Dipnotski

Kolektif – Türk Sinemasında Sosyal Meseleler (2012)

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Türk Sinemasında Sosyal Meseleler’, Türkiye’nin uzun yıllardan beri yaşadığı iç ve dış göç olgusu ile kültürel çatışmalar ve sosyal, ekonomik ve politik değişimlerin Türk sinemasına nasıl yansıdığına odaklanıyor.

Kitaptaki makalelerde, Ömer Lütfi Akad’ın ‘Gelin’, ‘Düğün’ ve ‘Diyet’ filmlerinin politik perspektifi, Türk sinemasında din adamı tiplemesi ve değişen din adamı imajı, ‘Züğürt Ağa’ filminde göç olgusu ve ağalık kurumunun tasfiyesi, Türk sinemasının gecekondu olgusuna bakışı, Türk sinemasında devrimcilik olgusu ve ‘Hababam Sınıfı’nda iktidar/otorite övgüsü gibi ilginç konular ele alınıyor.

Künye: Kolektif – Türk Sinemasında Sosyal Meseleler, editör: Ensar Yılmaz, Başka Yerler Yayınları, sinema, 218 sayfa

David Vann – Bir İntihar Efsanesi (2012)

BİR İNTİHAR EFSANESİ, David Vann, çeviren: Esra Birkan, Can Yayınları, öykü, 238 sayfa

David Vann, bu yıl içinde yayınlanan ‘Caribou Adası’nda, yaşadıkları şehri geride bırakıp Alaska’nın buzul göllerinden birindeki Caribou Adası’nda yaşamaya başlayan bir çiftin, burada geriye dönülemez bir biçimde birbirinden kopuşunu anlatmıştı. Vann’ın yarı otobiyografik öykülerinden oluşan ‘Bir İntihar Efsanesi’ ise, intihar eden babasını ve bunun kendi üzerinde bıraktığı silinmez izleri konu ediniyor. Buradaki öykülerinde, intiharın yanı sıra, ailesinin trajik geçmişini de irdeleyen ve bununla yüzleşen Vann, aynı zamanda, yalnızlık içinde yaşayan, kendini dış dünyadan yalıtmış modern Amerikan bireyinin ruhuna da iniyor.

Mustafa Yoker – Kalimera, Fener, Şalom, Balat (2012)

KALİMERA FENER, ŞALOM BALAT, Mustafa Yoker, Çatı Kitaplar, anı, 256 sayfa

Mustafa Yoker, İstanbul kültüründe yüzyıllar boyu var olmuş Rumlar, Ermeniler ve Yahudilere bir ağıt niteliğindeki anılarında, 1950’li 1960’lı yıllarda geçen çocukluk yıllarını anlatıyor. Yoker’in anılarını kapsayan mekân, Unkapanı’ndan başlayarak Haliç kıyısı boyunca Eyüp’e kadar uzanan Cibali, Küçük Mustafa Paşa, Fener, Balat ve Ayvansaray gibi tarihi semtler. Yazar burada, çocukluğunun mahalle kültürünü ve bölgedeki toplumsal hayatı ayrıntılı bir şekilde anlatıyor. Yoker’in çocukluğunun, Fener ve Balat semtlerinde henüz kozmopolit kültürün yaşandığı dönemlerde geçmesi de, anıları önemli kılan hususların başında geliyor.

Cemal Bali Akal (haz.) – Machiavelli (2012)

MACHIAVELLI, hazırlayan: Cemal Bali Akal, Dost Kitabevi, siyaset, 160 sayfa

Yerli ve yabancı isimlerin katkıda bulunduğu ‘Machiavelli’, Makyavelizm ve modernite sorununu farklı yönlerden anlamaya koyuluyor. Kitapta bir araya getirilen makaleler, Machiavelli ve siyasi moderniteyi, Rus Makyaevelist Ivan Peresvetov’un Fatih Sultan Mehmet’i Machiavelli’nin Prens’ine bir örnek olarak gösterişini, Machiavelli’nin İslam dünyasındaki yansımalarını, Türkiye’nin darbelerle şekillenen tarihinde Machiavelli düşüncesinin izlerini, Machiavelli’nin Montesquieu üzerindeki etkilerini, Fichte düşüncesi ile Machiavelli’nin “siyasi erdem”i arasındaki ilişkiyi ve Machiavelli’de “meşruiyet” sorununu irdeliyor.

Şükrü Erbaş – Bütün Şiirleri 1 (2012)

BÜTÜN ŞİİRLERİ 1, Şükrü Erbaş, Kırmızı Kedi Yayınevi, şiir, 196 sayfa

Şükrü Erbaş’ın toplu şiirlerinin ilk cildi, O’nun ‘Küçük Acılar’, ‘Aykırı Yaşamak’, ‘Yolculuk’ ve ‘Kimliksiz Değişim’ adlı kitaplarını bir araya getiriyor. Erbaş, ‘Anılar Söz Dinlemiyor’da şöyle diyor: “Ölülerimizi özledim / Söylesem suç olur mu? / Saysam birer birer, ansam / Adlarını, yaşlarını, sonlarını… / Başlangıçlar bulunur mu? // Anılar söz dinlemiyor, anılar / Korkunun kol gezdiği / O yalnızlık saatlerinde / Sıralı kirpik gibi diziliyorlar / Gözlerimin çevresinde // Susmak… tıkalı bacalarda / Sıkışmış duman, göğsümün gizlisinde. / Aklı yüreğinden utana utana / -yaşasa bile insan- / Yaşamanın bir anlamı kalır mı?”

