Dipnotski

George Gamow – Bay Tompkins’in Serüvenleri (2013)

BAY TOMPKINS’IN SERÜVENLERİ, George Gamow, çeviren: Tuncay İncesu, Alfa Yayınları, bilim, 201 sayfa

George Gamow, fantezi öyküsü ‘Bay Tompkins’in Serüvenleri’nde, sokaktaki insanı, uzayın eğimi ve genişleyen evren kuramının esasları konusunda aydınlatıyor. Çok sayıda resimle de desteklenen öykünün baş kahramanı, çağdaş bilime ilgi duyan bir memur olan C.G.H Tompkins’tir. Tompkins, gördüğü rüyalar aracılığıyla duyularla ulaşılamayan dünyalara gidebilmekte, ona bu yolculuğunda, fizik profesörü Maud da rehberlik etmektedir. Meraklı Bay Tompkins daldığı her rüyada, sevimli yaşlı Maud’un anlatımlarıyla eğimli uzay, çekim, evren, kuantum, atom çekirdeği, kozmoloji ve görelilik gibi pek çok konu hakkında aydınlanacaktır.

Aisopos – Masallar (2013)

MASALLAR, Aisopos, çeviren: İo Çokona, İş Kültür Yayınları, masal, 184 sayfa

Dünyanın her yerinden genç ya da yaşlı birçok insan, esir düşüp köle tüccarları tarafından satılmış Aisopos’tan masallar bilir. Bu kitap, günümüzde hâlâ kullanılan birçok atasözünü de çıkaracak kadar güçlü olagelmiş Aisopos’un tüm masallarını bir araya getirmesiyle önemli. Kitapta, tembel ağustos böceğiyle çalışkan karınca, kendini beğenmiş tavşanla bilge kaplumbağa ve kurnaz tilkiyle saf geyik gibi Aisopos’un en bilinen masallarının yanı sıra, heykeltıraş, bülbülle şahin, yaralanan kartal, zenci köle, Atinalı borçlu, kaval çalan balıkçı, yalıçapkını ve tilkiler Menderes Nehri’nde gibi pek bilinmeyen masallar da yer alıyor.

Erica Wallach – Gece Yarısında Aydınlık (2013)

GECE YARISINDA AYDINLIK, Erica Wallach, çeviren: Gün Zileli, Ayrıntı Yayınları, roman, 448 sayfa

Erica Wallach otobiyografik romanı ‘Gece Yarısında Aydınlık’ta, Doğu Berlin’de 1950’de tutuklanışını ve beş yıl boyunca yaşadıklarını anlatıyor. Wallace, İspanya İç Savaşı’nda Cumhuriyetçilere yardım eden, 2. Dünya Savaşı’nda da Nazilere karşı savaşan Noel Field tarafından evlatlık edinilmiştir. Field, gittiği Prag’ta, 1949 yılında ortadan kaybolur. Wallach, babasının akıbetini öğrenmek için gittiği Doğu Berlin’de tutuklanır. Roman, Wallach’ın yıllarca yaşadığı sorgulamalara, maruz kaldığı işkencelere, idama mahkûm edilişine, Rusya’daki Vorkuta’da zorla çalışmaya tabi tutuluşuna ve daha sonra Kruşçev zamanında aklanışına dayanıyor.

Matt Ridley – Akılcı İyimser (2013)

AKILCI İYİMSER, Matt Ridley, çeviren: Mehmet Doğan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, bilim, 400 sayfa

Matt Ridley ‘Akılcı İyimser’de, insan toplumunun, tüm hayvan türlerinden farklı olarak yaşadığı hızlı, daimi ve kesintisiz değişime odaklanıyor. Geçmişten bugüne takas ve uzmanlaşma, mal değiş tokuşu, geliştirilen kurallar ve aletler, dünya çapında yürütülegelen ticari faaliyetlerin evrimi, nüfus artışı, sanayi devrimi, 20. yüzyılı etkisi altına alan karamsarlık ve günümüzün iklim sorunu, Ridley’nin ele aldığı konulardan birkaçı. Çağımıza egemen olan ekonomik karamsarlığın aksine, kendisini insanın geleceği konusunda akılcı iyimser olarak tanımlayan Ridley, bizi bekleyen gelecek konusunda bir dizi öngörüde de bulunuyor.

Kit White – Sanat Okulunda Öğrenilecek 101 Şey (2013)

SANAT OKULUNDA ÖĞRENİLECEK 101 ŞEY, Kit White, çeviren: Volkan Atmaca, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, sanat

Kit White ‘Sanat Okulunda Öğrenilecek 101 Şey’de, sanata dair özlü açıklamalar, pratik öneriler sunuyor. Sanatın yaşamdan ayrı tutulmayacağını düşünen White, sanat öğrencileri ve hocalarına hitap etmekle birlikte, sanatın varlığımızı nasıl zenginleştirdiğini merak eden her okura ulaşmayı amaçlıyor. Bir öğretmen olarak, hâlâ tekniğin sanat öğretiminde önemli bir yer teşkil etmediğine inandığını belirten White, sanatçıların özünde birer yaratıcı olduğundan hareketle, bir nesne veya imgenin yaratım süreçleri ve detaylarını derinlemesine irdeliyor. Yazar, açıklamalarını, onları destekleyen illüstrasyonlarla da zenginleştiriyor.

