Philip T. Hoffman – Avrupa Neden Dünyayı Fethetti? (2018)

Dünya tarihine alternatif bir gözle bakan özgün bir eser.

1492 ile 1914 arasında, Avrupalılar dünyanın yüzde 84’ünü keşfetti.

Peki, bunun asıl nedeni genel olarak savunulduğu gibi coğrafya, bulaşıcı hastalıklar ve sanayi devrimi miydi?

Bu kitabın yazarı Philip Hoffman, söz konusu nedenlerin bunu tam olarak karşılayamadığını söyleyerek önemli bir tartışma başlatıyor.

Ekonomik ve siyasal tarihin bu süreçte çok önemli bir rol oynadığını savunan Hoffman, tarihte tanık olduğumuz bazı değişkenlerin farklı olması halinde tarihin nasıl bir seyir izleyebileceğini anlatıyor.

Hoffman, bu değişkenlerin farklı olması halinde Avrupa’nın elinin kolunun bağlanacağını ve başka bir gücün dünyaya egemen olacağını belirtiyor.

Kitap, bu durumu incelerken, iki bin yıllık tarih diliminde Avrupa devletlerinin askeri rekabette başarıya ulaştıran ekonomik, siyasal ve tarihsel değişimleri ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Hoffmann’a göre, Avrupalılar sonradan öğrendikleri ateşli silah teknolojisinde diğer uygarlıkların önüne geçmiş ve bu durum da Avrupa’nın üzerinde dünya egemenliği kuracağı bir temel atma fırsatı verdi.

  • Künye: Philip T. Hoffman – Avrupa Neden Dünyayı Fethetti?, çeviren: Mihriban Doğan, Say Yayınları, tarih, 368 sayfa, 2018

Burak Özçetin – Kitle İletişim Kuramları (2018)

Burak Özçetin’in elimizdeki yoğun ve titiz çalışması, kitle iletişim kuramları hakkında bir başvuru kaynağı.

Kitap, iletişim bilimlerindeki paradigmatik farklılığa, anaakım ve eleştirel kuram olmak üzere her iki paradigmanın ontolojik, epistemolojik ve metodolojik olarak insan-toplum ve kitle iletişim araçları arasındaki ilişkilenmelere yönelik kavramsal-kuramsal tartışmalarına ilişkin sarih bir anlatıma sahip olmasıyla dikkat çekiyor.

On bölümden oluşan kitapta,

  • İletişim araştırmaları ve kitle iletişim kuramlarının temel ilgi alanları,
  • Chicago Okulu,
  • Sembolik etkileşimcilik,
  • Walter Lippmann ve Kamuoyu,
  • Harold D. Lasswell ve Propaganda,
  • Carl Hovland ve iknanın yapısı,
  • Kitle iletişim modelleri,
  • Eleştirel iletişim kuramları,
  • Frankfurt Okulu,
  • İngiliz kültürel çalışmaları,
  • İletişimin ekonomi politiği,
  • Medya ve modernite,
  • Ve bunun gibi pek çok önemli konu ele alınıyor.

Kitap bu yönüyle, iletişim kuramlarının, sosyal ve beşeri bilimler içerisinde derinlikli bir çalışma alanı olduğunu ortaya koymasıyla da çok önemli.

  • Künye: Burak Özçetin – Kitle İletişim Kuramları: Kavramlar, Okullar, Modeller, İletişim Yayınları, medya, 280 sayfa, 2018

Christian Jungersen – Çalılık (2018)

Kayboluyorsun’ ve ‘İstisna’, Danimarkalı yazar Christian Jungersen’in daha önce Türkçede yayınlanmış romanları.

‘Çalılık’ ise, Jungersen’in Danimarka En İyi İlk Roman ödülünü kazanmış ilk romanı.

Roman, şimdi 82 yaşında ve hasta bir adam olan Paul’un sıra dışı hayatını hikâye ediyor.

Paul, 1800’lerin sonunda, Danimarka’nın varlıklı bir ailesinde doğup büyümüştür ve şimdi, bir hastanenin beyaz tavanına bakarak görüp geçirdiklerini, bu hayattan kendisine kalmış olanlar üzerine derin derin düşünmektedir.

Paul’ün şimdi biricik isteği, yakın arkadaşı Eduard’la yeniden, belki de son kez buluşabilmektir.

Fakat kahramanımızın bu isteği, onun gözünde geçmişi daha çok canlandıracak, en önemlisi de, hayatı boyunca kafasını meşgul etmiş soruların cevabını arama isteği uyandıracaktır.

‘Çalılık’, “Ben kimim?”, “Beni ben yapan nedir?” sorularına verilmiş güçlü bir yanıt.

  • Künye: Christian Jungersen – Çalılık, çeviren: Gizem Kastamonulu, Ayrıntı Yayınları, roman, 368 sayfa, 2018

Doğu Eroğlu – IŞİD Ağları (2018)

Kişileri, ilişkileri, işbirlikleri, kurumları ve şebekeleriyle Türkiye’deki IŞİD örgütlenmesi hakkında çok zengin bir kaynak.

