Ayşegül Dede – Hadi Masal Anlatalım (2017)

Masallar çok güzeldir.

Fakat daha da güzeli, masalların etkileyici anlatımıdır.

Kimi maharetli insanlar, masalları öyle bir tarza anlatırlar ki, o masal ne kadar bilinirse bilinsin ve hatta ezberlensin, anlatımın özgünlüğü onu daha bir harika kılar.

İşte, masal konusunda uzun zamandır çalışmalar yürüten Ayşegül Dede de bu kitabında, masalları daha etkileyici kılacak anlatım biçimleri konusunda ipuçları veriyor.

Masal anlatılırken hangi vurgunun nerede yapılacağından masal ortamının nasıl hazırlanacağına, çocukların yaşlarına göre masal içeriğinin nasıl sunulacağından masalda bulunan sakıncalı bilgilerin anlatılıp anlatılamayacağına kadar, konu hakkında birçok aydınlatıcı bilgi burada sunuluyor.

Kitap, masal anlatımını teorik bir çerçevede ele aldığı gibi, uygulama olarak da resimli dört örnek masal da barındırıyor. İsteyenlerin yazarın sesinden de dinleyebileceği bu masallar, kelimelerinden yapılan yönergeleri ve nerede nasıl vurgu yapılacağını belirtir halleriyle sunuluyor.

Çocuklarına masal anlatmayı seven anne-babalar ile masal tutkunu okurlara tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Ayşegül Dede – Hadi Masal Anlatalım, Taze Kitap, çocuk, 144 sayfa

Süleyman Bulut – Arkadaşım Nasreddin Hoca (2017)

Nasreddin Hoca, zekâsı ve hazırcevaplığıyla bizde sempati kazanmış karakterlerden. Üstelik yalnız bizde değil, farklı kültürlerin halk edebiyatlarında da karşımıza çıkan bir karakterdir kendisi.

Örneğin Azerbaycan ve İran’da Molla Nasreddin, Özbekistan’da ve Uygurlarda Nasreddin Efendi, Kazaklarda Hoca Nasir, Çeçenlerde Nasaret adıyla fıkraları anlatılır.

Arapların ünlü fıkra karakteri Cuha ile Nasreddin Hoca arasında büyük benzerlikler vardır. Hatta Çin’de Avanti adıyla ortaya çıkar.

Çocuk yazınının önemli kalemlerinden Süleyman Bulut da, bu çalışmasında, Nasreddin Hoca fıkralarından zengin bir derleme yapmış ve bunları yeniden kaleme almış.

Çocuklar bu fıkraları okuyunca eğlenecek, öte yandan Bulut’un fıkraların yanına koyduğu “Sözün Özü” bölümleriyle de, hikâyenin vermek istediği mesaj hakkında aydınlanacak.

Burcu Yılmaz’ın fıkralara eşlik eden masalsı çizimleri ise, kitaba ayrı bir zenginlik katıyor.

  • Künye: Süleyman Bulut – Arkadaşım Nasreddin Hoca, resimleyen: Burcu Yılmaz, Can Yayınları, çocuk, 192 sayfa

Hal Edward Runkel – Bağırmayan Anne Baba Olmak (2017)

Anne-babalar iyi bilir, çocuklar kimi zaman insanın sabrının sınırlarını zorlayacak kadar sinir etme becerisine sahip olabiliyor.

Muhtemelen onların süper gücü de bu!

Sinirlenen insansa, ne yazık ki daha sonra pişmanlık duyacağı şeyler yapar.

İşte Hal Edward Runkel bu kitabında, çocukla iletişimimizde şiddetin öne çıkmasının asıl nedeninin iletişimsizlikten kaynaklandığını belirterek bunu nasıl aşabileceğimiz konusunda kimi öneriler sunuyor.

Runkel, mucizevi reçeteler sunmaktan öte, bu gergin zamanda kendimize nasıl odaklanacağımızı ve böylece iletişim sorunlarımızı nasıl çözebileceğimizi anlatıyor.

