2013 – Sayfa 31 – Dipnotski

Michael Hutter ve David Throsby (yay. haz.) – Paha Biçilemez (2013)

PAHA BİÇİLEMEZ, yayına hazırlayan: Michael Hutter ve David Throsby, çeviren: Ceren Yalçın, Sel Yayıncılık, sanat, 295 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Paha Biçilemez’, kültür, ekonomi ve sanatta değer kavramını tartışıyor. Diğer bir deyişle, piyasadaki güçlerin kamuoyunun karar verme aşamaları üzerinde gitgide daha fazla etki sahibi olduğu günümüzde, sanat ve kültürde değerin nasıl oluştuğunun ve değer biçme usullerinin nasıl işlediğinin irdelendiği kitapta, pazar değerlendirmeleriyle yeni sanatsal anlamlar arasındaki nedensel bağlantılar, sanat yapıtı tamamlandığında yapıtın nasıl değerlendirileceğini belirleyen etkenler, sanatçının yaratım sürecinde amaçladıkları, sanat piyasasında değer biçme sisteminin tarihsel gelişimi konuları yer alıyor.

Aristoteles – Theta (2013)

THETA, Aristoteles, çeviren: Kaan H. Ökten ve Gurur Sev, Notos Kitap, felsefe, 232 sayfa

‘Theta’, Aristoteles’in ‘Metafizik’ derlemesinin dokuzuncu kitabı. Düşünür burada, imkân, tamamlanma, ve etkinlik gibi üç farklı var olma tarzını irdeliyor. Aristoteles “imkân”ı, tüm devinim ve durağanlık ilkelerini kapsayacak şekilde tanımlıyor ve var olanın bir yandan ne’lik ya da nasıllık ya da nicelik, diğer yandan da imkâna, tamamlanmaya ve ergon’a (eser) göre ele alınabileceğini belirtiyor. “Etkinliğin” de, devinimin eseri olduğunu söyleyen düşünür, bunu farklı örneklerden yola çıkarak açıklıyor. Aristoteles çalışmalarına anlamlı bir katkı sunacak ‘Theta’, interlineer aktarım, birebir çeviri ve bir sözlükle sunuluyor.

José Saramago – Baltasar İle Blimunda (2013)

BALTASAR İLE BLIMUNDA, José Saramago, çeviren: Işık Ergüden, Kırmızı Kedi Yayınevi, roman, 364 sayfa

José Saramago ‘Baltasar ile Blimunda’da, bir aşk hikâyesi ekseninde, savaşların ve hastalıkların egemen olduğu 18. yüzyıl Portekizi’ne uzanıyor. Romanın merkezinde, savaşta bir elini kaybetmiş Baltasar ile, görülmeyeni görebilme yeteneğine sahip Blimunda’nın yaşadığı aşk yer alıyor. Öykü ayrıca, bekledikleri veliaht için dev bir manastır inşa etmek isteyen Kral V. Dom Joao’nun hınzırlıkları ve insanın kuşlar gibi uçmasını sağlayacak bir alet icat etmeyi takıntılı bir şekilde kafasına koymuş Peder Bartolomeu’nun çılgın dünyasıyla zenginleşiyor. Saramago bu üç öyküyü, kendine has ironisi ve felsefi sorgulamalarıyla örüyor.

V. İ. Lenin – Marksizm Üzerine (2013)

MARKSİZM ÜZERİNE, V. İ. Lenin, çeviren: Mazlum Beyhan, Yordam Kitap, siyaset, 94 sayfa

Ekim Devrimi’nin lideri V. İ. Lenin’in, bir ansiklopedik sözlük için kaleme aldığı ‘Marksizm Üzerine’, Marx’ı ve Marksizmi tanıtmayı amaçlayan bir kılavuz kitap. Lenin kitabına, Marx’ın kısa yaşamöyküsüyle başlıyor. Ardından gelen bölümlerde Marx’ın öğretisi felsefi materyalizm, diyalektik, materyalist tarih anlayışı ve sınıf savaşı ekseninde değerlendiriliyor. Kitabın devamında ise, Marx’ın ekonomik öğretisi, sosyalizm ve proletaryanın sınıf savaşı taktiği ele alınıyor. Lenin ayrıca, Alman felsefesi, İngiliz ekonomi politiği ve Fransız sosyalizmi gibi, Marksizmin belli başlı kaynaklarını ve bileşenlerini de aydınlatıyor.

Fergus O’Connell – Toplam Tasarruf Yönetimi (2013)

TOPLAM TASARRUF YÖNETİMİ, Fergus O’Connell, çeviren: Günseli Aksoy, Optimist Kitap, iş dünyası, 183 sayfa

Fergus O’Connell ‘Toplam Tasarruf Yönetimi’nde, kâr amaçlı ya da kâr amacı gütmeyen işletmelerin, zaman ve kaynak israfını minimize etmek için başvuracakları yöntemleri açıklıyor. İş dünyasında, kötü yönetilmiş proje ve girişimler ile sürekli değişen önceliklerden dolayı çokça zaman ve maliyet kaybedildiğini belirten O’Connell, kuruluşlardaki israfın nedenlerini, israfta başı çeken projelerin nasıl yürütülüp önceliklere göre sıralanacağını adım adım anlatıyor.

