2013 – Sayfa 6 – Dipnotski

Gregory Sholette – Karanlık Madde (2013)

KARANLIK MADDE, Gregory Sholette, çeviren: Murat Şaşzade, Doruk Yayınları, sanat, 350 sayfa

Gregory Sholette ‘Karanlık Madde’de, girişimcilik çağında sanat ve siyasetin aldığı yeni biçimleri irdeliyor. Sholette çalışmasına, 1970’lerin sonu ve 1980’lerin başının post-Fordist yapısal düzenlemesinin eşiğinde oluşan, çoğunlukla işbirliğine dayalı sanatın, politik olarak yapılan biçimlerini inceleyerek başlıyor. Kitabın devamında ise, 1980’lerin sanat topluluğunda yaşanan yapısal değişimler, 1990’larda New York şehrini ezip geçen neo-liberal şehircilik anlayışının kamu sanatına etkileri ve küresel kapitalizm çağında yeni medya teknolojilerinin bir kültürel eylemcilik biçimi olarak kullanılışı ele alınıyor.

Kolektif – Sosyal Medya Araştırmaları 1 (2013)

SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMALARI 1, kolektif, editör: Ali Büyükaslan ve Ali Murat Kınık, Çizgi Kitabevi, medya çalışmaları, 335 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu ‘Sosyal Medya’, sosyal paylaşım ağların önlenemez yükselişi karşısında bireyin yaşamış olduğu toplumsal dönüşümü irdeliyor. Kitapta, sosyal medyanın mahremiyetin korunmasına etkileri; toplumsal hareketlerin sosyal medyaya yansımaları; sosyal paylaşım ağlarının kişilerarası iletişim sürecine etkileri; sosyal medyanın kamuoyu yaratma işlevleri; sosyal medya ve değişen aile yapısı; sosyal medya ve sanat pazarı; kurumsal iletişimde sosyal medyanın yarattığı dönüşümler gibi konular ele alınıyor. Çalışma, sosyal medyanın avantajları kadar, yarattığı kimi dezavantajları da saptamasıyla önemli.

Karl Marx – Etnoloji Defterleri (2013)

ETNOLOJİ DEFTERLERİ, Karl Marx, çeviren: Kıvanç Tanrıyar, Hil Yayın, etnoloji, 336 sayfa

Pek bilinmemekle birlikte Karl Marx, kapitalizm öncesi toplum şekilleri konusunda da incelemeler yapmıştı. Düşünür, ilksel toplulukları, materyalist tarih açısından açıklamayı amaçlayarak elimizdeki etnoloji defterlerini tutmaya başlamış, fakat 1883 yılındaki ölümüyle bu çabası yarım kalmıştı. Friedrich Engels’in ‘Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni’ gibi dönüm noktası kitaplardan birini yazarken yararlandığı ve bir anlamda Marx’ın yarım kalmış etnoloji çalışmalarını bütüne erdirdiği bu elyazmaları, ilkel toplumun en önemli ekonomik birimi olan aileyi ve toplumsal anlamda ilk kadın-erkek işbölümünü tartışıyor.

Malcolm Bull – Anti-Nietzsche (2013)

ANTİ-NIETZSCHE, Malcolm Bull, çeviren: Murat Bülent Tokdemir, Doruk Yayınları, felsefe, 230 sayfa

Malcolm Bull’un ‘Anti-Nietzsche’si, gerek filozofun düşüncesi için, gerekse eleştirisi için temel dayanaklar sunmasıyla nitelikli bir giriş kitabı. Bull, Nietzsche düşüncesinde bulunan gediklerin izini sürüyor, ayrıca Martin Heidegger, Gianni Vattimo, Jean-Luc Nancy ve Giorgio Agamben gibi, Nietzsche’nin yirminci yüzyıl yorumcularının felsefelerini de eleştirel bir bakışla ele alıyor. Nietzsche’nin son zamanlarda büyük bir ilgiye mazhar oluşu ile kapitalizmin rakipsiz hale gelişi arasındaki ilişkiyi de irdeleyen Bull, Nietzsche metinlerinin, farklı duygu ve anlayıştaki okurlara neden hitap ettiğini de tartışıyor.

Derek Wall – Yeşil Politika (2013)

YEŞİL POLİTİKA, Derek Wall, çeviren: İlknur Urkun Kelso, Yeni İnsan Yayınevi, siyaset, 144 sayfa

Derek Wall ‘Yeşil Politika’da, konuya ilham verici bir girizgah yaptığı gibi, hem ekolojik siyasetin hem de toplumsal adalet ihtiyacının altını çiziyor. Yazar kitabında, sürdürülebilir ve mutlu bir gelecek için elzem olan yeşil politikanın hayvan haklarından Yeşil Yeni Düzen’e, iklim değişikliğinden mali kriz ve petrol tepe noktasına birçok temel düşüncesini açıklıyor. Wall, yeşil politikanın ilk ayağı olan ekoloji, ikinci ayağı olan toplumsal adalet, üçüncü ayak olan taban demokrasisi ve son ayak olan şiddetsizliği anlatıyor; yeşil politikanın gelişimini, dinamiklerini ve alana dair güncel tartışmaları sunuyor.