Yazar bu amaçla bir dizi öneri sunuyor ve bu öneriler, sadece çocukla ilişkimiz için değil, genel olarak başkalarıyla iletişimimizdeki sorunları da çözebilecek türden.

  • Künye: Hal Edward Runkel – Bağırmayan Anne Baba Olmak, çeviren: Ebrar Güldemler, Aganta Kitap, eğitim, 184 sayfa

Betül İpşirli Argıt – Harem-i Hümayun Cariyeleri (2017)

Osmanlı sarayında cariyeler, bitimsiz bir ilgiye mazhar olan konulardan. Yerli ve yabancı tarihçiler kadar okurlar da, bir gizem bulutuyla sarmalanmış Osmanlı haremine meraklıdır.

Betül İpşirli Argıt da bu dikkat çekici çalışmasında, harem kadınlarına bu sefer farklı bir pencereden, sarayın himaye ilişkileri çerçevesinden bakıyor.

Argıt, himaye ilişkilerinin Harem-i Humayun’la sınırlı kalmayarak, kadınların saraydan çıkmalarından sonraki süreçte de nasıl devam ettiğini ayrıntılı bir şekilde izliyor.

Kitap, haremden çıkan kadınların sarayla ilişkilerinin tümüyle sona ermediğini, tam tersine bu kadınların ağırlıklı olarak yönetici zümre ve özellikle de Enderun mensuplarıyla evlenerek sarayla irtibatlarını koparmadıklarını gözler önüne seriyor.

  • Himaye ilişkilerinin saray ve kadınlar açısından anlamı neydi?
  • Bu himaye ilişkileri, saray müessesesinin ve siyasi mekanizmanın işleyişi konusunda bize neler söyler?
  • Saraydan çıkan cariyeler, sarayla toplum arasında ne gibi ilişkilerin kurulmasına aracılık ediyordu?

Bu sorulara tatmin edici yanıtlan sunan çalışma, saraylı kadınları merkeze alarak onların deneyimlerini, kişisel dünyalarını, yaşam şartlarını ve toplumsal statülerini açıklığa kavuşturuyor.

  • Künye: Betül İpşirli Argıt – Harem-i Hümayun Cariyeleri, Kitap Yayınevi, tarih, 372 sayfa

Kolektif – Dünyanın Teni: Merleau-Ponty Felsefesi Üzerine İncelemeler (2017)

Maurice Merleau-Ponty, Kıta Avrupası felsefesinin en zengin alanlarından estetik, ontoloji, çevre etiği ve feminist felsefeye özgün ve eleştirel katkılar sunmuş bir düşünür.

İlk baskısı 2001’de yapılan, şimdi de güncellenmiş basımıyla yeniden yayımlanan bu çalışma da, Türkiyeli okur için Merleau-Ponty’nin düşüncesinin serimleyen, düşünür hakkında kapsamlı bir çalışma.

Kitap ilk yayımlandığında hem akademide Merleau-Ponty’ye ilgiyi artırmış hem de sanat çevrelerinde yeniden yorumlanmıştı.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar, Merleau-Ponty’nin ‘Algının Fenomenolojisi’ ve ‘Görünür ve Görünmez’ gibi iki temel metninden yola çıkarak:

  • Algı sorunsalı,
  • Kuramsal bilgi,
  • Algısal deneyim,
  • Başkası ve aşkınlık,
  • Cogito,
  • Algısal inanç,
  • Zamansallık düşüncesi ve düşüncenin zamansallığı,
  • İkilik,
  • Ten,
  • Tepegöz
  • Ve Tin gibi, Merleau-Ponty düşüncesinin öne çıkan konu ve kavramlarını yoğunlaşıyor.

Kitapta yazıları bulunan isimler ise şöyle:

Erdem Gökyaran, Ömer Aygün, Merve Rümeysa Tapınç, Gülcevahir Şahin Granade, Zeynep Savaşçın ve Emre Şan.

  • Künye: Kolektif – Dünyanın Teni: Merleau-Ponty Felsefesi Üzerine İncelemeler, hazırlayan: Zeynep Direk, Metis Yayınları, felsefe, 264 sayfa

Tom McCarthy – Tenten ve Edebiyatın Gizemi (2017)

Tenten, köpeği Milu, arkadaşı Kaptan Haddock ve daha pek çok güzel karakter barındıran ‘Tenten’in Maceraları’ dünyanın en ünlü çizgiroman serilerinden.

