dipnotski

Corci Zeydan – İstanbul’a Seyahat (2012)

İSTANBUL’A SEYAHAT, Corci Zeydan, hazırlayan: Muhammed Harb, çeviren: Mustafa Özcan, Ark Kitapları, gezi, 224 sayfa

Arap dünyasında Batı düşünce tarzını savunan Lübnanlı aydın Corci Zeydan, 1900’lü yılların başında İstanbul’a bir seyahat gerçekleştirmiş. Bu yolculuğa dair izlenimlerini, İttihat ve Terakki yanlısı bir yorumla harmanlayarak bir araya getiren Zeydan, 20. yüzyılın başındaki İstanbul’un sosyal, kültürel ve siyasî atmosferine dair birçok ayrıntı sunuyor. Okurlarını, İstanbul’un coğrafi, mimari, demografik durumu, belli başlı eserleri, genel ahlakı, sosyal durumu ve kadınlarının toplumsal konumu gibi yönleriyle değerlendiren yazar, İttihat ve Terakki partisinin belli başlı yöneticilerine dair önemli bilgiler de veriyor.

Edhem Eldem, Daniel Goffmann ve Bruce Masters – Doğu İle Batı Arasında Osmanlı Kenti: Halep, İzmir ve İstanbul (2012)

DOĞU İLE BATI ARASINDA OSMANLI KENTİ, Edhem Eldem, Daniel Goffmann ve Bruce Masters, çeviren: Sermet Yalçın, İş Kültür Yayınları, tarih, 308 sayfa

Üç yazarlı elimizdeki kitap, üç önemli Osmanlı kentini, kervan kenti Halep’i, liman kenti İzmir’i ve başkent İstanbul’u çok yönlü bir bakışla irdeliyor. Osmanlı kaynaklarının yanı sıra, Venedik, Fransız, Hollanda ve İngiliz kaynaklarına da başvuran yazarlar, üç şehirdeki cemaatler arası ilişkileri, siyasi ve toplumsal dokuyu ele alıyor. Arap ve Anadolu kentlerinin hem Osmanlı kentleri hem de bunlardan Halep, İzmir ve İstanbul’un aynı zamanda Akdeniz kentleri olduğu fikrini tartışan kitap, üç şehrin doğası ve karakterini anlamak için ağırlıklı olarak onların orta dönemlerine, yani 17. ve 18. yüzyıllarına odaklanıyor.

China Miéville – Şehir ve Şehir (2012)

ŞEHİR VE ŞEHİR, China Miéville, çeviren: Mehtap Gün Ayral, Yordam Kitap, roman, 332 sayfa

‘Perdido Sokağı İstasyonu’yla haklı bir ün kazanan China Miéville ‘Şehir ve Şehir’de, bir cinayet üzerinden iki farklı şehrin, bu şehirdeki kirli ilişkilerin ve farklı karakterlerin hikâyesini anlatıyor. Avrupa’nın kıyısındaki Besźel şehrinde, genç bir kadın öldürülmüştür. Cinayeti çözmekle görevlendirilen müfettiş Tyador Borlú da, bir süre sonra, genç kadının öldürülüşünün bir bilmecenin parçası olduğunu öğrenir. Borlú, bunu çözebilmek için, Besźel’in komşusu ve rakibi, zengin Ul Qoma kentine gitmelidir. Yalnız, tehlikeli grupların ve kirli ilişkilerin egemen olduğu bu kente girmek kadar, orada bulunmak da cesaret ister. İnşa ettiği Kafkaesk atmosferiyle dikkat çeken roman, modern hayat ile neoliberal dünyanın yabancılaştırıcı, yozlaştırıcı yapısını kıyasıya eleştiriyor.

Edgar Allan Poe – Annabel Lee (2012)

ANNABEL LEE, Edgar Allan Poe, çeviren: Erdoğan Alkan, Varlık Yayınları, şiir, 127 sayfa

Elimizdeki kitap, Edgar Allan Poe’nun şiirlerinden yapılmış bir seçki. Aralarında ‘Annabel Lee’, ‘Kuzgun’, ‘Ulalume’ ve ‘Cennetteki’ne’ gibi meşhur şiirlerinin de bulunduğu seçkiye, şairin bir yaşamöyküsü de eklenmiş. ‘Annabel Lee’den bir alıntı: “Yıllar önceydi, yıllar yıllar önce, / Deniz kıyısındaki / O diyarda bir genç kız yaşıyordu / Bilirsiniz adını, ANABEL LEE; – / Düşünmezdi hiçbir şey benim olmaktan başka, / Sevmekten başka beni. // Ben çocuktum o çocuk o deniz ülkesinde / Sevdik birbirimizi / Aşktan büyük daha özge bir aşkla / Ben ve canım Anabel Lee – / Bir sevda ki gökte uçan melekler / Kıskanırlardı bizi. (…)”

Tarık Yurtgezer – Doğa Fotoğrafçısının El Kitabı (2012)

DOĞA FOTOĞRAFÇISININ EL KİTABI, Tarık Yurtgezer, Say Yayınları, fotoğraf, 112 sayfa

‘Doğa Fotoğrafçısının El Kitabı’, Tarık Yurtgezer’in yirmi yılı aşkın bir süredir yürüttüğü doğa fotoğrafçılığı çalışmalarının neticesi. Doğada fotoğraf çekmek için uzun mesafeler kat etmenin, okyanusları aşmanın gerekmediğini ortaya koyan Yurtgezer, bu alanda çalışmak isteyenlerin nereden başlayacağını pratik bir şekilde anlatıyor. Doğa fotoğrafçılığının hangi konuları kapsadığı; pozlama, ışık, objektif ve filtrelerin kullanımı; manzara fotoğraflarının çekimi; yakın plan çekiminin olmazsa olmazları; yabanıl hayvan fotoğrafçılığı konusunda öneriler ve kompozisyon konusunda ipuçları, kitabın ana konuların oluşturuyor.

