Paulo Freire – Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler (2019)

Her şeyden önce güçlü bir kavrayışın ürünü olan bu kitap, bu yüzyılın son yarısındaki en önemli eğitimci olarak Paulo Freire’in tarihteki yerini bir kez daha ortaya koyan, çok önemli bir eser.

Büyük başarısızlıklara yol açan ve daha da büyüklerine yol açmayı sürdüren, kapitalist bankacı eğitim modeline verilmiş çarpıcı bir yanıt olan ‘Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler’, pedagojik mücadele yoluyla ve yorulmak bilmeden bir hümanizm ve demokrasi öğretisi yayıyor, otoriterliğin ve baskının tiranlığını yıkmaya ve insanlığa eksiksiz bir şekilde sahip çıkan küresel yurttaşların kucaklayıcı ve çok renkli kardeşliğini sunuyor.

Kitap, öğretmenler bağlamında eleştirel pedagojiyi bir meslek olarak ele alırken, diyalektik bir biçimde öğretmen sorumluluğuna ilişkin tartışmaya derin bir felsefi kavrayış katıyor.

Freire öğretmenlerin rolünü anaç bir ebeveyn ya da teyze rolü olarak görmez.

Öğretmenler ideolojiden, ırkçılıktan, toplumsal sınıflardan arındırılmış saf bir dünyada yaşamazlar; onlar, “öğrencilerinin erken ve uygun bir yaştan itibaren oyunlarla, hikâyelerle, okumalarla söylemle pratiğin tutarlı olması ihtiyacını anlamalarını sağlayan” toplumsal ve siyasi faillerdir.

Sonuç olarak bu kitap da dâhil olmak üzere Freire’in bütün çalışmaları, pedagoji ile siyaset arasında eleştirel bir ilişki kurarak, pedagojik olanın siyasi veçhelerini öne çıkararak ve siyasetin içindeki açık ya da örtük pedagojiye dikkat çekerek çözülen toplumsal sözleşmeyi yeniden tasarlamakla ilgilenir.

Öğretmenlerin yanı sıra, eğitimle ilgilenen her okurun muhakkak okuması gereken bir çalışma.

  • Künye: Paulo Freire – Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler: Öğretmeye Cesaret Edenlere Mektuplar, çeviren: Çağdaş Sümer, Yordam Kitap, eğitim, 191 sayfa, 2019

Annelies Laschitza – Rosa Luxemburg (2019)

Annelies Laschitza, akıcı bir dille kaleme aldığı ‘Rosa Luxemburg’ta, Polonya ve Alman Sosyal-Demokrasisi’nin yıldızı Rosa Luxemburg’un yetkin bir yaşamöyküsünü sunuyor.

Luxemburg, örgütlenmeye olan inancı, mücadelenin olmazsa olmazı olarak kitle grevinden yana olması ve parti yönetimlerinin dar kadrolarından öte, eylem içindeki kitlelerin kendi deneyimlerini merkeze alan tavrıyla bugün de önemini ve etkisini koruyan bir devrimci.

Luxemburg’un toplu eserlerini ve mektuplarını da yayına hazırlamasıyla bilinen Laschitza kitabında, Luxemburg’u botanik ve edebiyat düşkünü, yazar ve militan, tutkulu bir iktisatçı ve devrimci olarak ele alıyor.

Bu arada, biz kitabın ilk baskısının kapak tasarımını da beğenmiştik. O nedenle o kapağı da buraya ekliyoruz.

  • Künye: Annelies Laschitza – Rosa Luxemburg, çeviren: Levent Bakaç, Yordam Kitap, biyografi, 480 sayfa

Sungur Savran – Türkiye’de Sınıf Mücadeleleri (2010)

Sungur Savran’ın ‘Türkiye’de Sınıf Mücadeleleri’nin ilk cildi olan elimizdeki eser, 1908-1980 zaman aralığındaki mücadelelere odaklanıyor.

Savran, 20. yüzyıl Türkiye’sinin politik gelişiminin sınıf mücadelelerinin prizmasından ele alınmadıkça doğru biçimde kavranamayacağını belirtiyor.

Çalışma bu fikirden hareketle, 30’lu yıllardan başlayarak 70’li yıllara kadar Türkiye solunu etkisi altına almış olan Kemalizm ile 80’li yıllarda sol Kemalizme, hâkim ideolojinin sınırları içinden bir alternatif oluşturmaya yönelen sol liberalizmle hesaplaşıyor.