Doğu Eroğlu’nun 2014-2017 arasında Türkiye’nin farklı kentlerindeki saha araştırmaları sırasında yaptığı gözlem ve temaslarını sunan çalışma, örgütlenen şahıslarla yapılmış mülakatlarla ve örgütlenmiş kişilerin aileleriyle yapılmış görüşmelerle zenginleşmiş.

Kitapta,

  • IŞİD’in Ankara, İstanbul, Konya, Gaziantep ve Adıyaman örgütlenmelerinde öne çıkan kişi ve kurumlar,
  • Türkiye IŞİD’inde radikalleşme ve hücreler arası ilişkiler,
  • IŞİD kurumları ve lojistik ağları,
  • IŞİD’in hudut idaresi, pasaport ve belge sahtecilikleri, tıbbi yardım ağları,
  • IŞİD’e Türkiye’den yapılan silah, mühimmat, askeri malzeme ve patlayıcı sevkiyatları,
  • Ve Türkiye’nin IŞİD’e karşı yürüttüğü güvenlik politikası gibi, çok önemli konular açıklığa kavuşturuluyor.

Şu ana kadar Türkiye’de IŞİD üzerine yazılmış birçok çalışma bulunuyor.

Doğu Eroğlu’nun kitabı ise, konuyu en güncel haliyle ele alması ve ayrıca kapsamlı oluşuyla alana yapılmış en zengin katkılardan biri.

  • Künye: Doğu Eroğlu – IŞİD Ağları: Türkiye’de Radikalleşme, Örgütleme, Lojistik, İletişim Yayınları, siyaset, 488 sayfa, 2018

Kolektif – Himmet, Fıtrat, Piyasa (2015)

AKP’nin eğitimden sağlığa, çalışma yaşamından gelir dağılımına birçok alanda benimsediği anlayış ve uygulamaların doğurduğu kaygılar çok.

Partinin sosyal politikalarını detaylıca irdeleyerek bunların bir bilançosunu çıkaran bu nitelikli derleme, AKP döneminde yaşadığımız sosyo-ekonomik eşitsizlikleri gözler önüne seriyor.

Kitaba katılan yazarlar,

  • AKP döneminde neo-liberalizm, neo-muhafazakârlık, neo-popülizm beşiğinde sallanan sosyal devlet ve sosyal politika yaklaşımı,
  • Piyasa ve muhafazakârlığın elinde araçsallaşan eğitim,
  • Sağlıkta neo-liberal dönüşüm ve hak kayıpları,
  • AKP döneminde istihdam, işgücü ve işsizlik,
  • AKP döneminde iş hukukunda güvencesizliğin kurumsallaşması,
  • AKP döneminde sendikal haklardaki gerileme,
  • 2000’li yıllarda Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliği,
  • Ve AKP dönemi kentleşme politikaları ve kentsel dönüşüm gibi, pek çok güncel sorunu ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Aziz Çelik, Betül Urhan, Binnur Öktem Ünsal, Gülcan Urhan, Hakan Koçak, Kemal İnal, Kuvvet Lordoğlu, Meryem Koray, Murat Özveri, Osman Öztürk, Örgen Uğurlu, Recep Kapar ve Saniye Dede.

  • Künye: Kolektif – Himmet, Fıtrat, Piyasa, derleyen: Meryem Koray ve Aziz Çelik, İletişim Yayınları

Turgut Uyar – Elele Okuyalım (2018)

Bu kitap, Turgut Uyar’ın 1978-1984 yılları arasında Elele dergisi için kaleme aldığı kitap tanıtım yazılarıyla söyleşilerini bir araya getiriliyor.

Bu yazılar sayesinde görüyoruz ki, Uyar, aynı zamanda yayın dünyasını günü gününe takip eden sıkı okurlardandı.

Kitapta, Uyar’ın Melih Cevdet Anday, Yaşar Kemal, Adalet Ağaoğlu, Cemal Süreya, Edip Cansever, Sevim Burak, Selçuk Baran, Ahmet Oktay ve Orhan Pamuk gibi yazarların yeni çıkan kitaplarına dair değerlendirmeleri yer alıyor.

Uyar ayrıca, ülkenin yayıncılık sektörünün güncel sorunları, edebiyat ödülleri ve edebiyat dergileri hakkındaki fikirlerini de bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Turgut Uyar – Elele Okuyalım: Yazılar ve Söyleşiler (1978-1984), hazırlayan: Özge Şahin, Yapı Kredi Yayınları, edebiyat inceleme, 276 sayfa, 2018

Anwar Shaikh – Kapitalizm: Rekabet, Çatışma, Bunalımlar (2018)

Anwar Shaikh’ten, mübadele, üretim, maliyet, rekabet, para, makro-devingenlik, kâr, ücret konularını kuramıyla, geçmişiyle ve kanıtıyla eksiksiz şekilde ele alan bir kapitalizm yorumu.

