James C. Scott – Devlet Gibi Görmek (2008)

James C. Scott, alt başlığı ‘İnsanlık Durumunu Geliştirmeye Yönelik Projeler Nasıl Başarısız Oldu?’ olan bu kitabında, yüksek modernizmin doğası gereği barındırdığı tehditlere ve yaratmış olduğu tahribatlara odaklanıyor.

Yazar, yüksek modernizmi, kalıcı soyadlarının, nüfus ve kadastro kayıtlarının yaratılmasıyla, ağırlık ve ölçü birimlerinin, dilin standartlaşmasıyla kendini dayattığını ve bunun toplum mühendisliğiyle de doruğuna ulaştığını söylüyor.

Sovyet kamulaştırması, Çin’deki Büyük Atılım ve Tanzanya’daki zorunlu yerleşikleştirme, Scott’ın tartıştığı toplum mühendisliğine, yani “geliştirmeye” yönelik devlet projelerine birkaç örnek.

  • Künye: James C. Scott – Devlet Gibi Görmek, çeviren: Nil Erdoğan, Versus Kitap, sosyoloji, 666 sayfa

Koçi Bey – Koçi Bey Risaleleri (2008)

Enderun’da eğitim görmüş, bilim ve siyaset alanlarında bilgili ve zamanının seçkin isimlerinden Koçi Bey, IV. Murad’a ve I. İbrahim’e sunduğu risaleleriyle ünlüdür.

Bu risalelerden IV. Murad’a sunulanı, devlet idaresi ve saltanat işlerindeki sorunlara, geçmişteki örneklere dayanarak tedbirler sunarken, I. İbrahim’e sunulan risale ise Osmanlı devlet teşkilatına dairdir.

Risalelerde, padişahın çeşitli hallerde nasıl hareket etmesi, vezirler ve kumandanlara nasıl emir vermesi, hatta ne gibi kelimeler kullanması gerektiğine kadar birçok ayrıntı yer alıyor.

İki risalenin yer aldığı kitabın sonunda bir sözlük, kaynakça, dizin ve eserin tıpkıbasımı yer alıyor.

  • Künye: Koçi Bey Risaleleri, yayına hazırlayan: Seda Çakmakcıoğlu, Kabalcı Yayınları, tarih, 320 sayfa

Halim Bahadır – Tuzağa Düşen Masumiyet (2008)

Halim Bahadır, son romanı ‘Tuzağa Düşen Masumiyet’te, Türkiye’nin acılı bir kuşağını, 1978’lileri hikâye ediyor.

Bu kuşağın mensuplarının nasıl insanlar olduğu, ne yaşadıkları, darbeden sonra hayata nasıl tutunabildikleri, romanın konusunu oluşturuyor.

Bahadır bu kuşağı, romanın başkişisi Hasan’ın hayatı çerçevesinden anlatıyor.

Türkiye’nin yakın geçmişinde, ABD’nin de dâhil olduğu darbe pazarlıkları, o dönemin devrimci kuşağının maruz kaldığı sonu gelmez işkenceler, birebir Hasan’ın gözlerinden, geçmişi anımsayışlarından okurun karşısına çıkıyor.

  • Künye: Halim Bahadır – Tuzağa Düşen Masumiyet, Say Yayınları, roman, 228 sayfa

Mustafa Yılmazer – Kar ve Köpük (2008)

Mustafa Yılmazer, şiirleriyle olduğu kadar, Bob Dylan, Leonard Cohen ve Patti Smith’ten yaptığı çevirilerle de bilinir.

Yılmazer’in yeni şiirlerinden oluşan ‘Kar ve Köpük’te yer alan ‘Eğiliyor Üzerine Kent’ adlı şiir şöyle:

 

“Sinemalar dağılıyor

Yüzler daha geri gelmemiş

Bir sır söylemek ister gibi

Eğiliyor üzerine kent

 

Dönülüyor gerçeğe yenik bir ordu

Gibi yavaş yavaş. Ah çocuklara film

Seyrettirmemeli, bir kovboy bir savaş

Eğiliyor üzerine kent

 

Akıntıda sürüklenen gece / Tüm bozgun anlarını içine alacak kadar geniş

Karar anı sığmıyor ama

Eğiliyor üzerine kent

 

Neonlara ve farlara sığınanlar

Kuyuya daha düşmeden taş

Büyütmeden bir kırgınlığı

Eğiliyor üzerine kent”

  • Künye: Mustafa Yılmazer – Kar ve Köpük, De Ki Yayınları, şiir, 112 sayfa

Jeffrey Eugenides – Middlesex (2008)

Jeffrey Eugenides, ‘Middlesex’te, Osmanlı’nın son yıllarında, Bursa’dan Amerika’nın sanayi şehri Detroit’e göç eden bir ailenin seksen yıllık hikâyesini anlatıyor.

Eugenides, bu ailenin hikâyesini de aile üyelerinin vücutlarında yaşayan ve şimdi de son kuşaktan Calliope’nin bedeninde varlığını sürdüren bir genin gözünden anlatıyor.

Osmanlı dönemindeki Bursa, Kozahan, meyhaneler, türbeler; hayatlarının ikinci durağı Detroit’in otomotiv sanayindeki zor çalışma koşulları, içki yasağı ve yükselen yeni değerler, romanın başlıca konuları.

Baba tarafından, Bursalı bir Rum aileden gelen Eugenides’in bu romanıyla, 2003 yılı Pulitzer ödülü kazandığını da hatırlatalım.

  • Künye: Jeffrey Eugenides – Middlesex, çeviren: Solmaz Kâmuran, İnkılap Kitabevi, roman, 640 sayfa

Jean-Pierre Verdet – Gökyüzü, Düzen ve Karmaşa (2008)

Jean-Pierre Verdet, 1963 yılında Paris Gözlemevi’ne girdi.

