Dipnotski

John Holloway, Fernando Matamoros ve Sergio Tischler – Olumsuzluk ve Devrim (2013)

OLUMSUZLUK VE DEVRİM, John Holloway, Fernando Matamoros ve Sergio Tischler, çeviren: Kutlu Tunca, Otonom Yayıncılık, siyaset, 261 sayfa

‘Olumsuzluk ve Devrim’, ünlü düşünür Theodor W. Adorno hakkında yazılan bir kitap olmaktan ziyade, Adorno’yu yeniden okumayı ve özellikle onun negatif diyalektik fikrini geliştirmeyi anti-kapitalist düşüncenin gelişimi için önemseyen üç yazarın çabasının neticesinde ortaya çıktı. Birçok ismin katkıda bulunduğu, Adorno düşüncesi özelinde Eleştirel Kuram’ı yeni bir bakışla irdelemesiyle de önemli olan kitapta, Adorno ve politik eylemcilik, Adorno’nun praksizm eleştirisi, negatif diyalektik kavramının gelişimindeki katkıları, Adorno’da cinsellik politikası ve Adorno düşüncesinde sanatlar gibi ilgi çekici konular tartışılıyor.

Kaan Göktaş – Oldu da Bitti Maşallah (2013)

OLDU DA BİTTİ MAŞALLAH, Kaan Göktaş, Ozan Yayıncılık, inceleme, 160 sayfa

Kaan Göktaş, ilgi çekici çalışması ‘Oldu da Bitti Maşallah’ta, çocuklar açısından kimi zaman fazlasıyla travmatik olabilen, Türkiye’de tabu konulardan sünneti tarih, din, etik ve çocuk hakları gibi farklı yönlerle irdeliyor. Semavi ve semavi olmayan dinlerde sünnetin tarihçesiyle çalışmasına başlayan yazar, devamında da, Yahudilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlık dinleri ve kültürlerinde sünnetin yerini; sünnetin Müslümanlığa ithal edilişini; Müslüman olmak için sünnet olmanın şart olup olmadığını; insan hakları, etik ve bilhassa tıp etiği bağlamında sünnet olgusu ve İslam kültüründe kadın sünneti gibi konuları tartışıyor.

A. Kadir Özer – Var Olmak Cesaret İster (2013)

VAR OLMAK CESARET İSTER, A. Kadir Özer, Remzi Kitabevi, psikoloji, 214 sayfa

Klinik psikolog A. Kadir Özer ‘Var Olmak Cesaret İster’de, canı yanan insanların kendilerini mutsuz ederken ne gibi temalardan hareket ettiklerini anlatıyor. Bireyin kendi yorumunu “doğru”, farklı yorumları da “yanlış” şeklinde tanımlayarak yanılgılar içinde yaşadığını söyleyen Özer, bu yanılarak yaşamanın somutlaştırdığı ilgi çekici insan hikâyelerine yer veriyor. Bireyin dürüstlük ve yalancılık, güçlülük ve güçsüzlük, kabalık ve kibarlık gibi çoklu kişiliklere sahip olduğunu belirten Özer, buna rağmen tek kişiymiş gibi yaşamanın onu ne gibi çıkmazlara soktuğunu ve bundan kurtulmanın nasıl mümkün olabileceğini anlatıyor.

Defne Sandalcı – Ah! (2013)

AH!, Defne Sandalcı, Metis Yayınları, şiir, 76 sayfa

‘Ah!’, feminist ve anarşist çizgideki yazılarıyla bilinen Defne Sandalcı’nın ilk kitabı. Kendisini tebrik ediyoruz. Sandalcı, buradaki kısa şiirsel metinlerinde çocukluğu, sevgiyi, kaybedilenlerin ruhumuz üzerindeki etkilerini konu ediniyor. ‘Kafes’ isimli şiirden bir alıntı: “şimdi sıralara yaslanır bu cılız kollarım. çocuğum ben, nereden / bileydim ‘Aaahh..!’? // akşam tırnaklarımla neremi çizsem beyaz izler bırakan tuzun / ve ahırların kokusu çıksın diye kurnada yıkardılar ova ova / kadınlar beni. // henüz suyun çarpıntısını ve beygirlerin kederini tanıyan / tiz kız beden sabun kokulu bembeyaz çarşafların arasında. (…)”

Mahir A. Aziz – Irak Kürtleri (2013)

IRAK KÜRTLERİ, Mahir A. Aziz, çeviri: Zülal Kılıç, Kitap Yayınevi, sosyoloji, 239 sayfa

Mahir A. Aziz ‘Irak Kürtleri’nde, Irak’ın Kürdistan bölgesinde Kürt milliyetçiliğinin ve Kürt yurttaşların ulusal kimlik algılarının gelişimine odaklanıyor. Milliyetçiliğe ve ulusal kimliğe ilişkin ana kuramsal yaklaşımları ele alarak kitabına başlayan Aziz, ardından, modern öncesinden 20. yüzyıla kadar Kürdistan tarihini, Kürt milliyetçiliğinin 12. yüzyıldan 19. yüzyılın sonuna kadarki dönemini kapsayan erken aşamasını, Baas döneminde Kürt milliyetçi hareketini, Kürtlerde aşiretçilik ile milliyetçiliğin buluşmasını ve 1990’lardan başlayarak çağdaş Kürt ulusal kimliğinin gelişimini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.