1908 Jön Türk devrimi konusunda bir bölümün de yer aldığı kitapta, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze sermaye birikimi, sınıf mücadeleleri, devlet ve burjuva kesim ekseninde gelişen hareketlilik kapsamlı bir bakışla ele alıyor.

Kitabın hazırlanmakta olan ikinci cildi ise, sınıf mücadelelerini 1980-2010 zaman aralığında irdeliyor.

  • Künye: Sungur Savran – Türkiye’de Sınıf Mücadeleleri, Yordam Kitap, siyaset, 253 sayfa

Mustafa Sönmez – ‘Teğet’in Yıkımı (2010)

Mustafa Sönmez’in kaleme aldığı ‘Teğet’in Yıkımı’, 2008 krizinin dünyada ve Türkiye’de yarattığı enkazı ve emekçi sınıflar üzerindeki etkisini konu alıyor.

Kitapta, küresel krizin dünyada merkez ülkeleri ve çevre-bağımlı ülkeleri nasıl etkilediği; küresel krizin Türkiye kapitalizmine etkileri; krizin en önemli tahribatı olan işsizlik; çalışan sınıfın yaşadığı enflasyon ve düşen reel gelir; kriz döneminde bütçenin gelir ve harcama ayaklarında neler yaşandığı; Türkiye için özel bir önem taşıyan bölgesel eşitsizliklerin ne boyutlara ulaştığı, süren göçlerin hangi bölgelere yöneldiği ve nihayet, emekçi sınıfları bekleyen yeni saldırılar ve tehditlerin neler olduğu konuları irdeleniyor.

  • Künye: Mustafa Sönmez – ‘Teğet’in Yıkımı, Yordam Kitap, inceleme, 159 sayfa

Kolektif – Devrim Provaları (2010)

‘Devrim Provaları’, işçi sınıfının devrim niteliğindeki beş büyük deneyimine odaklanıyor. Bunlar, 1968 Mayısında ve Haziran başlarında Fransa’yı saran grev dalgası; 1972 ve 1973’te Şili’de Allende yönetimi altındaki işçi hareketi; 1974-1975 Portekiz Devrimi; 1979 İran Devrimi ve 1980-1981 yıllarında Polonya’da ortaya çıkan Dayanışma hareketi.

Bu mücadelelerin ortak yönleri, bağımsız bir işçi sınıfı eylemliliğine ve örgütlenmesine sahip olmaları.

Kitabın ilgi çeken yanlarından biri, her biri dünyanın her yerindeki sosyalistler için büyük birer ilham kaynağı haline gelen bu mücadelelerin başarıya ulaşamama nedenlerini ve bu deneyimlerden çıkarılabilecek dersleri gözler önüne sermesidir diyebiliriz.

Kitaptaki örnek mücadeleler, Ian Birchall, Mike Gonzalez, Peter Robinson, Elaheh Rostami-Povey ve Colin Barker tarafından kaleme alınmış.

  • Künye: Kolektif – Devrim Provaları, hazırlayan: Colin Barker, çeviren: Umut Haskan ve İrem Yılmaz, Yordam Kitap, siyaset, 316 sayfa

Ardea Skybreak – Evrim Bilimi ve Yaratılış Efsanesi (2010)

Ardea Skybreak imzalı ‘Evrim Bilimi ve Yaratılış Efsanesi’nde, evrim bilimiyle ilgili konular detaylı bir bakışla ve genel okuyucu gözetilerek kaleme alınmış.

Evrimle ilgili temel bilimsel gerçekleri ortaya koyan Skybreak, insanların evrim konusunda cahil ve şaşkın kalmasını isteyen köktendincilerin, nasıl gerici bir sosyal ve politik gündemle hareket ettiklerini de gözler önüne seriyor.

Evrimin ne olduğuyla çalışmasına başlayan yazar, hâlâ iş başında olan evrimden örnekleri, evrimin yepyeni türleri nasıl meydana getirdiğini, evrimsel yeniliklerin ortaya çıkışını, evrimin ortaya konmuş kanıtlarını ve evrim karşıtı yaratılışçılık yaklaşımını anlatıyor.

  • Künye: Ardea Skybreak – Evrim Bilimi ve Yaratılış Efsanesi, çeviren: Betül Çelik, Yordam Kitap, bilim, 395 sayfa

Feliks Çuyev – Molotov Anlatıyor (2010)

‘Molotov Anlatıyor’, yaşadığı dönem boyunca Rusya’da, aralarında son çar da olmak üzere Lenin, Stalin, Kruşçev, Brejnev ve Gorbaçov gibi on bir yöneticiyi görmüş Vyaçeslav Mihayloviç Molotov’la yapılmış görüşmelerden oluşuyor.