Vandana Shiva – İyilerin Yanında (2012)

İYİLERİN YANINDA, Vandana Shiva, çeviren: Çağrı Ekiz, Sinek Sekiz Yayınevi, ekoloji, 150 sayfa

Hindistanlı Vandana Shiva, kuantum fizikçisiyken, kariyerini bir yana bırakıp, hayatını tümüyle doğa için mücadeleye ayırmış. Bir doğa tutkunu olmasının yanı sıra, üniversitelerde ekoloji, feminizm ve küreselleşmeyle ilgili dersler veren Shiva, Time dergisi tarafından “Çevre kahramanı” olarak ilan edilmiş, Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmişti. İşte bu kitap, Himalayalar’daki küçük bir köyden çıkarak ekoloji konusunda dünyanın önde gelen isimlerinden biri haline gelen Shiva’nın ilk ağızdan anlatımlarına dayanıyor. Shiva, otuz yıllık mücadelesini anlatırken, okurlarını da çevre öğretisi konusunda aydınlatıyor.

Fredrik Colting, resimleyen: Marja Nyberg – Acelesi Olanlar İçin 99 İcat (2012)

ACELESİ OLANLAR İÇİN 99 İCAT, Fredrik Colting, resimleyen: Marja Nyberg, çeviren: Aslı Kurtsoy Hısım, Say Yayınları, bilim, 100 sayfa

“790 bin yıl önce (hey gidi!), homo erektus demirle çakmak taşını birbirine vura vura ateş yakmayı başardı.” Fredrik Colting’in yazdığı, Marja Nyberg’in resimlediği elimizdeki kitap, ateşin nasıl icat edildiğini böyle anlatıyor. Adında da belirtildiği gibi kitap, dünya tarihinin en önemli 99 icadını, her birini tek sayfaya sığdırarak mizahi bir üslupla anlatıyor. Ok ve yay, dil, tekerlek, şemsiye, abaküs, dondurma, fırın, para, internet, matbaa, Google, sabır küpü, bebek bezi ve İngiliz anahtarı, bu icatlardan birkaçı. Kitabın, okurlarına bilgi vermesinin yanı sıra, makul mizah dozajıyla da onları cezbedeceğini söyleyebiliriz.

Güngör Aydın – Vali (2012)

VALİ, Güngör Aydın, İmge Kitabevi, anı, 270 sayfa

Güngör Aydın, yetmiş yılı aşkın yaşamı içinde kaymakamlık ve valilik gibi yönetsel görevlerin yanı sıra, Mülkiyeliler Birliği, Halkevleri ve İnsan Hakları Derneği gibi sivil toplum kuruluşlarında, Demokrasi Kurultayı, Anayasa Kurultayı ve Aydınlar Dilekçesi gibi aydın girişimlerinde demokrasi ve insan hakları savaşımı vermiş bir isim. Güngör, 1978’de Elazığ valiliği yaptığı sırada, Alevileri katletmeye hazırlanan gerici kitleyi, yetkilerini zorlayarak engellemiş ve büyük bir katliamın yaşanmasının da önüne geçmişti. Onun anılarından oluşan eldeki kitap, bu mücadeleci kişiliğin hikâyesini ilk ağızdan vermesiyle önemli.

Florian Riedler – Osmanlı İmparatorluğu’nda Muhalefet ve Meşruiyet (2012)

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA MUHALLEFET VE MUŞRUİYET, Florian Riedler, çeviren: Azize F. Çakır, Picus Yayınları, tarih, 192 sayfa

Florian Riedler elimizdeki çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki çatışma ve muhalefet konularını ve bu doğrultuda Tanzimat döneminde, 19. yüzyılın ikinci yarısında vuku bulmuş birtakım komploları yakından inceliyor. Riedler, Fedailer Cemiyeti ve Kuleli vakası, Abdülaziz’e karşı yapılan başarılı darbe, Ali Suavi ve Çırağan baskını gibi komploları, bunları geri kalmış oluşumlar gibi ele alan daha önceki çalışmaların aksine, bu komploları meydana çıktıkları özel tarihsel bağlam içinde inceliyor ve bunların, süregelen Osmanlı siyasal kültüründeki muhalefet olgusuyla nasıl bir ilişkileri olduğunu irdeliyor.

Nahit Duru – Arayış (2012)

ARAYIŞ, Nahit Duru, İmge Kitabevi, anı, 280 sayfa

Ulus gazetesinde mesleğe başlayan Nahit Duru’nun gazetecilik macerası, Toplum dergisi, Hürriyet, Barış, 7 Gün dergisi ve Dünya gazetesi gibi mecralarda sürmüş. Duru, 12 Eylül’de Ecevit’in başyazarlığını ve yayın danışmanlığını yaptığı Arayış dergisinin yazı işleri müdürlüğü görevini de üstlenmişti. İşte bu kitap, darbe döneminde Duru ve arkadaşlarının, söz konusu dergiyi yayımlarken verdikleri demokrasi ve basın özgürlüğü mücadelesini anlatıyor. Duru, sıkıyönetim komutanlarından tehditler aldığı bu dönemi anlatırken, Bülent Ecevit, Ertuğrul Özkök, Oruç Aruoba ve Aydın Doğan gibi isimlerin çabalarına da yer veriyor.