Çağdaş gelişmiş kapitalizmi oluşturan iç içe geçmiş süreçleri bin sayfayı bulan, kapsamlı bir çözümlemeyle ortaya koyan Shaikh, hem Klasik ve Keynesgil iktisadı bir baştan diğer başa kuşatıyor hem de kapitalizme ilişkin yaratılmış yanıltmacalarla sıkı bir şekilde hesaplaşıyor.

Harikulade bir siyasi iktisat kitabı olarak önerebileceğimiz çalışma, gerçek soyutlamalara dayalı bir iktisat kuramı ortaya koyuyor ve böylece yalnızca iktisatçılara değil, kapitalizmin işleyişi, iç dinamikleri hakkında aydınlanmak isteyen her okura hitap ediyor.

  • Künye: Anwar Shaikh – Kapitalizm: Rekabet, Çatışma, Bunalımlar, çeviren: Ümit Şenesen, Kırmızı Yayınları, siyaset, 960 sayfa, 2018

Gérard Duménil ve Dominique Lévy – Büyük Yol Ayrımı (2015)

Neoliberalizm sonrası yeni dönem nasıl şekillenecek ve krizden çıkmak, toplumsal ilerleme yollarını yeniden açmak için yeni strateji ne olmalı?

‘Büyük Yol Ayrımı’, bu soruya yanıt ararken kapitalist üretim biçiminin tarihsel dinamiklerini yorumluyor ve solda yeni bir uzlaşma başlatmanın imkânlarını sorguluyor.

  • Künye: Gérard Duménil ve Dominique Lévy – Büyük Yol Ayrımı: Neoliberalizmi Son Noktayı Koymak, çeviren: Ayşen Gür, İletişim Yayınları

Owen Jones – Apaçiler (2018)

Gün geçtikçe gelirleri daha da düşen, yaşam koşulları daha da zorlaşan işçi sınıfı, bütün bu olumsuzluklar yetmiyormuş gibi neden dört bir koldan öcüleştiriliyor?

Bu durumun ardındaki asıl etkenler nelerdir?

Neden bu kesim apaçiler, beleşçiler, çulsuzlar, hippiler, çapulcular ve ayaktakımı şeklinde tanımlanıyor?

Owen Jones sağlam bir tartışma sunan ‘Apaçiler: İşçi Sınıfının Şeytanlaştırılması’nda, modern Britanya’da işçi sınıfının nasıl olup da korku duyulan ve alay konusu edilen bir kitle haline gelmeye başladığını inceliyor.

Jones’a göre hükümetler, iktisadi problemleri gündemden düşürmek ve gelir dağılımında artan eşitsizliğin sorumluluğunu üzerlerinden atmak için işçilerin şeytanlaştırılmasını kasten bir perde olarak kullanıyor.

Jones, işçilerin şeytanlaştırılmasının siyasi ve toplumsal nedenlerini ortaya koyuyor ve bunun yanı sıra, bu duruma nasıl karşı koyabileceğimizi irdeliyor.

‘Apaçiler’, özellikle Britanya’da üst sınıfların büyüyen işçi sınıfı nefretini açıkça ortaya koyması, siyasal tutuculuğu tekrar tartışmaya açması ve sınıf kavramını politik bir değişken olarak yeniden gündeme getirmesiyle cesur, hararetli ve hiddetli bir inceleme.

  • Künye: Owen Jones – Apaçiler: İşçi Sınıfının Şeytanlaştırılması, çeviren: Tolga Yalur, Pegasus Yayınları, siyaset, 376 sayfa, 2018

Eunjeong Yi – 17. Yüzyıl İstanbul’unda Lonca Dinamikleri (2018)

Profesör Eunjeong Yi’nin bu muazzam çalışması, 17. yüzyıl Osmanlı lonca teşkilatı hakkında kapsamlı bir inceleme oluşuyla, alan için altın değerinde bir kaynak.

Yi, başta kadı sicilleri ve mühimme defterleri olmak üzere çok geniş arşiv çalışmalarına dayanan kitabında, lonca örgütlerinin büyük karmaşaların yaşandığı bu dönemdeki işleyiş biçimini ve imparatorluğun ekonomik yapısı içindeki hayati rolünü aydınlığa kavuşturuyor.

Kitabın; barış, savaş ve isyan koşullarında lonca-devlet ilişkilerini ve loncaların devletle müzakere koşullarını kapsamlı bir şekilde açıkladığını da belirtelim.

Çalışma, Osmanlı lonca sistemi kadar, 17. yüzyıl İstanbul’u ve Osmanlı toplumsal-ekonomik tarihi hakkında da çok önemli bir kaynak.

  • Künye: Eunjeong Yi – 17. Yüzyıl İstanbul’unda Lonca Dinamikleri, çeviren: Barış Zeren, İş Kültür Yayınları, tarih, 384 sayfa, 2018