Çocukluğunda onunla yolu kesişmeyen kimse yoktur.

Hatta öyle Tenten tutkunları vardır ki, yetişkinliklerinde bile bu çizgiromana karşı duyarlılıklarını, hassasiyetlerini kaybetmezler.

İşte bu kitap, tam da bu etkinin izini sürmesiyle önemli.

Tom McCarthy, 1929 yılında yaratılmış bu ünlü çizgiromanın dünyasına iniyor ve onun hangi yönleriyle böylesi olağanüstü bir başarı yakaladığını irdeliyor.

Bunun için öncelikle Tenten’in yaratıcısı Hergé’nin hayatındaki ayrıntılara bakan McCarthy, Tenten’de gördüğümüz maceraların ne kadarının Hergé’nin bizzat yaşadıklarıyla, ne kadarının kurmaca olduğunu araştırıyor.

Çizgiromanın başarısının altında, Hergé’nin roman sanatının inceliklerini kullanmadaki yeteneğinin gizli olduğunu belirten yazar, buradan hareketle Tenten’in ne kadar edebi bir metin olduğunu sorguluyor.

McCarthy bunu yaparken Barthes, Bataille, Derrida gibi düşünürlerin fikirlerine de başvurmakta.

  • Künye: Tom McCarthy – Tenten ve Edebiyatın Gizemi, çeviren: Cihat Taşçıoğlu, Notos Kitap, edebiyat inceleme, 219 sayfa

Geert Mak – Steinbeck’in Ruhuyla Amerika Yollarında (2017)

Hollandalı Geert Mak, 1950’li yıllarda Avrupa’da yaşayıp Amerika’ya hayranlık duyan gençlerdendi.

Her fırsatını bulduğunda Amerika’ya koşar ve Avrupa’ya döndüğünde de, bıkmadan usanmadan Amerika’da gördükleriyle yaşadığı yeri karşılaştırırdı.

Aynı zamanda, Amerikan edebiyatında çığır açan John Steinbeck hayranı da olan Mak’ın aklına bir fikir gelir: Steinbek’in köpeği Charley ile birlikte 1960 yılında Amerika’yı bir uçtan bir uca gezdiği yolculuğunu, aradan 50 yıl geçtikten sonra yeniden yapmak.

İşte Mak bu amaçla, 2010 yılında aynen Steinbeck ve köpeğinin izlediği rotayı takip ederek New York’tan Connecticut’a, Massachusetts’ten New Hamphshire’a, Detroit’ten Michigan’a, Kuzey Dakota’dan Louisiana’ya ve New Orleans’a uzanan bir yolculuğa çıkar.

Kitap, Amerikan kent ve köylerinde geçen 50 yılın ne gibi dönüşümler yarattığını izliyor ve bunu ilgi çekici olaylar ve insan hikâyeleriyle harmanlayarak tasvir ediyor.

Çalışma, hem Amerika’nın yakın tarihinde adım adım ilerlemekte hem de Amerika ile Avrupa arasındaki bağların izini sürmekte.

  • Künye: Geert Mak – Steinbeck’in Ruhuyla Amerika Yollarında, çeviren: Kadir Türkmen, Literatür Yayıncılık, tarih, 547 sayfa

Nikolay Vasilyeviç Gogol, Andrea Camilleri ve Maja Celija – Burun (2017)

Bir burnun hikâyesi.

Evet evet, bir burnun!

Sahibinin suratından kaçıp sırra kadem basan ve kendine has, tamamıyla bağımsız bir hayat sürmeye başlayan bir burnun hikâyesi.

Gogol’un bu çarpıcı hikâyesi, edebiyatta dönüm noktası teşkil eden metinlerden. Bu gerçeküstü öyküsü, Gogol’un Rus toplumunu hedef aldığı hiciv eserlerinin en iyilerinden biri olarak kabul ediliyor.