Duygu Türk – Öteki, Düşman, Olay (2013)

ÖTEKİ, DÜŞMAN, OLAY, Duygu Türk, Metis Yayınları, felsefe, 346 sayfa

Duygu Türk, nitelikli incelemesi ‘Öteki, Düşman, Olay’da, önemli izler bırakmış Emmanuel Levinas, Carl Schmitt ve Alan Badiou’da etik ve siyaset ilişkisini irdeliyor. Etiğin ve siyasetin ne olduğunu, birbiriyle nasıl ilişkilenebileceğini ve bu ilişkiden ne tür sonuçlar çıkarsanabileceğini üç düşünürün bağlamlarına odaklanarak tartışan Türk, Levinas’ta etiğin, Schmitt’te de siyasetin öncelikli olmasından ötürü iki düşünürün etik ve siyaset bağlamında iki karşıt uca denk düştüğünü söylüyor. Yazara göre Badiou ise, etik ve siyasetten herhangi birine öncelik vermeden, iki kavramı da birlikte düşünme girişimini temsil ediyor.

Natalie Zemon Davis, Jean-Claude Carriere ve Daniel Vigne – Martin Guerre Döndü mü? (2013)

MARTIN GUERRE DÖNDÜ MÜ?, Natalie Zemon Davis, Jean-Claude Carriere ve Daniel Vigne, çeviren: Pınar Kalkanlı, Yeni İnsan Yayınevi, roman, 114 sayfa

Martin Guerre, on iki yıl ortadan kaybolduktan sonra yeniden ortaya çıkmasıyla 16. yüzyılın en ünlü davalarından birinin baş aktörü olmuştu. Yargıç Jean de Coras’ın kaleme aldığı bu ünlü hikâye, bilindiği gibi Montaigne’in denemelerinin yanı sıra, başrollerinde Gerard Depardieu ve Nathalie Baye’nın oynadığı filme de konu olmuştu. Elimizdeki kitap, tarihçi Nathalie Zemon Davis’in 16. yüzyıl Fransa’sının toplumsal yapısı, etik ve adalet anlayışına dair yaptığı saptamalarla söz konusu öyküye yeni bir boyut kazandırıyor. Roman, ansızın ortadan kaybolan Martin Guerre kadar onun yerine geçen sahte Martin’le de dikkat çekiyor.

Levent Mete – Depresyon Tahlilleri (2013)

DEPRESYON TAHLİLLERİ, Levent Mete, Say Yayıncılık, psikanaliz, 136 sayfa

Levent Mete ‘Depresyon Tahlilleri’nde, modern hayatın en karakteristik sıkıntılarından depresyonu çok yönlü bir bakışla ele alıyor. Depresyona meyilli kişilik tipleri, depresyonu yaşama biçimleri, psikanalizin depresyona yaklaşımı, depresyon tanısının nasıl konduğu, hormonların depresyon üzerindeki etkisi, depresyon ilaçlarının kullanımı, kadın ve erkeğin depresyon sürecindeki benzerlik ve farklılıkları, Mete’nin ele aldığı konulardan bazıları. Bilişsel terapi görüşmelerinden kesitler de barındıran çalışma, depresyonu her yönüyle öğrenmek, olası tedavi yöntemleri konusunda bilgilenmek isteyenler için iyi bir kaynak.

Alejandro Zambra – Eve Dönmenin Yolları (2013)

EVE DÖNMENİN YOLLARI, Alejandro Zambra, çeviren: Çiğdem Öztürk, Notos Kitap, roman, 146 sayfa

Şilili genç yetenek Alejandro Zambra ‘Eve Dönmenin Yolları’nda, özgün bir kurgu tekniğiyle, çocukluk dünyasına duyulan özlemi, ülkesini zindana çeviren darbeyi ve depremin verdiği kayıpları hikâye ediyor. Roman, kendi romanını yazmaya çalışan genç bir yazarın geçmişine doğru koyulduğu yolculuğa dayanıyor. Genç adam böylece çocukluğuna, çocukluk aşkına ve yaşadığı ilk hayal kırıklıklarına dönecek; o dönem yaşanan darbe, kayıplar ve deprem gibi trajedileri farklı sorular sorarak yeniden ve yeniden düşünecektir. Zira bu, varoluş kaygılarını ve geçmiş ile şimdi arasında yaşadığı bocalamaları azaltabilecek biricik yoldur.

Muazzez Pervan (der.) – İlerici Kadınlar Derneği (2013)

İLERİCİ KADINLAR DERNEĞİ, derleyen: Muazzez Pervan, Tarih Vakfı Yayınları, arşiv, 545 sayfa

1980 darbesiyle kapatılan İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Türkiye kadın hareketi tarihinde Türk Kadınlar Birliği’nden sonra ikinci büyük kadın örgütü olarak kabul ediliyor. Bu çalışma da, derneğin, Tarih Vakfı’nın elindeki belgelerinin tıpkıbasımından oluşuyor. Belgeleri zor koşullarda uzun yıllar koruyan ve vakfa bağışlayan Ayşe Erzan ile Gönül Dinçer ve Zülal Kılıç’ın, kitabın oluşumunda önemli katkıları var. Çalışma, İKD’nin kuruluş ve hedeflerini, merkez genel kurullarını, şube genel kurullarını, bölge sekreterliklerini, eğitim programını, yapmış oldukları kampanyaları ve kutlamaları sunan belgelere yer veriyor.