Burada 1997 yılına kadar görev alan Verdet’nin, Güneş tacı, gezegenlerin kızılötesi ışınları ve gökbilim tarihi üstüne çalışmaları bulunuyor.

‘Gökyüzü, Düzen ve Karmaşa’, Verdet’nin bu deneyimini, oldukça akıcı ve eğlendirici bir anlatımla sunuyor.

Kitapta gezegenler, takımyıldızlar, masalsı tanrılar, kuyrukluyıldızlar, göktaşları, tutulmalar, kasırgalar, taşkınlar, gökkuşağı ve kuzey şafağı gibi birçok konu, zengin bir görsel malzeme eşliğinde sunuluyor.

Verdet, gökyüzünü bilimsel yönleriyle ele alırken, konu hakkındaki efsaneler ile mitolojilerden de yararlanıyor.

  • Künye: Jean-Pierre Verdet – Gökyüzü, Düzen ve Karmaşa, çeviren: Orçun Türkay, Yapı Kredi Yayınları, bilim, 159 sayfa

Brandon Sanderson – Kralların Yolu (2014)

Brandon Sanderson’ın on ciltlik fantastik roman serisi ‘Kralların Yolu’nun elimizdeki ilk kitabı, ‘Fırtınaışığı Arşivi, Birinci Cilt’ olarak Türkçeye kazandırıldı.

Taş ve fırtınaların acımasız egemenliğinin hüküm sürdüğü, medeniyetin ekolojinin bu dengesizliğinden dolayı sık sık kesintiye uğradığı Roshar’da geçen hikâye, olağanüstü güçlere sahip varlıklar ile sıradan insanlar arasında yaşanan acımasız mücadeleyi anlatıyor.

Köle olarak tutsak edilen Kaladin, geçmişin gölgelerinin terk etmediği komutan Dalinar Kholin ve okyanusun karşı kıyısında cesaret gerektiren bir hırsızlık planı yapan Shallan, romanın merkezindeki kimi karakterler.

  • Künye: Brandon Sanderson – Kralların Yolu, çeviren: Can Sevinç, Akılçelen Kitaplar, roman, 910 sayfa

Peter Atkins – Evreni Yöneten Dört Yasa (2014)

Kimi meşhur popüler bilim kitaplarıyla da bilinen ünlü kimyager Peter Atkins ‘Evreni Yöneten Dört Yasa’da, enerji özelliklerini ve enerjinin bir türden diğerine dönüşümünü özetleyen termodinamiğin dört önemli yasasını oluşturan sıcaklık, enerji, entropi ve zamanı açıklıyor.

Termodinamiğin yalnızca buhar makineleriyle ilgili olmadığını hatırlatan Atkins, termodinamiğin yasalarının formüle edilip, sonuçları keşfedildikçe, konunun ısı motorlarının, ısı pompalarının, soğutucuların veriminden tutun, kimyadan yola çıkıp yaşam süreçlerine varana kadar, geniş bir olay aralığına dokunabileceğini ve bu yüzden de çok mu çok önemli olduğunu belirtiyor.

  • Künye: Peter Atkins – Evreni Yöneten Dört Yasa, çeviren: Eser Bakdur, Alfa Yayınları, bilim, 120 sayfa

Faruk Pekin – Kapadokya (2014)

Faruk Pekin elimizdeki kitabında, bir masal ülkesi olarak adlandırılan ve doğa-insan etkileşiminin en büyüleyici örneklerinden olan Kapadokya için bir gezi rehberi sunuyor.

Kapadokya’nın sınırlarının nerede başlayıp nerede bittiğine dair bir saptama ve nitelikli bir Kapadokya sözlüğüyle açılan kitap,

  • Bölgenin fiziksel yapısını,
  • Tarihini,
  • Kapadokya’da Hıristiyanlık öncesi dinsel inançları,
  • Kapadokya’nın kayaoyma mimarisinin özgünlüğünü,
  • Bölge kervansaraylarının tarihsel ve mimari özelliklerini,
  • Yeraltı şehirlerini,
  • Açık hava müzesini,
  • Ürgüp, Göreme, Ortahisar, Damsa, Sinasos, Aksaray, Nevşehir, Niğde, Kırşehir, Kayseri ve Hacıbektaş gibi, bu coğrafyanın öne çıkan merkezlerini anlatıyor.

Kapadokya’yı hem gezdiren hem de bölgeye dair zengin bilgiler veren bir rehber.

  • Künye: Faruk Pekin – Kapadokya, İletişim Yayınları, gezi, 448 sayfa

Memet Fuat – Güzelin Yararlısı (2014)

Memet Fuat’ın denemelerinden bir seçkiye dayanan ‘Güzelin Yararlısı’nın hedef kitlesi, ilkgençlik çağını sürenler.

Memet Fuat denemelerinde, eski zamanların güzelliklerini, usta sanatçının belli başlı özelliklerini, yeni şiiri anlamanın ipuçlarını, bilimsel eleştiriyi, düşünceye saygıyı, şiirin bugünkü durumunu, divan şiirinin edebiyatımızdaki yerini, sanatçıda içe kapanma sorununu ve sanatta teknoloji düşmanlığını anlatıyor.

Memet Fuat kitaba adını veren denemesinde ise, resim sanatı, heykel ve mimarinin sanatta güzele nasıl yaklaştıklarını ve bu çerçevede güzelin yararlarına yaklaşımdaki farklı algıları tartışıyor.

  • Künye: Memet Fuat – Güzelin Yararlısı, hazırlayan: Güven Turan, Yapı Kredi Yayınları, deneme, 111 sayfa