Enis Batur – Taşrada Ölüm Dirim Hazırlıkları (2009)

‘Taşrada Ölüm Dirim Hazırlıkları’, Enis Batur’un 1972-1982 yılları arasındaki on yıllık sürede yazdığı şiirlerinden yapılmış bir seçme.

Kitapta yer alan ‘Ölü’m’ isimli şiir şöyle:

“İnatçı bir gölge gibi ardımda

iz sürdü ölüm. Gece sonu

bir pusuydu gece. Kapılar

kapalı, pervazlarda sızıntı

bile esirgenmiş, sessizlik

arttıkça artıyor; bir döşek,

bir kâse çorba, bir çift

yumuşak söz için seyiriyor

içim.

 

Dostlar uyuyorsunuz! Derin

ve kilitli. Sabah bir dürtüyle

uyanacak ve sürdüreceksiniz

tekerleğin çevrimini.

Rue de la Vieille Lanterne, bin

sekiz yüz altmış sekiz. Ben

Prometheus: Sizin için salacağım

ateşe küsüyorum.”

  • Künye: Enis Batur – Taşrada Ölüm Dirim Hazırlıkları, Kırmızı Yayınları, şiir, 179 sayfa

Mehmet İnanç Turan – Yaşanmamış Sosyalizm (2009)

Mehmet İnanç Turan ‘Yaşanmamış Sosyalizm’ başlıklı bu kitabında, SSCB deneyimi üzerinden, sosyalizmin başarısızlığında rol oynayan teoriyi ve politikayı inceliyor; solun bu çözülüşü uzun boylu düşünerek, tartışması ve bundan gerekli sonuçları nasıl çıkarabileceğini tartışıyor.

Turan, Sovyetler Birliği’nde, Marksist teorinin bir dönemden sonra bozulmaya, yozlaşmaya başladığını ve Sovyetler’in bu nedenle bir geçiş toplumu olduğunu iddia ediyor.

“Kökü görmek demek özü görmek demektir.” diyen yazar, yozlaşmaya neden olduğunu söylediği teorik ve politik etkenlerin kaynağına inmeye çalışıyor ve ardından, günümüz sol siyasetin bundan nasıl dersler çıkarılabileceğine odaklanıyor.

  • Künye: Mehmet İnanç Turan – Yaşanmamış Sosyalizm, Yordam Kitap, siyaset, 175 sayfa

Kolektif – Charlie Chaplin (2009)

Kevin J. Hayes’in derlediği ‘Charlie Chaplin’, muhalif sinemacılığın usta isimlerinden Charlie Chaplin’le yapılmış söyleşilerden oluşuyor.

Doğallık, komedinin en büyük şartıdır. diyen Chaplin’le, henüz tanındığı 1915 yılından, ününün doruğunda olduğu 1967 yılına kadar yapılan yirmi dört söyleşiyi barındıran kitap, Chaplin sinemasının evrelerine gelişim dönemlerine dair önemli ayrıntılar sunmalarıyla dikkat çekiyor.

Kitapta, Hayes’in kaleme aldığı kapsamlı bir sunuş yazısının yanı sıra, Chaplin’in kronolojisi ve filmografisi de bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – Charlie Chaplin, derleyen: Kevin J. Hayes, çeviren: Hira Doğrul ve Ahmet Ergenç, Agora Kitaplığı, sinema, 202 sayfa

Michael Morpurgo – Kayıp Zamanlar (2009)

Michael Morpurgo ‘Kayıp Zamanlar’da, büyük acılara sebep olan Birinci Dünya Savaşı’nın, bir ailenin kaderini nasıl korkunç bir şekilde etkilediğini hikâye ediyor.

Tommo ve ağabeyi Charlie, İngiliz ordusunda savaşa çağrılan iki kardeştir.

Firar etmek, korkaklık veya nöbet esnasında uyumak suçlarından askerlerin kurşuna dizildiği bu dönemde, Ağabey Charlie de, korkaklıkla suçlanarak kurşuna dizilecektir.

Savaşın yarattığı telafi edilemez acılar ile ağabeyin kaybedilmesinden sonra ailenin yaşadığı yıkımın dokunaklı hikâyesi, küçük kardeş Tommo’nun gözünden anlatılıyor.

  • Künye: Michael Morpurgo – Kayıp Zamanlar, çeviren: Arif Cem Ünver, Tudem Yayın Grubu, roman, 191 sayfa

Yusuf Goz – Açık Pozisyon (2009)

Yusuf Goz, dikkat çeken eseri ‘Açık Pozisyon’da, 1992-2000 yılları arasında, Türkiye’de piyasa neslinin doğuşunu anlatıyor.

Bir bankanın fon yönetim bölümünde çalışmaya başlayan Yusuf Goz, kısa bir süre içinde, çoğu insanın hayatı boyunca göremeyeceği heyecanlar, paralar, trajediler ve ihanetler gördüğünü söylüyor.

Daha sonra sektörü terk eden Goz, kendisiyle aynı şeyleri yaşamış, tek tuşa basarak milyon dolarları alıp satan genç insanların birbirleriyle paylaştıkları ilginç anekdotları, yaşanmışlıkları bu kitapta bir araya getiriyor.

Goz, 1990’larla birlikte zirve yapan “piyasa nesli”ni, ekonomik krizleri ve para piyasalarının nasıl şekillendiğini, iyi gözlemlerle anlatıyor.

