Ali Arslan – Efendi ve Uşak (2008)

Ali Arslan, ‘Efendi ve Uşak’ta, Türkiye-AB ilişkilerine odaklanıyor.

Kitabın ilgi çeken yanı, Arslan’ın bunu yaparken, sadece günümüzdeki verili yapıyı değil, Osmanlı-Avrupa ilişkilerini; Avrupa kimliğinin oluşumunu; bu süreçte ortaya çıkan AT, AKÇT, AET ve AAET gibi yapılaşmaları ve Avrupa Birliği’ne geçiş süreci gibi, oldukça geniş bir zaman dilimini kapsamlı bir şekilde gözden geçirmesidir diyebiliriz.

Kitap, bu ilişkiye dair karamsar bir tona sahip olsa da, AB-Türkiye ilişkilerini bir bütün olarak ele alması, olaylar arasındaki bağlantıları bir devamlılık içinde incelemesi ve Avrupa’nın bu ilişkide neden söz sahibi olduğunu ortaya koymasıyla, konuya dair rehber nitelikte.

  • Künye: Ali Arslan – Efendi ve Uşak, İskenderiye Yayınları, siyaset, 336 sayfa

Gani Eser – Keş (2008)

Gani Eser, ‘Keş’te, 1990’lı yıllar gençliğinin yaşadığı değer bunalımını hikâye ediyor.

Roman, apolitik, cep telefonu ve bilgisayar oyunu bağımlısı, kitap okuma alışkanlığı olmayan, eğlenme düşkünü ve içlerinden bir kısmının da uyuşturucu madde kullandığı küçük bir üniversiteli grup üzerinden, geleceği olmayan, hatta kendileri için bir gelecek düşünmeye aciz gençleri anlatıyor.

Bu gençler ve onlara göre daha duyarlı, daha politik karakterlerin de karşılaştırıldığı romanda, gruptan Aksel isimli olanının bir cinayete kurban gitmesi, yine Murat karakterinin yaşadığı gerilimli aşk, olay örgüsünü hareketli kılan iki olay.

  • Künye: Gani Eser – Keş, İmleç Kitap, roman, 160 sayfa

Neriman Samurçay – Sanatta Psikanaliz (2008)

Neriman Samurçay ‘Sanatta Psikanaliz’de, resim sanatını, başlangıçta bir tedavi yöntemi olarak kurulan, bugün artık bilinçdışı kuvvetlerin bir bilimi haline gelen psikanaliz çerçevesinden inceliyor.

Samurçay’ın konuya dair uzun erimli yazılarının ürünü olan ve sanatçılarla yapılan görüşmelerle de zenginleşen kitap, sanat ve psikanaliz arasındaki yakın ilişkiyi merkeze alarak, ressamların iç dünyalarına ve yaratılarına iniyor.

Samurçay, sanatçının kişiliğiyle, yapıtın içerikleri arasında bir ilişki kurarak, neden bazı temaların daha önemli yer tuttuğunu anlamaya çalışıyor.

  • Künye: Neriman Samurçay – Sanatta Psikanaliz, İş Kültür Yayınları, inceleme, 245 sayfa

Kolektif – Marksist İktisat El Kitabı (2008)

‘Marksist İktisat El Kitabı’, klasik Marksist kuramın temel kavramlarını bir arada açıklıyor.

Çalışma, özellikle Marksist ekonomi politiği incelemeyi kolaylaştıracak olmasıyla bir rehber niteliğinde.

İlk kez, iktisatçı Ernest Mandel ile iktisat yazarı Alan Freeman tarafından, Dördüncü Enternasyonal’in Avrupa’daki kadro okulu için geliştirilen tanımlar, geçen zamanla beraber sürekli güncellendi.

Kitap, modern dünyayı anlamak isteyenler için önemli bir koşul olan Marksist ekonomi politiğin en temel kavramlarını, oldukça anlaşılabilir, rahat bir dille anlatıyor.

  • Künye: Kolektif – Marksist İktisat El Kitabı, çeviren: Nail Satlıgan, Yordam Kitap, iktisat, 80 sayfa

Stephen Kern – Nedenselliğin Kültürel Tarihi (2008)

Stephen Kern, ‘Nedenselliğin Evrensel Tarihi’nde, klasik ve modern edebiyat eserleri aracılığıyla, Viktorya dönemi ile modern dönemdeki nedensellik arayışına odaklanıyor.

“Neden?” sorusu, kuşkusuz insanın birçok ediminin, yaratısının başlatıcısı.

Kern’in çalışması, sırf bunun izini sürmesiyle dahi dikkate değer.

Edebiyat eserleri içinde cinayet romanlarında yer alan nedenselliğin sorgulanması da, çalışmayı zenginleştiren unsurlardan.

Kern kitap boyunca bu izi sürerken, söz konusu dönemlerde bilim, teknoloji, sanat, psikoloji, tıp, sosyal bilimler, felsefe gibi alanlarda gözlenen değişimleri ve bunların edebiyata yansımalarını da anlatıyor.

  • Künye: Stephen Kern – Nedenselliğin Kültürel Tarihi, çeviren: Emine Ayhan, Metis Yayınları, inceleme, 530 sayfa

Ernst Theodor Amadeus Hoffmann – Kum Adam: Seçme Masallar (2008)

Aynı zamanda orkestra şefi, besteci ve döneminin en iyi müzik eleştirmenlerinden biri sayılan Ernst Amadeus Hoffmann, Alman romantik akımının öncü yazarlarından.