Berber İvan Yakovleviç’in sabah kahvaltısındaki ekmeğinin içinden, bir burun çıkar. Fakat çok geçmeden, burnun Binbaşı Kovalev’e ait olduğu ortaya çıkar.

İşi daha da tuhaf hale getiren, burnun bir insan gibi yaşamasıdır. Zira burun beşinci dereceden bir memur olarak Moskova caddelerinde dolaşmakta, üstelik kasım kasım kasılmaktadır.

İşte elimizdeki kitap, bu meşhur öykünün çizgiroman uyarlaması.

Andrea Camilleri’nin keyifli anlatımı ve Maja Celija’nın şahane resimleri, meşhur hikâyeye farklı bir boyut katıyor.

  • Künye: Nikolay Gogol – Burun, anlatan: Andrea Camilleri, resimleyen: Maja Celija, çeviren: Kemal Atakay, Domingo Kitap, çizgiroman, 100 sayfa

Nazif Ay – İslam’a Veda (2017)

Bizde, dinde hurafeler fazladır.

Türkiye’de iktidara gelmiş sağ partilerin çoğu da hem olan hurafeleri kullanmayı çok iyi bilir, hem de hurafe bulamadığı yerde onu icat etmede mahirdir.

Peki dindar tam olarak kime denir?

Din bilimleri alanında uzman Nazif Ay, Türkiye’de dinin ne olduğu ve dindarın tam olarak ne anlama geldiği üzerine düşünüyor.

Tarikat ve cemaatlerin dini ahlaktan uzaklaştırdığını belirten Ay, bu veriyi merkeze alarak bizdeki din anlayışına bakıyor.

Kitabın yanıtını aradığı sorular şöyle:

Mütedeyyin kesim tam olarak kimlerden oluşur?

Belli başlı tarikatlar hangileridir?

Fethullah Gülen mitinin İslamcı kesimdeki karşılığı nedir?

15 Temmuz dindarlar arasındaki bir çatışma mıydı?

Erdoğan’ın Başkanlık talebinin dini boyutu nedir?

Hz. Muhammed yaşasaydı, referanduma “evet” mi “hayır” mı derdi?

Din konusunda güncel tartışmalar için iyi bir kaynak.

  • Künye: Nazif Ay – İslam’a Veda, Librum Kitap, din, 248 sayfa

Donna Rosenberg – Dünya Mitolojisi (2017)

Dünyanın her tarafından edebi değerlerini koruyan söylenceleri bir araya getiren ‘Dünya Mitolojisi’, Türkçedeki ilk baskısını bundan neredeyse yirmi yıl önce yapmıştı. Şimdi 5. baskısına ulaşan, 906 sayfalık bu dev yapıt, aradan geçen zaman içinde konuya dair en iyi kaynaklardan biri olduğunu da ispatlamış oldu.

Kitapta söylenceler, coğrafi dağılımlarına göre yedi ana bölümde toplanmış:

  • Yunanistan ve Roma,
  • Ortadoğu,
  • Kuzey Avrupa,
  • Britanya,
  • Uzakdoğu ve Pasifik adaları,
  • Afrika,
  • Ve Amerika.

Kitabın iyi düzenlendiğinin bir göstergesi de, kültürler arası karşılaştırma olanağı sağlayarak benzerlikleri ve zıtlıkları ortaya çıkarmak çıkarması. Çalışmada bu amaçla, her kültürden yaratılış, bereket ve kahramanlık söylencelerine yer verilmiş.

Her söylencenin girişlerinde tarihsel arka plan, edebi çözümleme ve söylencenin çekiciliğinin nedenleri üstüne açıklamalar da yer alıyor.

Her mitoloji meraklısının kitaplığında muhakkak bulunması gereken bir kaynak.

  • Künye: Donna Rosenberg – Dünya Mitolojisi, çeviren: Atıl Ulaş Cüce, Bengü Odabaşı, Erdal Cengiz, Erhan Kuzhan, Koray Akten, Kudret Emiroğlu, Tahir Kocayiğit ve Tuluğ Kenanoğlu, İmge Kitabevi, mitoloji, 906 sayfa