Ekim 1917 devrimine katılan ve devrimi yöneten beyin takımına yakın olan Molotov, Lenin’in ölümünden sonra Stalin’i desteklemiş; yıllarca Stalin’in sağ kolu ve Sovyetlerin ikinci adamı olarak önemli görevler üstlenmiş.

İşte kitap, Lenin’den sonraki parti içi çekişmelerin ve Nazi-Sovyet Paktı’nın önemli isimlerinden; İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş döneminde Dışişleri Bakanlığı yapmış Molotov’un tanıklığını okurlara sunuyor.

  • Künye: Feliks Çuyev – Molotov Anlatıyor, çeviren: Ayşe Hacıhasanoğlu ve Suna Kabasakal, Yordam Kitap, siyaset, 607 sayfa

Kolektif – Günümüzde Şiddet (2010)

Yılda bir kere yayımlanan Socialist Register, 2009 sayısında şiddet konusuna eğilmişti.

‘Ya Sosyalizm Ya Barbarlık’ alt başlığını taşıyan ‘Günümüzde Şiddet’, bu sayıda yer alan makaleleri bir araya getiriyor.

Makaleler, şiddetin günümüzdeki durumu; Irak işgali üzerinden Amerikan militarizmi ve egemen siyasi yapısı; Amerikan görsel kültüründe şiddet; ırk ayrımı; hapishaneler ve savaş üçgeninde ABD’nin şiddet tarihinden sahneler ve toplumsal cinsiyet bağlamında şiddetin kurbanları gibi şiddetin birbirinden farklı veçhelerini irdeliyor.

Kitaba makaleleriyle katkıda bulunan isimler ise şöyle: Henry Bernstein, Colin Leys, Leo Panitch, Vivek Chibber, Philip Green, Joe Sim, Steve Tombs, Lynne Segal, Barbara Harriss-White, Achin Vanaik, Tania Murray Li, Sofiri Joab-Peterside, Dennis Rodgers, Michael Brie, Samir Amin ve John Berger.

  • Künye: Kolektif – Günümüzde Şiddet, hazırlayan: Leo Panitch ve Colin Leys, çeviren: Umut Haskan, Yordam Kitap, siyaset, 288 sayfa

Kolektif – Finansallaşma ve Kapitalizm Krizi (2010)

‘Finansallaşma ve Kapitalizm Krizi’nde yer alan makaleler, 2008’de dünyayı sallayan krizi merkeze alarak kapitalist ekonominin son otuz yıllık dönemde geçirdiği yapısal dönüşümleri, Marksist ekonomi politiği referans alarak inceliyor.

Kitaba makaleleriyle katılan akademisyenler, krizin tarihçesi, nedenleri ve sonuçlarını çok yönlü bir gözle irdelemeye çalışıyor.

İki bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, finansallaşmanın ülke içiyle ilgili yönlerine odaklanılıyor ve gelişmekte olan ülkelerin finans sistemlerinin işleyişinin kökenleri araştırılıyor.

Çalışmanın ikinci bölümünde yer alan makaleler ise, dikkatlerini, finansallaşmanın uluslararası boyutlarına çeviriyor.

  • Künye: Kolektif – Finansallaşma ve Kapitalizm Krizi, hazırlayan: Costas Lapavitsas, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, iktisat, 335 sayfa

Mustafa Şener – Türkiye Solunda Üç Tarz-ı Siyaset (2010)

Mustafa Şener ‘Türkiye Solunda Üç Tarz-ı Siyaset’te, 1961-1971 döneminde soldaki üç ana akımın, yani Yön Devrim Hareketi’nin (YDH), Milli Demokratik Devrim’in (MDD) ve Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) siyasal strateji konusundaki tezlerini inceliyor; aralarındaki farklılıkların nedenlerini ve sonuçlarını ortaya koyuyor.

Eser, sol hareketin en güçlü olduğu döneme odaklanması ve buradan hareketle solun günümüzde yaşadığı krizin nedenlerini anlamaya çalışmasıyla özellikle dikkat çekiyor diyebiliriz.

Şener, kuramsal ve tarihsel bir arkaplan çizdikten sonra, söz konusu hareketleri inceliyor ve ardından, üç hareketin stratejik tercihlerini, karşılaştırmalı olarak değerlendiriyor.

  • Künye: Mustafa Şener – Türkiye Solunda Üç Tarz-ı Siyaset, Yordam Kitap, tarih, 384 sayfa