  • Künye: Yusuf Goz – Açık Pozisyon: Türkiye’de Piyasa Neslinin Doğuşu, İletişim Yayınları, anı, 168 sayfa

Carlo Ginzburg – Tahta Gözler (2009)

California Üniversitesi’nde İtalyan Rönesansı Araştırmaları profesörü olarak çalışan Carlo Ginzburg, ‘Tahta Gözler’de, bireyle şeyler arasındaki ilişkide mesafenin, uzaklıkla yakınlık arasındaki dengenin nasıl kurulacağına odaklanıyor.

Katolik bir ülkede doğup büyümüş bir Yahudi olduğunu ve Yahudilik kimliğinin baskı sonucu ortaya çıktığını söyleyen Ginzburg, mesafe üzerine düşünmeye, ait olduğu çoklu geleneği irdelemekle başlamış.

Aşinalık, yadırgatıcılık, perspektif, temsil, imge ve mit kavramlarından hareket eden yazar, ilkçağdan günümüze değin, dengeli mesafenin kurulabilme imkânlarını araştırıyor.

  • Künye: Carlo Ginzburg – Tahta Gözler: Mesafe Üzerine Dokuz Düşünce, çeviren: Aysun Şişik, Metis Yayınları, felsefe, 278 sayfa

Aykut Küçükkaya – Yüzyılın Yolsuzluk Oyunu (2009)

AKP’yle ilgili yolsuzluk iddialarındaki artış, herkesin malumu.

Cumhuriyet gazetesinde uzun bir süre Deniz Feneri’ni, Yimpaş’ı ve Kombassan’ı yazan Aykut Küçükkaya da, ‘Yüzyılın Yolsuzluk Oyunu’ başlıklı çalışmasında, bu yolsuzluk iddialarının en dikkat çekicilerinden olan AKP ile Deniz Feneri arasındaki ilişkinin izini sürüyor.

Yazar, Alman mahkemesince “yüzyılın bağış skandalı” olarak tanımlanan Deniz Feneri e.V davasının siyasî ilişkiler ağının kimlere ve nerelere uzandığını anlatıyor.

Söz konusu bağlantıları, 1989-2009 zaman aralığında irdeleyen Küçükkaya, süreci kapsamlı bir şekilde incelerken, öne çıkan aktörleri de isim isim açıklıyor.

  • Künye: Aykut Küçükkaya – Yüzyılın Yolsuzluk Oyunu, Cumhuriyet Kitapları, siyaset, 174 sayfa

André Gide – Pastoral Senfoni (2009)

Çağdaş Fransız romancılarından André Gide’in, adını Beethoven’in en önemli eserlerinden olan ‘Pastoral Senfoni’den alan bu metni, Protestan bir papazın, kör bir kız olan Gertrude’u koruma altına almasını, yetiştirmesini ve ona âşık olmasını anlatıyor.

Gide’in klasik eseri, papazın kıza hissettiği aşkın yanı sıra, diğer aile üyelerinin dünyalarına da uzanarak, okura çok katmanlı, zengin bir metin sunuyor.

Gide’in kendi hayatına göndermelerle dolu ve dolayısıyla otobiyografik özellikler de taşıyan bu kısa kitabı, hem papazın, hem de karısı, oğlu ve âşık olduğu kör kızın dünyalarına iniyor, böylece çok sesli bir senfoniye dönüşüyor.

  • Künye: André Gide – Pastoral Senfoni, çeviren: Buket Yılmaz, Timaş Yayınları, günlük, 95 sayfa

Ergun Türkcan – Dünya’da ve Türkiye’de Bilim, Teknoloji ve Politika (2009)

Ergun Türkcan, TÜBİTAK’ta geçirdiği uzun yılların deneyimiyle kaleme aldığı ‘Dünya’da ve Türkiye’de Bilim, Teknoloji ve Politika’da, belli bir kronolojik sırayla bilim, teknoloji, sosyoloji ve kültür etkileşimlerinin sebep sonuç ilişkisine odaklanıyor.

“Niçin bazı toplumlarda bilim ve teknoloji hızla gelişmiştir de bazılarında gelişememiştir?” sorusundan hareketle Türkcan, dünya ve Türkiye’den örnekler vererek bu sorunun yanıtını arıyor.

Dünyada bilim ve teknolojinin ilerlemesi; teknolojik gelişmenin dönüm noktaları; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e ve günümüze değin Türkiye’nin bilim ve teknoloji tarihi, kitabın çerçevesini oluşturuyor.

Bu başarılı çalışmanın 2009 Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü’nü kazandığını da belirtelim.

  • Künye: Ergun Türkcan – Dünya’da ve Türkiye’de Bilim, Teknoloji ve Politika, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, bilim, 716 sayfa

Giovanni Arrighi – Adam Smith Pekin’de (2009)

Giovanni Arrighi ‘Adam Smith Pekin’de başlıklı bu özgün çalışmasında, küresel politik ekonominin merkez üssünün Kuzey Amerika’dan Doğu Asya’ya kayışını, ünlü iktisatçı Adam Smith’in iktisadi gelişme teorisi ışığında yorumluyor.

Arrighi, Çin’in, Doğu Asya’da yaşanan iktisadi rönesansın lideri olarak ortaya çıkışını, yeni-muhafazakâr, yani Yeni Amerikan Yüzyılı’nın yükselişi ve çöküşü ekseninde inceliyor.

Arrighi, Yeni Amerikan Yüzyılı’nın hüsranla sonuçlanması ve Çin’in ekonomik gelişmede sağladığı başarısının, Smith’in, dünyadaki uygarlıklar arasında eşitliğe dayalı bir dünya-pazar toplumu vizyonunun gerçekleşmesini olası kıldığını savunuyor.

  • Künye: Giovanni Arrighi – Adam Smith Pekin’de, çeviren: İbrahim Yıldız, Yordam Kitap, iktisat, 416 sayfa