Chris Hedges – Savaş (2014)

Yıllarca savaş muhabirliği yapmış Chris Hedges, Saraybosna, Filistin, Sudan ve Suudi Arabistan gibi, yakın tarihin en acımasız savaşlarının, güçlünün uyguladığı sonu gelmez terörün tanığı olmuş.

Amerika’nın müdahale etme gücüne sahip olduğu halde, Çeçenya, Sri Lanka, Sierra Leona, Liberya ve Ruanda’daki soykırımlara engel olamadığı için bunlardan sorumlu olduğunu hatırlatan Hedges, Batılı ülkelerin yakın tarihteki benzeri ikiyüzlü politikalarını gözler önüne seriyor.

Savaşın bize bir çözüm ve sebepler vermesiyle kalıcı bir cazibeye sahip olduğunu söyleyen yazar, insanlığın içindeki yok etmeye yönelik tohumların izini sürüyor.

  • Künye: Chris Hedges – Savaş, çeviren: Zülal Kalkandelen, Paloma Yayınevi, siyaset, 191 sayfa

İlyaz Bingül – Orhan Kemal Edebiyatında İşçi-Oluş Ve Ücretli Hayat (2014)

İlyaz Bingül, Osmanlı’nın son on yılından Cumhuriyet’e geçiş sürecinde burjuvazinin ihtiyaç duyduğu işçileştirme sürecini ve bunun Orhan Kemal’in yapıtlarına yansımalarını inceliyor.

Bingül, Orhan Kemal edebiyatının omurgasını oluşturan iki olgu olduğunu belirtiyor.

Bunlardan ilki, İstanbul ve Selanik dışında ücretli çalışmanın yaygınlaştığı ilk bölge olan ve yazarın otuz beş yaşına kadar yaşadığı Çukurova, ikincisi de, İstanbul’a geldikten sonra ilişkide bulunduğu işçiler.

Bingül’ün çalışması, büyük şehirlere göçün arttığı 1950’lerin, Orhan Kemal edebiyatına yaptığı olağanüstü etkileri gözler önüne sermesiyle dikkat çekiyor.

  • Künye: İlyaz Bingül – Orhan Kemal Edebiyatında İşçi-Oluş Ve Ücretli Hayat, Gram Yayınları, inceleme, 360 sayfa

Cahit Kayra – Sümbül Dağı’nın Karları (2014)

Cahit Kayra, 1946 Haziranında maliye müfettişi olarak Doğu görevine çıkar.

Kayra Haydarpaşa’dan yola çıkarak Bitlis, Tatvan, Van, Hakkâri, Ahlat ve Diyarbakır’a uzanır.

Kitabında ağırlıklı payı Hakkâri’ye veren yazar, o dönemde hem yolu hem de yaşam koşulları herhangi bir küçük kasabadan daha zorlu olan,

  • Hakkâri’deki yaşamı,
  • Buranın i yemek ve giyim kültürünün kimi detaylarını,
  • Şehirdeki muazzam yoksulluk ve yokluğu,
  • Yöre halkı arasında bir gelenek haline gelmiş ikindi toplantılarını,
  • Ve Hakkâri’de tanımış olduğu vali, defterdar, tahsildar, emniyet müfettişi ve öğretmen gibi devlet görevlilerine dair izlenimlerini paylaşıyor.

Künye: Cahit Kayra – Sümbül Dağı’nın Karları, Tarihçi Kitabevi, gezi, 157 sayfa

Gülderen Bölük – Fotoğrafın Serüveni (2014)

Gülderen Bölük eldeki çalışmasında, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e fotoğrafın serüvenini, işin en ilginç örnekleriyle karşılaşabileceğimiz fotoğraf stüdyolarını inceleyerek veriyor.

Türkiye’de fotoğrafçılıktaki ilk adımlar ve ilk fotoğraf derslerinin başlamasını inceleyerek açılan kitapta,

  • Basında resim ve fotoğrafın kullanılması,
  • Vafiadis’in stüdyosunun öncülüğü,
  • Osmanlı dergilerinde fotoğraf yarışmalarının düzenlenmesi,
  • Fotoğraf stüdyolarının çalışma biçimleri,
  • Fotoğraf stüdyolarının gelir kaynakları,
  • Stüdyoların sunum ve biçimlendirme teknikleri,
  • Stüdyoları etkileyen sanat akımları
  • Ve sosyal değişimlerin stüdyolar üzerindeki etkileri konuları ele alınıyor.

Künye: Gülderen Bölük – Fotoğrafın Serüveni, Kapı Yayınları, fotoğraf, 376 sayfa

Sema Sahillioğlu – Bozmasam Deli (2014)

Sema Sahillioğlu’nun ikinci öykü kitabı olan ‘Bozmasam Deli’, modern bireyin karmaşalı iç dünyasından ayrıntıların peşine düşüyor.

Öykülerini kurarken, günümüz edebiyatından kimi yazar ve yapıtları da metnine konuk eden Sahillioğlu, kitabının açılış öyküsü olan ‘Kayıp Gün’de, neler yaşadığını ve ne yaptığını hatırlayamadığı, hayatının bir “kayıp gün”ünün peşine düşen Eda isimli karakterinin yaşadıklarını hikâye ediyor.

Saplantılı bir şekilde bu tuhaf günün izini sürmeye koyulan Eda, bu arayışı esnasında hem geçmişi ve bugünüyle hem de kişiliği, değerleri, arkadaşları ve ailesiyle acımasız bir hesaplaşmaya girişecektir.