Süleyman Arat – Yokuş Yukarı (2013)

YOKUŞ YUKARI, Süleyman Arat, Destek Yayınları, anı, 488 sayfa

Süleyman Arat ‘Yokuş Yukarı’da, 1982’de başlayıp otuz bir yıl boyunca sürdürdüğü gazetecilik mesleğinde tanık olduğu olayları anlatıyor. Yazar, uzun yıllar çalıştığı Hürriyet gazetesinde haber peşinde koşarken şahit olduğu ilginç olayları, kimi haberlerin arka planındaki gerçekleri, mesleğinin geçirdiği evrimi ve Kenan Evren, Bülent Ecevit, Turgut Özal, Tansu Çiller, Aziz Nesin, Recep Tayyip Erdoğan ve Abdullah Öcalan’la yaşadığı bilinmeyen detayları anlatıyor. Arat’ın anılarında, Türkiye’nin radyolu günlerinden tek kanallı TRT’li günlere ve ülkede yaşanan toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşüme dair gözlemler de yer alıyor.

Yasemin Işıktaç – Adalet Psikolojisi (2013)

ADALET PSİKOLOJİSİ, Yasemin Işıktaç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 417 sayfa

Hukuk felsefesi ve sosyolojisi alanında çalışan Yasemin Işıktaç ‘Adalet Psikolojisi’nde, adalet psikolojisini, onun tarihsel gelişimini detaylıca irdeliyor. Adalet psikolojisinin temel unsurlarını esas alan bir ana gövdeye dayanan çalışma, suçlu psikolojisi ve ona bağlı olarak suç kavramı ve suçu açıklamaya yönelik teorik yaklaşımları açıklıyor. Çalışmasında, yargılama sürecinde suçlunun yeni sıfatı olarak ortaya çıkan sanık olma hali ve sanık psikolojisini; tanık psikolojisini, hükümlü psikolojisini ve mağdur psikolojisini ele alan Işıktaç, adalet psikolojisinin pratik hukuk alanında kullanılma biçimleri üzerinde de duruyor.

Joseph Ben-David – Bilim İnsanının Toplumdaki Rolü (2013)

BİLİM İNSANININ TOPLUMDAKİ ROLÜ, Joseph Ben-David, çeviren: Melek Dosay Gökdoğan ve Cüneyt Coşkun, Epos Yayınları, bilim, 269 sayfa

Bilim tarihi ve bilim sosyolojisi alanlarında önemli bir isim olan Joseph Ben-David eldeki çalışmasında, hem bilim insanının kim olduğunu hem de onun toplumsal alanla ilişkisini tartışıyor. Kitapta, Antik ve Ortaçağların geleneksel toplumlarında bilimsel bilgiyi yaratan ve aktaran insanların toplumsal rolü; bilim insanı rolünün, 17. yüzyıl Avrupa’sında öteki entelektüellerin rollerinden ayrılmasına, ayrıca 19. ve 20. yüzyıllarda bilimin profesyonelleşmesine yol açan koşullar ve bilim akademileri, bilimsel üniversiteler ve araştırma enstitüleri gibi bilimsel çalışma kuruluşlarının gelişmesindeki temel aşamalar inceleniyor.

İlhan K. Mimaroğlu – Caz Sanatı (2013)

CAZ SANATI, İlhan K. Mimaroğlu, Pan Yayınları, müzik, 135 sayfa

İlhan K. Mimaroğlu’nun 1958’de yayımlanan ‘Caz Sanatı’, Türkiye’de yayınlanmış ilk caz kitabı olarak tanımlanıyor. Mimaroğlu kitabında, cazın ilkelerini, kurallarını, tarihsel gelişimini ve önde gelen temsilcilerini anlatıyor. Kitapta, başlı başına bir ekol olan New Orleans cazı, kuzeye göçün ardından gelen caz çağı, ekonomik buhran zamanında caz müziği, cazın Avrupa besteciliğine etkileri ve Türkiye’de cazın gelişimi ele alınıyor. Trompet, klarnet, keman, saksafon ve kontrbas gibi caz enstrümanlarını da tanıtan Mimaroğlu, çalışmasının sonuna, müzikseverler için cazla ilgili kitap ve plakların bir listesini de ekliyor.

Süleyman Faruk Göncüoğlu – Yollar ve Kapılar (2013)

YOLLAR VE KAPILAR, Süleyman Faruk Göncüoğlu, Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları, mimari, 192 sayfa

Süleyman Faruk Göncüoğlu eldeki çalışmasında, sur dışı İstanbul’un Zeytinburnu ilçesi sınırları içerisinde yer alan sur kapılarını ve bunların civarındaki kültürel varlıkları araştırıyor. Kitapta, Yedikule Kapısı, Belgrad Kapı, Silivrikapı, Mevlevihanekapı ve Topkapı ile bunların civarında bulunan Yedikule Gazhanesi, Seyyid Nizam Tekkesi, Yenikapı Mevlevihânesi, Abdullah Baba Bektaşi Tekkesi ve Derviş İbrdahim Namazgâhı gibi eserler tanıtılıyor. Göncüoğlu bunu yaparken, Menderes zamanında, ağırlıklı olarak 1951-1958 tarihleri arasında gerçekleştirilen yeni imar yollarının neden olduğu büyük yıkıma da ışık tutuyor.