Dipnotski

Kadir Yıldırım – Osmanlı’da İşçiler (2013)

OSMANLI’DA İŞÇİLER, Kadir Yıldırım, İletişim Yayınları, inceleme, 387 sayfa

Kadir Yıldırım elimizdeki nitelikli çalışmasında, 1870-1922 arası dönemde Osmanlı’da işçileri çalışma hayatı, örgütler ve grevler bağlamında inceliyor. Osmanlı’da ücretli işçiliğin yaygınlaşması; Osmanlı işgücünün dini, etnik ve cinsiyet temelli yapısı; Osmanlı’da işçi örgütlenmesi; sosyalist hareketin işçi örgütlenmesine etkileri; grevlerin tarihi gelişimi ve Osmanlı’da çalışma hayatına yönelik yasal düzenlemeler, kitapta yer alan kimi ilgi çekici konular.

Harold C. Schonberg – Büyük Besteciler (2013)

BÜYÜK BESTECİLER, Harold C. Schonberg, çeviren: Ahmet Fethi Yıldırım, Doğan Kitap, müzik, 623 sayfa

Müzik eleştirmeni Harold C. Schonberg, referans çalışması ‘Büyük Besteciler’de, müzik tarihinin seyrini değiştiren isimlerin portrelerine ve çalışmalarına yer veriyor. Kitapta Monteverdi’den Bach’a, Handel’den Haydn’a, Mozart’tan Beethovan’a, Schubert’ten Berlioz’a ve Chopin’den Liszt’e çok sayıda besteci yer alıyor. Yayınlandığı 1970’li yıllardan bu yana farklı baskılar yapan çalışma, meslekten olmayan müziksever bir kitle için yazılmış ve Monteverdi’den günümüze kadar müzik tarihinin sürekliliği izlenebilecek şekilde düzenlenmiş. Kitap, büyük bestecileri çalışmalarının yanı sıra, birer insan olarak da ortaya koyuyor.

Faleh A. Jabar ve Hosham Dawod (der.) – Aşiretler ve İktidar (2013)

AŞİRETLER VE İKTİDAR, derleyen: Faleh A. Jabar ve Hosham Dawod, çeviren: Ömer Öğünç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 314 sayfa

‘Aşiretler ve İktidar’, Ortadoğu’daki etnisite ve milliyetçilik konusunu çok yönlü bir şekilde irdeleyen makalelerden oluşuyor. Ortadoğu aşiretlerinin değişim ve dönüşümlerini antropolojik ve sosyolojik bir çerçeveden araştıran kitapta, Arap ve Müslüman geleneğinde akrabalık ve aşiret ilişkileri; Irak’taki Baas yönetiminin totaliter yapısının kabileler üzerindeki etkisi; Kürt aşiretlerinin devletle ilişkileri; modern Irak’ta Yezidi aşiretleri; Mağrip, Arabistan ve İran’da kabile konfederasyonu ve siyasi örgütlenmeler olarak emirliklerin oluşumu; son dönem sömürgeciliğinde aşiretler ve milliyetçilin aldığı yeni biçim irdeleniyor.

Akif Pirinçci – Felidae (2013)

FELIDAE, Akif Pirinçci, çeviren: Selahattin Dilidüzgün, Aylak Kitap, roman, 287 sayfa

Akif Pirinçci ‘Felidae’de, romanın başkahramanı olan bir kedinin, çevrede yaşanan gizemli kedi cinayetlerini çözmeye çalışırken başından geçen olayları hikâye ediyor. Sıradan polisiye kurgunun geleneklerini alaya alan roman, Almanya’da büyük bir şehirde yaşayan Feliade adlı kedinin, sahibiyle yeni taşındığı semtte tanık olduğu acımasız kedi cinayetleriyle açılır. Zeki Feliade, bu cinayetleri çözme işini üstlendikten sonra, kendini gerilim dolu bir kovalamacanın merkezinde bulacaktır. İlginç sonuyla da dikkat çeken romanın, kedi kahramanımızın hayatla giriştiği varoluşsal ve trajikomik hesaplaşmayla öne çıktığını belirtelim.

Ercan Karakaş – Gerçek Dünya, Sanal Politika (2013)

GERÇEK DÜNYA, SANAL POLİTİKA, Ercan Karakaş, Destek Yayınları, siyaset, 183 sayfa

Ercan Karakaş ‘Gerçek Dünya, Sanal Politika’da, solun, sosyal demokrasinin ve genel olarak siyasetin boğuştuğu sorunları irdeliyor. Türkiye’nin siyasal sisteminin gerçek ve gelişmiş bir sola sahip olabilseydi bugün ne gibi şartların yaşanıyor olabileceği, Karakaş’ın makalelerinin çerçevesini oluşturuyor. Demokratik siyaset, sosyal demokrat partilerde kültürel çoğulculuk ve parti içi demokrasinin önemi, CHP’de değişim, AKP’nin demokrasi sınavı, demokratik bir anayasanın ölçütleri, başkanlık sisteminin handikapları, yargı bağımsızlığı, kadın-erkek eşitliği, eğitim, çevre ve siyaset, kitapta ele alınan kimi konular.

