 539 sayfa

Malta Belgeleri, Malta’ya sürülen 150’ye yakın Osmanlı yöneticisi ve personelinin, Birinci Dünya Savaşı’ndaki eylemlerine yer veriyor. Bu belgeler, 1915 yılında İttihat ve Terakki’nin Ermenilere yaptıklarını ayrıntılarıyla vermesiyle dikkat çekici. Kitabın yazarı Vartkes Yeghiayan, Malta’ya sürgün edilen isimlerin, sürgünlüğün bitiminden itibaren Türkiye Cumhuriyeti’nde önemli görevlere getirildiğini ve İçişleri Bakanlığı’nın biyografilerini yayınladığı 50 ünlü valinin dördünün de Malta sürgünü olduğunu söylüyor. Yeghiayan bu durumdan yola çıkarak, Malta sürgünleri ile Türkiye Cumhuriyeti’nin “kuruluş harcı” arasındaki ilişkiyi inceliyor.