Fatih Vural – Geriye Bakmak Yok: Can Paker Kitabı (2013)

GERİYE BAKMAK YOK: CAN PAKER KİTABI, Fatih Vural, Alfa Yayınları, biyografi, 640 sayfa

‘Geriye Bakmak Yok’, halen Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmekte olan Can Paker’in biyografisi. Kendisiyle yapılan uzun soluklu söyleşiler neticesinde ortaya çıkan kitapta Paker, doğduğu çevreyi, ailesini, eğitim yıllarını, Türk HENKEL’de meslek hayatına başlamasını; Türkiye sanat, siyaset ve düşün dünyasından tanıdığı isimleri; TESEV’in Kürt Sorunu ve demokratikleşme konulu meşhur raporlarını; Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) deneyimini; TÜSİAD, İKSV ve Açık Toplum gibi kuruluşlarda üstlendiği görevleri ve Fethullah Gülen’le görüşmesinden edindiği izlenimleri anlatıyor.

Hande Birkalan-Gedik (der.) – Sınırlar, İmajlar ve Kültürler (2013)

SINIRLAR, İMAJLAR VE KÜLTÜRLER, derleyen: Hande Birkalan-Gedik, Dipnot Yayınevi, antropoloji, 360 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sınırlar, İmajlar ve Kültürler’, antropolojik açıdan Avrupa ve Avrupalılık imgesini yeniden tartışmaya açıyor. Kitapta ilkin, Avrupalılık kavramının antropoloji pratikleri içinde nasıl tanımlandığı, topluluğun hangi tarihsel ve toplumsal gerçekliği yansıttığı irdeleniyor. Kitabın devamında da, Avrupa antropolojisinde “ben” ve “öteki” yaklaşımı, Avrupa’daki antropolojik bilgi üretiminin yerel bilgilerin oluşumunu nasıl etkilediği, Türkiye’de antropolojinin geçmişteki ve günümüzdeki çalışmalarda Avrupalılık konumu üzerine hangi konulara odaklandığı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Frans de Waal – Köken Ağacı (2013)

‘Köken Ağacı’, primat davranışlarını inceliyor ve bu davranışların insan evrimi konusunda nasıl fikirler verebileceğini tartışıyor.

Şempanzelerde toplumsal yapılanma ve üreme; bonobolar ve insanın toplumsal evrimiyle ilişkileri; kuyruksuz maymunlarda et yeme, et paylaşımı ve bunun insan evrimiyle benzerlikleri; atalarımızın evriminin yediklerine ne kadar bağlı olduğu; primat zekâsının toplumsal ve teknik biçimleri ve primat iletişimi ile insan dili arasındaki benzerlik ve farklılıklar gibi ilgi çekici konuların yer aldığı kitap, türümüzün diğer primatlarla ilgili bilgilerimize uyuşup uyuşmadığını irdelemesiyle önemli.

Künye: Frans de Waal – Köken Ağacı, çeviren: Dilek Eylül Dizdaroğlu, Alfa Yayınları, bilim, 365 sayfa

Valeriy Bryusov – Alacakaranlık (2013)

ALACAKARANLIK, Valeriy Bryusov, çeviren: Arif Berberoğlu, Evrensel Yayınları, şiir, 80 sayfa

‘Alacakaranlık’, erken bir yaşta hayata veda eden, Rus toplumcu gerçekçi şiir anlayışı temsilcilerinden Valeriy Bryusov’un seçme şiirlerinden oluşuyor. Edebiyat kuramcısı olmasının yanı sıra çevirileri de bulunan Bryusov, ‘Susku’ şiirinde şöyle diyor: “Huzur dolu bir akşam, dingin / Gözleri gözlerimize değdi akşamın bir an, / Gizli bir kederle, tatlı bir hüzünle… / Ve yelkenler yan yatmıştı / Durgun rüzgârın altında, yürekte. // Rastlantısal bir armağan, anlık bir armağan, / Susku, sürdü! Sürdü! / Ovanın üzerinde sonsuz bir köpük denizi, / Anaforun ve dalgakıranın üzerinde / Yandı ilk yıldızların fenerleri. (…)”

Cavit Orhan Tütengil – Azgelişmenin Sosyolojisi (2013)

AZGELİŞMENİN SOSYOLOJİSİ, Cavit Orhan Tütengil, İş Kültür Yayınları, sosyoloji, 197 sayfa

Cavit Orhan Tütengil, Türkiye’de türünün ilk örneklerinden olmasıyla her zaman başvurulacak elimizdeki kapsamlı çalışmasında, çok sayıda istatistik veriye başvurarak azgelişmişliğin sosyolojisini kuruyor. Tütengil, azgelişmişliğin niteliği, azgelişmeyi etkileyen faktörler, azgelişmiş ülkelerin yeryüzündeki dağılışı, azgelişme tipolojileri ve bölgesel azgelişme konularıyla çalışmasına başlıyor. Kitabın devamında da, azgelişmenin ölçüleri ve Türkiye’nin durumu, azgelişmenin sosyolojik ve iktisadi gelişim yönleri gibi konular ele alınıyor; sosyal yapı sorunları tartışılıyor ve bu sorunlara dair kimi çözüm önerileri sunuluyor.