Süreyya Su – Hurafeler ve Mitler (2009)

Süreyya Su, halk İslam’ında senkretizmi incelediği ‘Hurafeler ve Mitler’de, Anadolu’da yaşanan Müslümanlığın, diğer inançlarla etkileşimine odaklanıyor.

On üçüncü ve on dördüncü yüzyıllarda Anadolu’daki Müslümanlık, hem Bizans’tan hem de şaman geleneklerinden etkilenmişti.

Süreyya Su, İslam-Türk heterodoksisi tarihini antropolojik bir okumaya tabi tutuğu çalışmasında, Türk tarihyazımını, bu senkretik geleneği görmezden geldiği için eleştiriyor.

Sırasıyla, Orta Asya ve Anadolu’nun İslamlaşması; Anadolu’da heterodoks İslam ve senkretizm ve 13.-14. yüzyıllarda Anadolu şehir hayatının senkretik öğelerini irdeleyen Su’nun çalışmasının ilgi çeken yönlerinden biri de, günümüzün “mahalle baskısı” kavramına odaklanıyor olması.

Su, “mahalle baskısı” tartışmasına, Foucault’nun “panoptikon” kavramı aracılığıyla Selçuklu ve Osmanlı mahallesini inceleyerek katkıda bulunuyor.

  • Künye: Süreyya Su – Hurafeler ve Mitler: Halk İslamında Senkretizm, İletişim Yayınları, inceleme, 216 sayfa

Jean Baudrillard – Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm (2009)

Jean Baudrillard’ın, ilk baskısı 1976’da yapılan ‘Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm’ü, modern topluma radikal bir tepkinin ürünü.

Baudrillard bu kapsamlı eserinde, Batılı toplumlar ya da demokrasileri eleştiriyor; son iki yüzyılda bu toplumlarda gelişme, çağdaşlaşma ve uygarlık girişimlerinin muhasebesini yapıyor ve bu toplumların başarı, üstünlük, servet ve refah şeklinde sunduklarının tümünü tersine çevirerek, bunların aslında büyük bir başarısızlığı simgelemekten başka bir işe yaramadığını savunuyor.

Düşünür bu kavramları emek, moda, vücut, ölüm, şiir dili gibi farklı perspektiflerden yola çıkarak çözümlüyor.

  • Künye: Jean Baudrillard – Simgesel Değiş Tokuş ve Ölüm, çeviren: Oğuz Adanır, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, felsefe, 426 sayfa

Chandra Talpade Mohanty – Sınır Tanımayan Feminizm (2009)

Yaklaşık yirmi yıldır feminist mücadele içinde yer alan ve halen Syracuse Üniversitesi Kadın Araştırmaları bölümünde profesörlük yapan Chandra Talpade Mohanty ‘Sınır Tanımayan Feminizm’de, sınırları olmayan feminist yaklaşımı tüm dünyaya yayabilecek bir siyasetin imkânlarını araştırıyor.

Mohanty, üç bölümden oluşan kitabının ilk iki bölümünde, feminizmin nasıl sömürgeleştirilmekten kurtarılacağını ve kapitalizmin mistifikasyonundan nasıl arındırılacağını anlatıyor.

Yazar, kitabının ‘Feminizme Yeniden Yön Vermek’ başlıklı son bölümünde de, ulus ötesi bir feminist mücadele düzleminin nasıl derinleştirilebileceğini irdeliyor.

  • Künye: Chandra Talpade Mohanty – Sınır Tanımayan Feminizm, çeviren: Hatice Pınar Şenoğuz, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, feminizm, 393 sayfa

Ünal Gündoğan – Amerikan Yüzyılı (2009)

Ünal Gündoğan, genel okuyucuyu hedefleyen ‘Amerikan Yüzyılı’nda, Amerika Birleşik Devletleri’nin son yüz yıl içerisindeki yükselişinin hikâyesini, temel bazı olaylardan yola çıkarak anlatıyor.

