Tarıq Modood – Çokkültürcülük (2014)

Taraftarı veya aleyhtarı olabileceğimiz çokkültürcülük, bugün ve yakın gelecekte siyasal bir tasarı olarak ne anlama geliyor?

Modood, özellikle 11 Eylül saldırılarından sonra doruğuna ulaşan Doğu-Batı çatışmasını aşabilecek, yirmi birinci yüzyıla ve yurttaşlık adabına uygun bir çokkültürcülük vizyonunun imkânlarını sorguluyor.

  • Künye: Tarıq Modood – Çokkültürcülük, çeviren: İsmail Yılmaz, Phoenix Yayınları

A. Kadir – Bugünün Diliyle Tevfik Fikret (2014)

Tevfik Fikret’in şiirlerinin, hem günümüz diliyle hem de şiir diliyle yenilenmesini hedefleyen bir çalışma.

Kitaba, aralarında “Sis”, “Tarih-i Kadîm” ve “Hân-ı Yağma” gibi Tevfik Fikret’in ünlü eserlerinin de yer aldığı toplam 44 şiir alınmış.

Kitapta ayrıca, A. Kadir’in şairin hayatı ve sanatına odaklandığı bir yazısı da yer alıyor.

  • Künye: A. Kadir – Bugünün Diliyle Tevfik Fikret, İş Kültür Yayınları

Max Haiven – Radikal Hayalgücü ve İktidarın Krizleri (2018)

Max Haiven’ın araştırmaları, geçen kırk yılda toplumun finansallaşması ve kültür üzerinde yoğunlaşmıştır.

Yazarın ‘Radikal Hayalgücü ve İktidarın Krizleri’ ise, sermayenin yaratıcılık, hayalgücü ve müşterekler üzerinde kurduğu hegemonyayı nasıl aşabileceğimizi tartışıyor.

Haiven, sağcı “değerlerin” toplumsal hayata yön verdiği bugün, yaratıcılığın özelleştirildiğini, sermayenin hayalgücünü baskılamaya başladığını ve yaratıcılığın devasa bir krizle boğuştuğunu gözler önüne seriyor.

Yazar, buna karşı çıkmanın tek yolunun, ortak değerleri yeniden gözden geçirerek bunları radikal bir yaratıcılıkla birleştirmek ve bu yolla yeni bir toplumsal hareketler bütünü inşa etmek olduğunu belirtiyor.

Haiven, hayalgücü ve yaratıcılığın finansallaşmasıyla ortaya çıkan güncel krizi saptıyor, değer kavramı üzerine yeniden düşünüyor ve nihayet, kamu ve müşterekler üzerindeki işgallerin, tarihin ve yaratıcılığın çitlenmesini nasıl aşabileceğimizi tartışıyor.

  • Künye: Max Haiven – Radikal Hayalgücü ve İktidarın Krizleri: Kapitalizm, Yaratıcılık, Müşterekler, çeviren: Kübra Kelebekoğlu, Sel Yayıncılık, siyaset, 296 sayfa, 2018

Zeynep Sayın – Ölüm Terbiyesi (2018)

‘İmgenin Pornografisi’ ve ‘Kötülük Cemaatleri’ adlı ufuk açıcı kitaplarıyla bildiğimiz Zeynep Sayın, şimdi de ölümle, cesetle kurduğumuz tarihsel ilişkinin dönüşümünü irdeliyor.

Sayın ‘İmgenin Pornografisi’nde, imgenin nasıl pornografik boyutlar aldığını, teşhircilik kültürünü Bizans ikonalarından ve Anadolu yazı-resimlerine ve 20. yüzyıldan ve günümüze uzanan bir bakışla ve çok zengin örneklerle irdelemişti.

Sayın ‘Ölüm Terbiyesi’nde ise, yine tarihsel ve güncel perspektifle ölümün ve cesedin kültürel inşa sürecine odaklanıyor.

İlk mezarlar, ölü maskeleri, ölü gömme törenlerinin tarihsel gelişimi, eskiçağlardan bugüne ölüme bakışımızdaki dönüşüm, cesedin imgeye dönüşmesi, Romalıların evlerini neden atalarının mezarı üzerine inşa ettikleri, hem tanrının evi hem insanlığın ilk evi kabul edilen Kâbe’nin mezar oluşu ve daha fazlası, burada.

“İnsanlık tarihi, insanlığın ötekisinin, cesedin de tarihidir. İmge üretimi tarihi, insanın iki ayağı üzerine basmasından beri artık ayağa kalkamayan cesede bakmasının tarihidir.” diyen Sayın, ölümün imgeye dönüşümünü tartışıyor.

Hatırlatmadan geçmeyelim:

Zeynep Sayın gibi önemli bir akademisyen, muhbir bir öğrencinin ihbarıyla, üniversitedeki görevinden uzaklaştırılmıştı.

  • Künye: Zeynep Sayın – Ölüm Terbiyesi, Metis Yayınları, kültür, 168 sayfa, 2018

Dikran Mesrob Kaligian – Taşnaklar ve İttihatçılar (2017)

Geç Osmanlı döneminde Ermeniler konulu pek çok çalışmaya imza atmış Dikran Mesrob Kaligian, ilk başlarda aynı amaç etrafında bir araya gelmiş, fakat ardından büyük kopuş yaşamış Taşnaksutyun ile İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) arasındaki ilişkiler hakkında önemli bilgiler veriyor.