  • Künye: Sema Sahillioğlu – Bozmasam Deli, Koyu Kitap, öykü, 120 sayfa

Maurice Bloch – Ritüel, Tarih, İktidar (2014)

‘Ritüel, Tarih, İktidar’, Britanyalı antropolog Maurice Bloch’un farklı makalelerini bir araya getiriyor.

Bloch’un buradaki makalelerinde ele aldığı bazı konular şöyle:

  • Toplumsal değişimin kuramsal olarak açıklanmasının önündeki kimi engeller,
  • Simgeler, şarkı, dans gibi ifade etme biçimlerinde dilin gelişimi,
  • Bir süreç olarak iktidar ile toplumsal tabaka arasındaki bağlantısızlık,
  • Madagaskarlı Merinaların evlilik törenlerinde gözlemlenen eşitler arasındaki evlilik boyutu,
  • İlksel topluluk akrabalıklarında hiyerarşi ve eşitlik,
  • Ve antopolojik perspektiflerin biliş sistemlerine yaklaşımlarındaki farklılıklar…

Bunun gibi pek çok ilgi çekici konunun ele alındığı kitap, antropoloji alanına yapılmış büyük katkıların bir dökümü niteliğinde.

  • Künye: Maurice Bloch – Ritüel, Tarih, İktidar, çeviren: Ümit Hüsrev Yolsal, Dipnot Yayınları, antropoloji, 309 sayfa

Jorge Luis Borges – Tartışmalar (2014)

‘Tartışmalar’, Latin Amerika edebiyatının öncü isimlerinden Jorge Luis Borges’in 1930’lu yıllarda kaleme aldığı denemelerinden oluşuyor.

Borges bu denemelerinde, kendine has ayrıntıcı bakışıyla,

  • Arjantin ve Uruguay’da Gauchesca şiirinin gelişimini ve öncü şairlerini,
  • Gerçeklik ve metafiziğin kesişmesini,
  • Okurun batıl etiğini,
  • Walt Whitman şiirinde dikkat çeken kimi özellikleri,
  • Mistik Kabala anlayışını,
  • Gerçekliğin postülasyonunu,
  • Akhilleus ile kaplumbağa paradoksunu,
  • Flaubert’in sıra dışı yazgısını,
  • Kutsal üçlü gizemini,
  • Anlatı sanatı ve büyü ilişkisini,
  • Ve Arjantinli yazarın gelenekle arasındaki ilişkiyi ele alıyor.

Kitaptaki denemeler, en çok yazarın geniş düşünsel, entelektüel ilgilerini ortaya koymalarıyla önemli.

  • Künye: Jorge Luis Borges – Tartışmalar, çeviren: Çiçek Öztek, İletişim Yayınları, deneme, 217 sayfa

Neil Faulkner – Marksist Dünya Tarihi (2014)

Arkeolog ve tarihçi Neil Faulkner ‘Marksist Dünya Tarihi’nde, neandertallerden neoliberallere dünya tarihini Marksist bir perspektiften okuyor.

Geçmişi kavrama şeklimizin bugün nasıl hareket edeceğimizi etkilediğini hatırlatan Faulkner, tarihin aslında bu nedenle siyasi ve tartışmalı bir alan olduğunu söylüyor.

Yazar konuyu ele alırken, ilk çağların avcı ve çiftçi topluluklarından ilk sınıflı toplumlara, feodal toplumdan ilk burjuva devrimlerine, sanayi kapitalizminin yükselişinden emperyalist savaşlara ve büyük bunalımdan soğuk savaş ve yeni dünya düzensizliğine kadar, tarihin önemli kırılma anlarını kayıt altına alıyor.

  • Künye: Neil Faulkner – Marksist Dünya Tarihi, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, tarih, 431 sayfa

Refik Durbaş – Kurabiye Ev (2014)

Refik Durbaş ‘Kurabiye Ev’de, büyülü çocukluk ülkesinde geçen öyküler sunuyor.

Yazar, parka gitmek için türlü bahaneler uyduran, çocuklardan ziyade onların anne-babalarına hitap eden çocuk tiyatrolarına isyan eden, babasıyla futbol maçına gitmenin heyecanını yaşayan ve büyüklerden çokça dinledikleri masalları bu sefer kendileri anlatmaya koyulan çocukları anlatıyor.

Kitabın son öyküsünde, Hansel ve Gretel masalındaki eve benzer kurabiyeden ev yapma tarifi de veriliyor.

  • Künye: Refik Durbaş – Kurabiye Ev, Can Yayınları, çocuk, 48 sayfa

Piper Kerman – Yeni Moda Turuncu (2014)

Piper Kerman’ın kadınlar hapishanesinde geçirdiği dönemin ürünü olan ‘Yeni Moda Turuncu’, parmaklıklar ardındaki kadınların hikâyelerini anlatıyor.

İşinde başarılı, mutlu bir beraberlik yaşayan ve iyi bir aileye sahip olan Piper Kerman, on yıl önce bağışlanamayacak bir hata işler.

Bu hatanın cezasını çekmek üzere cezaevine girmek zorunda kalan Piper, hapishanenin zorluklarına ve her biri ayrı hikâyelere sahip yüzlerce kadının yaşadıklarına tanıklık edecektir.

  • Künye: Piper Kerman – Yeni Moda Turuncu, çeviren: Nihan Çevirgen, APRIL Yayıncılık, roman, 358 sayfa