William Shakespeare – Othello (2013)

OTHELLO, William Shakespeare, çeviren: Bülent Bozkurt, Remzi Kitabevi, oyun, 197 sayfa

William Shakespeare ‘Othello’da, Venedik devletinin hizmetinde Mağripli bir komutan olan Othello ile hırsı, iktidar tutkusunun tehlikeli kıldığı bayraktarı Iago arasındaki çekişmeyi anlatıyor. Othello’nun kendisine yaver olarak Michael Cassio’yu seçmesi, bu mevkiin kendi hakkı olduğunu düşünen Iago’yu çileden çıkarır. Daha sonra türlü entrikalarla intikam almaya çalışacak olan Iago, kurnazlığıyla rakibi bellediği Cassio’yu gözden düşürdüğü gibi, Othello ile eşi Desdemona’nın da arasını açmayı başarır. Othello da, Iago’nun kötücül niyetlerle tasarladığı bir oyunun içine çekilecek ve trajik sonuna doğru hızla yol alacaktır.

Gérard Duprat – Düşünce Özgürlüğü ve Hoşgörü (2013)

DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ VE HOŞGÖRÜ, Gérard Duprat, çeviren: İsmail Yerguz ve Burcu Çiçek Eken, Dost Kitabevi, siyaset, 190 sayfa

Siyaset bilimci ve felsefeci Gérard Duprat, özgün çalışması ‘Düşünce Özgürlüğü ve Hoşgörü’de, Avrupa Birliği’nin ifade özgürlüğü söylemini, hoşgörüsüzlük bağlamında inceliyor. Günümüz Avrupa’sını var eden şartların neler olduğunu irdeleyen Duprat, ulus ötesi bir birleşmeyi, aynı zamanda kapitalizm karşıtlığını da kapsayan geniş bir özgürlük projesi olarak tasarlıyor. Batı fikriyatında var olagelen düşünce özgürlüğü ve hoşgörü arasından hangisinin tercih edileceği konusundaki tartışmaya kendi cephesinden katılan Duprat, Spinoza ve Hegel’in düşüncelerini çözümleyerek bu iki kavramdan her birine yeni bir açılım getirmeyi amaçlıyor.

Ali Artun (der.) – Çağdaş Sanat ve Kültüralizm (2013)

ÇAĞDAŞ SANAT VE KÜLTÜRALİZM, derleyen: Ali Artun, çeviren: Tuncay Birkan, Nursu Örge ve Elçin Gen, İletişim Yayınları, sanat, 210 sayfa

Ali Artun’un derlediği ve bir sunuş yazısıyla katkıda bulunduğu ‘Çağdaş Sanat ve Kültüralizm’, sanat ve kültüralizmin eklemlendiği karmaşık teknik, bedensel, entelektüel ve toplumsal mekanizmaları irdeliyor. Kolonyalist kültür ve modernlik, çokkültürlülük, kurumsal yönetim kültüründe kültür-sanat yönetimi, çokuluslu kapitalizmin kültürel mantığı olarak çokkültürcülük, çağdaş sanatın politikleştirilmesi, sanat ve toplumsal hareketler ve küratoryal taktiklerle kimlik imalatı gibi konuların ele alındığı kitapta, Slavoj Žižek, Ulus Baker, Sibel Yardımcı, Irmgard Emmelhainz ve Miško Šuvaković’in makaleleri de yer alıyor.

Namık Kemal Behramoğlu – Bir Savcının Anıları (2013)

BİR SAVCININ ANILARI, Namık Kemal Behramoğlu, Yitik Ülke Yayınları, anı, 230 sayfa

Namık Kemal Behramoğlu ‘Bir Savcının Anıları’nda, savcı olarak görev yaptığı dönemde yaşadığı olayları ve bu dönemde hayatından geçmiş ilginç kişilikleri anlatıyor. Zor şartlarda hukuk fakültesinden mezun olan Behramoğlu, bir süre avukatlık yaptıktan sonra 1978-1984 yılları arasında Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmış. Behramoğlu bu süre içinde de, ağırlıklı olarak mafya, kaçakçılık, kumar ve fuhuş gibi davalara bakmış. Bahçe ilçesi, Yumurtalık, Sağmalcılar, Bigadiç, Erzurum Oltu gibi Türkiye’nin farklı yerlerinde tayin veya sürgün neticesinde bulunmuş Behramoğlu, ülkenin 1980 öncesi siyasi, toplumsal panoramasını çiziyor.

Enzo Traverso – Savaş Alanı Olarak Tarih (2013)

SAVAŞ ALANI OLARAK TARİH, Enzo Traverso, çeviren: Osman S. Binatlı, Ayrıntı Yayınları, tarih, 224 sayfa

Siyaset bilimi profesörü Enzo Traverso ‘Savaş Alanı Olarak Tarih’te, 20. yüzyılın zorbalıklarını eleştirel bir bilanço ve tarihyazımsal bir tartışma ekseninde yorumluyor. Yazar ilkin, 20. yüzyılı boydan boya katetmiş olan ve hâlâ bu yüzyılın başlıca tarihçisi olmaya devam eden Eric Hobsbawm’ın tarih anlayışına odaklanıyor. Son çeyrek yüzyılın faşizm tarihi yazımları; tarihçiler arasındaki Nazizmin tarihselleştirilmesi anlaşmazlığı; soykırım, antisemitizm, ırkçılık ve totalitarizm konusunda oluşturulan paradigmaları ele alan Traverso, Michel Foucault ve Giorgio Agamben’in fikirlerinin tarihyazımsal kullanımlarını da irdeliyor.