Taşnaksutyun, Abdülhamit iktidarını devirmek için, kendisiyle aynı amacı paylaşan İTC ile sıkı ilişkiler geliştirmişti.

Taşnaksutyun’un o süreçteki en öncelikli amacı olan, Ermeni nüfusa yönelik ayrımcı politikalardan kurtulmak hedefiyle Meşruti rejimin inşa olması için seferber olmuş ve bu esnada İTC’den birçok subayla da sıkı ilişkiler kurmuştu.

Hatta bu işbirliği öylesine sağlamdı ki, Taşnaksutyun üyeleri Adana katliamı gibi Ermeni nüfusta infiale yol açan bir gelişmeden sonra bile İTC’yi savunmayı sürdürmüşlerdi.

Peki, ne oldu da, çok değil yalnızca birkaç yıl içinde aynı amaçla mücadele eden bu iki partinin yolları ayrıldı?

İşte Kaligian’ın çalışması, ülkenin 1915’te yaşananlara doğru hızla yol aldığı o dönemde, bu ittifakın neden bozulduğunu ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Bunu yaparken, bugüne dek pek bilinmeyen belge ve kaynaklara dayanması da, çalışmayı özgün kılan hususlardan.

  • Künye: Dikran Mesrob Kaligian – Taşnaklar ve İttihatçılar, çeviren: Deniz Mutlu Taşyürek, Aras Yayıncılık, tarih, 352 sayfa, 2017

Bayram Kaya – Babam Sağolsun (2014)

17 ve 25 Aralık rüşvet ve yolsuzluk operasyonuyla ortalığa saçılan, “Yeni Türkiye” belgeseli.

Bayram Kaya, bu tarihlerdeki gelişmeleri ve yolsuzluğu örtme çabalarını kapsamlı bir şekilde ele alırken, kitabını yolsuzluk operasyonuna medyanın gösterdiği tepkiler, Türkiye ve Dünyada yolsuzlukların tarihçesi gibi bilgilerle de zenginleştiriyor.

  • Künye: Bayram Kaya – Babam Sağolsun, Ufuk Yayınları

Melih Arat, Esra Nur Erbil, Nurtaç Yelden ve Figen Peltek – El Yazısındaki Sır (2008)

‘El Yazısındaki Sır’da, el yazısından nasıl karakter analizi yapılabileceği anlatılıyor.

İnsanların yazılarının, onların kişiliklerine dair birer ipucu olarak kullanılabileceğini savunan yazarlar, yazı analiziyle ilgili temel bilgileri, bu yolla herhangi birinin belli başlı karakter özelliklerinin nasıl çıkarılabileceğini anlatıyor.

Kitapta, yazının aşağı veya yukarı meyilli; sağa veya sola yatık; kelimeler arası boşluğun geniş veya dar olup olmadığına bakılarak, yazı sahibinin kişiliği, ünlü isimlerin el yazılarından örneklerle anlatılıyor.

  • Künye: Melih Arat, Esra Nur Erbil, Nurtaç Yelden ve Figen Peltek – El Yazısındaki Sır, Hayy Kitap, kişisel gelişim, 204 sayfa

Sibel Özilgen ve Özge Samancı – Kadim Lezzetler 1 (2014)

Gastronominin sadece seçkin, rafine lezzetlerin arandığı bir alanı kapsamadığını, kültürlere göre değişkenlik gösteren tüketim alışkanlıklarına da odaklandığını ortaya koyan bir çalışma.

Kahve, lokum, sahlep, akide şekeri ve çikolata… Kitap, geçmişten günümüze miras kalan bu beş lezzetin keyifli öykülerini sunuyor.

  • Künye: Sibel Özilgen ve Özge Samancı – Kadim Lezzetler 1, Yeditepe Üniversitesi Yayınları

 

Joan Didion – Mavi Geceler (2014)

Kaybedilen bir evlattan geriye kalan anılar üzerine inşa edilmiş, zamanın ve hayatın gelip geçiciliğine uzanan dokunaklı bir hikâye.

Joan Didior, genç yaşta kaybettiği kızı Quintana’ya dair hatıralarla romanına başlıyor ve ardından, dünü ve bugünü, pişmanlıkları, yaşlılık gerçeği ve ölüm/ölümsüzlük üzerine ince ince düşünüyor.

Roman, dokunaklı oluşunun yanı sıra, güçlü gözlemleriyle de dikkat çekiyor.

  • Künye: Joan Didion – Mavi Geceler, çeviren: Püren Özgören, Domingo Yayınları

Hayri K. Yetik – Romantik Ortadoğu (2014)

Karşılaştırmalı edebiyat yoluyla, Ortadoğu dillerine ait metinlerin tarihe, kadına, ekolojiye, sosyalizme, ulusa, dine, barışa, ekonomiye ve emperyalizme dair ne söyleyebileceğini irdeleyen bir analiz.

Hayri K. Yetik, Türkçe, Farsça, Kürtçe, Arapça, Ermenice, İbranice ve Süryanice edebiyatların, Ortadoğu’nun son iki yüzyıllık tarihi içindeki yerini tartışıyor.

  • Künye: Hayri K. Yetik – Romantik Ortadoğu, Ayrıntı Yayınları