Hoffmann’ın seçme masalları ise, yazarın ‘Altın Saksı’, ‘Kum Adam’, ‘Prenses Brambilla’ ve ‘Doge ve Dogaressa’ isimli masallarını bir araya getiriyor.

Hoffmann’ı bu öykülerde özgün kılan yönün, zengin bir düş gücü, şiirsellik ve fanteziler ile gerçek hayatı kaynaştırmadaki ustalık olduğunu söyleyebiliriz.

Çaykovski’nin ‘Fındıkkıran’da Hoffmann’ın masallarından etkilendiğini ve Freud’un, Hoffmann’ın ‘Kum Adam’ masalının kahramanı Nathanael’i incelediğini de önemli birer ayrıntı olarak hatırlatalım.

  • Künye: Ernst Theodor Amadeus Hoffmann – Seçme Masallar, çeviren: İris Kantemir, İş Kültür Yayınları, masal, 336 sayfa

Toprak Işık – Azgın Tekeler (2008)

Toprak Işık ‘Azgın Tekeler’de, orta yaş ve üstü erkeklerin kendilerinden yaşça daha küçük kadınlarla kurdukları ilişkiler üzerinden onların cinsellik karşısındaki tutumlarını alaycı, mizahi bir dille öykülüyor.

Bu topraklarda, erkekliğin cinsellikle arasındaki sıkıntılı bağ, aslında her zaman mizahın en iyi kaynaklarından birini oluşturmuştur.

Işık’ın yaptığı da, birebir bu zengin kaynağı kendine has tarzıyla harmanlamak.

Kurgulanan öyküleri gerçekçi kılan başlıca unsur ise, yazarın bu erkekleri sıradan, gündelik hayatın içinden seçmesidir diyebiliriz.

  • Künye: Toprak Işık – Azgın Tekeler, İletişim Yayınları, mizah, 194 sayfa

Matthieu Galey – Açık Gözler: Marguerite Yourcenar (2008)

Biyografi kitaplarıyla bilinen Matthieu Galey’in ‘Açık Gözler’i, Fransız yazar Marguerite Yourcenar’la yapılmış ve özellikle edebiyat tutkunlarını cezbedebilecek uzun soluklu bir söyleşiyi barındırıyor.

Yourcenar bu söyleşilerde, çocukluğundan başlayarak yetiştiği koşulları, ailesini, kendisini yazmaya iten etkenleri, yazarlığını, romanlarının yazılış süreçlerini, yazmanın onun için ne ifade ettiğini, kendisi için çok önemli olan ve neredeyse tüm hayatı boyunca süren seyahatlerini anlatıyor.

Yourcenar’ın romanlarının başat özelliklerinden olan tarihi ayrıntıların, bu söyleşileri asıl zenginleştiren, doyuran yön olduğunu da ayrıca belirtmekte fayda var.

  • Künye: Matthieu Galey – Açık Gözler: Marguerite Yourcenar, çeviren: Ayten Er, Doruk Yayınları, söyleşi, 391 sayfa

İsmail Ertürk – Perde’li Düşünceler (2008)

‘Yönetmenler ve İzlekler Işığında Sinema’ alt başlıklı ‘Perde’li Düşünceler’, İsmail Ertürk’ün 1986-2005 yılları arasında farklı dergilerde yayınlanan sinema yazılarını bir araya getiriyor.

Kitapta,

  • Tarkovski’nin özenle oluşturduğu görsel imgeleri ve mistisizmi,
  • Godard ve Rohmer’in başvurdukları sayısal teknolojiyi sinemada nasıl bir estetik yaratmada kullandıkları,
  • Peter Greenaway’in sinemayı sanat tarihi ile ilişkilendirme çabaları,
  • Coppola’nın tüm yaratıcılığını kullanarak sinema endüstrisiyle hesaplaşma çabaları,
  • Sinema tarihinde müzik kullanımı,
  • Ve Alman dışavurumculuğunun sinema tarihine etkileri gibi ilgi çekici konular yer alıyor.

Künye: İsmail Ertürk – Perde’li Düşünceler, Yapı Kredi Yayınları, sinema, 156 sayfa

Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik (2008)

Yalçın Sarıkaya, ‘İran’da Milliyetçilik’ başlıklı bu incelemesinde, İran milleti ile İran milliyetçiliğini tanımlıyor ve yorumluyor; ayrıca bu milliyetçiliğin diğer milliyetçiliklerle ve Şiilik ile İslam’ın İran’daki milliyetçiliklerle ilişkisine odaklanıyor.

Kitapta ilk olarak millet, milliyetçilik, kabile/aşiret, milli devlet gibi kavramlar üzerinde duruluyor ve bu kavramlar İran özelinde yorumlanıyor.

Birinci bölüm, İran tarihini, milletleşme perspektifinden ele alıyor.

Kitabın omurgasını oluşturan ikinci bölümde de, İran’da milliyetçiliğin gelişiminin yanı sıra, ülkedeki farklı milliyetçilik algıları değerlendiriliyor.

Kitabın son bölümü ise bu milliyetçiliklerin bölgesel-politik yansımalarına odaklanıyor.

  • Künye: Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik, Ötüken Yayınları, inceleme, 448 sayfa