Edward O. Wilson – Yeryüzünün Sosyal Fethi (2013)

YERYÜZÜNÜN SOSYAL FETHİ, Edward O. Wilson, çeviren: Gül Tonak, Say Yayınları, bilim, 400 sayfa

Edward O. Wilson ‘Yeryüzünün Sosyal Fethi’nde, gelişmiş sosyal yaşamın neden var olduğunu ve bunu sağlayan itici güçleri irdeliyor. Bunun için moleküler genetikten nörolojiye, evrimsel biyolojiden arkeolojiye, sosyal psikoloji ve tarihe kadar birçok farklı disiplinden edinilen bilgileri bir araya getiren Wilson, son derece sosyal hayvanlar olarak tanımladığı karıncalar, balarıları, yabanarıları ve termitler gibi dünyayı fetheden sosyal canlıları incelemesinin merkezine koyuyor. Yazar buradan yola çıkarak sosyal evrim teorisini geliştirmeye, insanın sinir sisteminin ve hafızasının düzenlenişinin temellerini anlamaya çalışıyor.

Edward J. Erickson – Büyük Hezimet (2013)

BÜYÜK HEZİMET, Edward J. Erickson, çeviren: Gül Çağalı Güven, İş Kültür Yayınları, tarih, 520 sayfa

Osmanlı İmparatorluğu 1912-1913 Balkan Harpleri’nde Bulgaristan, Yunanistan, Karadağ ve Sırbistan’dan oluşan Balkan İttifakı ile çarpıştı ve hezimete uğradı. Edward J. Erickson, nitelikli çalışması ‘Büyük Hezimet’te, Osmanlı ordusunun Balkan Savaşları’ndaki yenilgisinin nedenlerini ortaya koyuyor. Yazar, Osmanlı ordusunun 1877’den 1912’ye kadarki hazırlık durumunu belirliyor, General Colmar von der Goltz ve bu bağlamda Almanya’nın faaliyetlerine dikkat veriyor, Osmanlı ordusunun seferberlik ve harp planlarını inceliyor ve Balkan Harpleri’nin Osmanlı ordusundaki artçı etkilerini ve bunlardan alınan dersleri analiz ediyor.

H. Erdem Çıpa – Yavuz’un Kavgası (2013)

H. Erdem Çıpa ‘Yavuz’un Kavgası’nda, Osmanlı tahtına benzersiz ve tartışmalı bir şekilde geçen I. Selim’in saltanat mücadelesini ele alıyor.

Çıpa, Şehzade Selim’e saltanat mücadelesi kazandıran birincil askeri ve siyasi gücün, imparatorluğun başkentinde bulunan yeniçerilerden ziyade Rumeli vilayetlerinde etkin olan beyler ve idari amirler olduğunu iddia ediyor.

Yazar burada, Şehzade Selim ile Şehzade Korkud, Şehzade Ahmet ile babası II. Bayezid arasındaki sancak savaşlarını, Şehzade Selim’in İstanbul’a gelerek rakiplerini imha edişini, taht mücadelesindeki hizipleri ve Selim’in Rumeli’den aldığı desteği irdeliyor.

Künye: H. Erdem Çıpa – Yavuz’un Kavgası: I. Selim’in Saltanat Mücadelesi, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 245 sayfa, 2013

Eric Smadja – Gülmek (2013)

GÜLMEK, Eric Smadja, çeviren: Sırma Naz Arım, Bağlam Yayınları, psikoloji, 132 sayfa

Aristo, “Gülmek insanın özüdür” demişti. Bu kitabın yazarı Eric Smadja da, artık sıradanlaşmış bu yorumla yetinmeyerek, gülmeyi biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel yönleriyle ele alıyor ve gülmenin tarihselliğini, nedenselliğinin karmaşıklığını ortaya koyuyor. Smadja, kitabının ilk bölümünde, Antik Çağ düşünürlerinden Bergson’a uzanarak kahkahanın üç klasik tanımını inceliyor. Yazar kitabının ilerleyen bölümlerinde ise, gülmenin fenomenolojisini ortaya koyuyor; gülme eyleminin tetiklenmesine ve üretilmesine katkıda bulunan dış ve iç faktörleri, gülmenin biyolojik, ruhsal ve sosyokültürel kodlamalarını ele alıyor.

Şeyla Benhabib – Buhran Çağında Haysiyet (2013)

BUHRAN ÇAĞINDA HAYSİYET, Şeyla Benhabib, çeviren: Barış Yıldırım, Koç Üniversitesi Yayınları, siyaset, 352 sayfa

Şeyla Benhabib ‘Buhran Çağında Haysiyet’te, 2. Dünya Savaşı sonrasında formüle edilmiş biçimiyle insan haklarının felsefi, ahlaki ve hukuki temellerini tartışıyor. Avrupa’da, özellikle Müslüman göçünün sonucu olarak, vatandaşlık tasavvurlarında yaşanan değişimin oluşturduğu arka planı irdeleyen Benhabib, insan haklarının karmaşık manzarasını incelemeyi ve insan haklarını demokratik yinelemeci bir siyaset vizyonu çerçevesinde konumlandırmayı amaçlıyor. 11 Eylül saldırılarından sonraki insan hakları yaklaşımlarındaki açmazlar ve devlet egemenliğiyle koşut biçimde dönüşen insan hakları anlayışı, kitapta ele alınan diğer konular.