Kitap, genel olarak, bugün dünyanın hegemonik gücü olma iddiasını taşıyan Amerika’nın yükselişinin ve zaman içerisindeki evriminin öyküsünü vermesiyle önemli.

Çalışmasında ilk olarak ABD’nin kurulmasına ve zaman içerisinde güç biriktirmesine odaklanan Gündoğan, ardından Sovyetler Birliği’nin çöküşünü inceliyor ve bu çöküşün ABD açısından sonuçlarını değerlendiriyor.

Gündoğan çalışmasının son bölümünde de, 11 Eylül saldırılarının ABD’ye ne gibi etkilerde bulunduğunu analiz ediyor.

  • Künye: Ünal Gündoğan – Amerikan Yüzyılı, Adres Yayınları, tarih, 350 sayfa

Osman Özkul – Kültür ve Küreselleşme (2009)

Osman Özkul imzalı ‘Kültür ve Küreselleşme’, kültür sosyolojisine giriş niteliğinde bir çalışma.

Kültür kavramı etrafında yapılan tartışmalar, kültürün felsefi yorumları; küreselleşme sürecinde kültürel asimilasyon, kültürel entegrasyon, kültürler arası farklar ve çatışmaların ne olduğu; kültürel küreselleşmenin dünyanın global bir köye çevirmesi ve sosyal, ekonomik, dini, etnik ve kültürel boyutlarıyla küreselleşmenin tezahürleri, Özkul’un kitabında ele alınan başlıca konular.

Küreselleşme etrafında dönen önemli tartışmalardan biri de, bu süreçle beraber kültürlerin birbiriyle benzeşmesi, tekdüze hale gelmesiydi.

Özkul’un kitabında, bu konuya ağırlıklı bir yer verdiğini de belirtelim.

  • Künye: Osman Özkul – Kültür ve Küreselleşme, Açılım Kitap, sosyoloji, 222 sayfa

Yalçın Hafçı – Şehlâ Balıklar Denizi (2009)

On yıldır çeşitli hapishanelerde kalan ve halen Kırşehir E Tipi hapishanesinde bulunan Yalçın Hafçı, ‘Şehlâ Balıklar Denizi’ ile 2008 yılında verilmeye başlanan Mahsus Mahal Şiir Ödülü’nün ilkini kazandı.

Kendisini kutluyor, eserlerinin devamını diliyoruz.

Kitapta yer alan ‘Yüzümüzden Tarih Kanıyor’ isimli şiirden bir alıntı:

“Uzaklara baktıkça, engin

rüyalarla avunuyordu ezberimiz

çocukluğumuz kınalı bulut, fırtınalarda

kanatları coşkuyla çarpan umut

Yazgımızı bağladığımız kızılcık ağacını

bulutlar yağdıkça, büyütürken

tarihin sırtında dağları

kalbimizden geçiyordu dünyanın bütün patikaları

yüzümüzdeki arkaik gürültüyle

hayatı sevecek kadar çok nefret ediyorduk (…)”

  • Künye: Yalçın Hafçı – Şehlâ Balıklar Denizi, Mahsus Mahal Kitaplığı, şiir, 126 sayfa

Gül İnanç – Türk Diplomasisinde Irak (2009)

‘Türk Diplomasisinde Irak’, Gül İnanç’ın bizzat sahada çalışmış, Irak’ta görev yapmış büyükelçilerle yapmış olduğu mülakatları barındırıyor.

Sencer Asena, Nüzhet Kandemir, Sönmez Köksal, Necati Utkan ve Sadi Çalışlar, İnanç’ın mülakat yaptığı isimler.

Büyükelçilerin deneyimlerini barındıran kitabın özellikle, Irak ve Kuzey Irak meselelerinin Türkiye açısından can alıcı bir hale geldiği şu dönemde, önemli bir işlev üstlenebileceği söylenebilir.