Mete Çubukçu – Yıkılsın Bu Düzen! (2012)

YIKILSIN BU DÜZEN!, Mete Çubukçu, İletişim Yayınları, siyaset, 216 sayfa

‘Yıkılsın Bu Düzen!’, yaklaşık yirmi yıldır Ortadoğu’yu izleyen gazeteci Mete Çubukçu’nun, Arap ayaklanmalarının öncesi ve sonrasına dair analizlerinden oluşuyor. Çubukçu burada, Tahrir meydanında, Tunus’ta, Libya’da kitlelerin başlattığı isyanların siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenlerini, bu ayaklanmaların bölgede yarattığı büyük dönüşümü kapsamlı bir şekilde irdelerken, ayaklanmaların geleceğin Ortadoğu’sunda ne gibi etkiler oluşturacağı konusunda da öngörülerde bulunuyor. Yeni Arap düzeni, Ortadoğu ve demokrasi, Arap diktatörleri, Müslüman Kardeşler ve ayaklanmaların sosyal medyadaki etkileri ele alınan konulardan birkaçı.

Zkes Mda – Kızıllığın Kalbi (2012)

KIZILLIĞIN KALBİ, Zkes Mda, çeviren: Gül Korkmaz, Ayrıntı Yayınları, roman, 288 sayfa

Zkes Mda ‘Kızıllığın Kalbi’nde, Amerika’dan doğduğu Güney Afrika’ya dönen Camagu’nun, ülkesinde gözlemlediği dönüşümleri konu ediniyor. Uzun yıllar yaşadığı Amerika’dan neredeyse unuttuğu ülkesine dönen Camagu, burada, aşık olduğu bir kadının peşinden, ülkenin diğer ucundaki bir köye kadar uzanacaktır. Bu durum, onun ülkesini daha iyi gözlemlemesine olanak verecektir. Kahramanımız, her adımında yeni şeyler öğrendiği bu yolculuğunda, ülkesindeki modernleşme süreci ve yerel kültürün kendine has dokusuna dair aydınlandığı kadar, ülkesinin tarihinde silinmez izler bırakmış İngiliz sömürge döneminin mirasıyla da yüzleşecektir.

Arthur Nersesian – Unutulmuş Ülkenin Kararsız Seçmeni (2012)

UNUTULMUŞ ÜLKENİN KARARSIZ SEÇMENİ, Arthur Nersesian, çeviren: Funda Başak Dörschel, Ayrıntı Yayınları, roman, 272 sayfa

Arthur Nersesian, kaotik bir dünyada geçen elimizdeki romanında, toplumu mafyaya karşı korumaya girişen Uli’nin maceralarını anlatıyor. Roman, Nevada çölünün ortasına kurulmuş, azılı çetelerin cirit attığı ve insan hayatının değersiz olduğu ütopik bir New York’ta geçer. Şehir, Domuzlar ve Çöpçüler adı verilen iki mafya grubu arasında bölüştürülmüş durumdadır. Yakın zamanda seçimlerin yapılacak olması da, iki çeteyi halka karşı daha gaddar hale getirmiştir. Zira başkanlığı ele geçirmek, onlar için son derece önemlidir. Fakat, acımasız çetelerle kapışmaya hazır olan Uli, bundan önce geçmişindeki karanlığı aydınlatmalıdır.

Mario Vargas Llosa – Genç Bir Romancıya Mektuplar (2012)

GENÇ BİR ROMANCIYA MEKTUPLAR, Mario Vargas Llosa, çeviren: Emrah İmre, Can Yayınları, deneme, 124 sayfa

Nobel Ödüllü Mario Vargas Llosa bu kitabında yer alan denemelerinde, roman sanatı hakkındaki düşüncelerini okurla paylaşıyor. Uzun yıllara yayılan yazma deneyimini ve edebiyata dair bilgi birikimini genç kuşaktan yazarlarla paylaşan Llosa, bunu yaparken Miguel de Cervantes, Jorge Luis Borges, Gabriel Garcia Marquez, Virginia Woolf, Herman Melville ve Franz Kafka gibi dünya edebiyatında iz bırakmış kimi yazarların eserlerini detaycı bir bakışla değerlendiriyor. Llosa burada, konu, biçim, üslup, zaman, anlatıcı, mekân ve karakter konusunda okurunu aydınlatırken, bir yandan da edebiyat ve yaşam arasındaki ilişkiyi tartışıyor.

Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren (der.) – Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın (2012)

TÜRKİYE’DE REFAH DEVLETİ VE KADIN, derleyen: Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren, İletişim Yayınları, kadın, 364 sayfa

Birçok ismin emek verdiği ‘Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın’, sosyal politika ve cinsiyet ilişkisini farklı yönleriyle irdelemeyi amaçlıyor. Kitabın özgünlüğü, refah devleti, liberal piyasa ve ataerkil ailenin merkezine toplumsal cinsiyeti yerleştirmesi. Kitapta, Türkiye’de sosyal politika çalışmalarının toplumsal cinsiyet bakış açısıyla gelişimi, Türkiye’de kadın hareketinin temelleri ve sınırları, gelir dağılımının ve yoksulluğun toplumsal cinsiyet boyutları, ücretli ve karşılıksız emeğin analizi, Türkiye’de kadın istihdamındaki verili sorunlar ve kadınların sendikacılık deneyimi gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.