Görev yaptıkları zamanlarda büyük zorluklarla da karşılaşan Büyükelçilerin beyanatlarında, Irak, Kuzey Irak, Kürtler, Türkmenler, savaş, terör ve Ortadoğu politakaları hakkında bir dizi soru tartışmaya açılıyor.

  • Künye: Gül İnanç – Türk Diplomasisinde Irak (1978-1997), İş Kültür Yayınları, siyaset, 133 sayfa

Jean-Philippe Ravoux – Varoluşun Anlamı (2009)

Jean-Philippe Ravoux ‘Varoluşun Anlamı’nda, Antoine de Saint-Exupéry’nin ‘Küçük Prens’inin, nasıl 20. yüzyılın en önemli metafizik öğretisi haline geldiğini araştırıyor.

‘Küçük Prens’ üzerine çok şey yazıldı.

Bu eserin çocuklar için bir hikâye mi yoksa yetişkinler için yazılmış bir kitap olup olmadığı da tartışıldı; kitabın başarısının nedeni olarak gösterilen resimlerin nasıl ve neye göre seçildiği de sorgulandı.

Felsefe öğrenimi sırasında, tezini Saint-Exupéry’nin maneviyatı üzerine yapan Ravoux çalışmasında, ‘Küçük Prensi’, yazarının ruhsal ve politik felsefesi çerçevesinden inceliyor.

Eser, Saint-Exupéry’nin iç dünyasına inmek isteyenlere hitap edecek nitelikte.

Künye: Jean-Philippe Ravoux – Varoluşun Anlamı, çeviren: Asena Yalınız, Dharma Yayınları, inceleme, 136 sayfa

Kolektif – Yüzüncü Yılında II. Meşrutiyet (2009)

‘Yüzüncü Yılında II. Meşrutiyet’, kısa sayılabilecek bir zaman diliminde olup bitmesine rağmen, yaşandığı zamana damga vuran ve sonraki birçok gelişmeyi derinden etkileyen tarihsel dönemlerden biri olan II. Meşrutiyet’i irdeleyen makalelerden oluşuyor.

Makaleler, Cumhuriyet Türkiye’sinde Batılılaşma süreci, anayasacılık hareketi, siyasal düşünce oluşumlarının tohumları, liberal yönetim anlayışı, muhalefet hareketleri, iktisat ve toplum düşüncesi, kadın ve aile tartışmaları gibi, II. Meşrutiyet ile onun etkide bulunduğu birçok konuyu tartışıyor.

Kitap, Osmanlı modernleşmesi ile Cumhuriyet modernleşmesi arasındaki süreklilik ve kopuş tartışmalarına da katkı sunuyor.

  • Künye: Kolektif – Yüzüncü Yılında II. Meşrutiyet, hazırlayan: Halil Akkurt ve Akif Pamuk, Yeni İnsan Yayınevi, tarih, 448 sayfa

Michael Smith – Seçkin Katiller (2009)

Michael Smith ‘Seçkin Katiller’de, ABD’nin gizli özel istihbarat harekât timinin, yirmi beş yıllık kanlı hikâyesini anlatıyor.

Sunday Times gazetesinin muhabiri ve İngiliz ordusunda çalışmış bir istihbarat ajanı olan yazar, ‘Faaliyet’ ismini verdiği bu örgütün, “teröre karşı savaş” bahanesiyle yaptığı çalışmalarla ABD’nin dünya imparatorluğunu nasıl garantiye almayı amaçladığını gösteriyor.

‘Faaliyet’in birçok eski üyesiyle yapılan görüşmelere de yer veren çalışma, Vietnam’dan Kolombiya’ya, İtalya’dan Irak’a uzanan harekâtlarla, bu örgüt aracılığıyla karanlık ve kirli politikaların nasıl üretildiğini açığa çıkarıyor.

Kitap, Haluk Gerger’in önsözüyle okurun karşısına çıkıyor.

  • Künye: Michael Smith – Seçkin Katiller, çeviren: İbrahim Bingöl, Timsah Kitap, siyaset, 371 sayfa