Kategori: Anı

Muzaffer Çelik – Taş Mektep ve İbret Belgesi (2009)

‘Taş Mektep ve İbret Belgesi’, emekli Başkomiser Muzaffer Çelik’in, görev yaptığı yıllardaki anılarından ve hayat hikâyesinden oluşuyor.

Çelik, polislik eğitiminden sonra, Edirne, Balya, Gönen, İvrindi, Adıyaman, Aşkale, Hınıs, Erzurum, Ankara, İstanbul, Niğde, Ulukışla ve Sakarya’da görev yaptı.

Polisliğin değişik dallarında otuz yıl görev alan Çelik, Başkomiser rütbesiyle 1981 yılında emekli olur. Çelik’in kitabı, yazarının 2. Dünya Savaşı’nı da kapsayan anılarının yanı sıra, Malkara’ya dair folklorik-kültürel ayrıntıları da okurlarına sunuyor.

Halkın giyim-kuşamı, beslenme alışkanlıkları, köy düğünleri ve hayvan bakımı, bu konulardan birkaçı.

  • Künye: Muzaffer Çelik – Taş Mektep ve İbret Belgesi, Uyum Yayınları, anı, 448 sayfa

Metin Berk – Zoraki Bankacı Zorda (2015)

Birçok bankada üst düzey görevlerde bulunan Metin Berk, döneme damgasını vuran Sümerbank olayına da şahit olmuş bir isim.

Berk ayrıca, bu dönemde cezaevinde de yatmış, ardından kendisine açılan davalardan beraat kararı almış.

İşte Berk de bu kitabında, hayatını alt üst ettiği gibi, Türkiye ekonomisine de büyük darbe vuran o sürece dair anılarını okurlarıyla paylaşıyor.

  • Künye: Metin Berk – Zoraki Bankacı Zorda, Acar Bilgi Merkezi Yayınları

Orhan Şevki – Gölge Adam (2009)

Orhan Şevki, Türkiye popüler müziğinin yakın tarihine tanıklık etmiş önde gelen isimlerden.

Şevki’yi önemli kılan hususlardan biri, 60, 70 ve 80’li yılların popüler müzik dünyasının içinde yer almış olması.

Örneğin Sezen Aksu, Cem Karaca, İlhan İrem, Nazan Şoray, Barış Manço, Kayahan, Nilüfer ve Yeliz, Orhan Şevki’nin menajerliğini yaptığı müzisyenlerden birkaçı.

Şevki’nin ‘Gölge Adam’ başlıklı elimizdeki kitabı, o dönem popüler müzik dünyasında yaşananları canlı bir biçimde okurlara sunuyor.

Kitapta, magazin dünyasında yaşananlar kadar, Türkiye yakın tarihinin sosyal, siyasî ve ekonomik süreçleri irdeleniyor; bu süreçlerin magazin dünyasındaki yansımaları tahlil ediliyor.

  • Künye: Orhan Şevki – Gölge Adam: Bir Menajerin Anıları, Heyamola Yayınları, anı, 680 sayfa

Savaş Dizdar – Bir Zamanlar Mülkiye (2015)

Savaş Dizdar’ın Mülkiye yılları, dünyanın ve Türkiye’nin yoğun dönüşümler geçirdiği 1964-1970 arasını kapsıyor.

Dizdar, üniversiteye girdiğinde hem TİP’e hem fakültenin fikir kulübüne üye olmuş ve öğrenciliği boyunca gençlik hareketlerinin içinde bulunmuş.

Anılar bu yönüyle, 68 hareketini yaratan üniversite işgallerinin bir belgeseli niteliğinde.

  • Künye: Savaş Dizdar – Bir Zamanlar Mülkiye, Ayrıntı Yayınları

İzzet Sedes – Bir Dönem Babıâli ve Avrupa Konseyi (2009)

Mehmet Rauf’un torunu olan İzzet Sedes, bir dönem Babıâli’de gazetecilik yapmasının yanı sıra, Avrupa Konseyi’nde basın sözcülüğü ve protokol müdürlüğü de yapmış.

İşte elimizdeki kitap, İzzet Sedes’in Babıâli’deki gazeteciliği ve Avrupa Konseyi’ndeki görevleri esnasında yaşadıklarına dair anılarından oluşuyor.

Kitabı ilgi çekici kılan başlıca unsur, Sedes’in içinde yer aldığı tarihi olayları anlatırken, aynı zamanda Türkiye yakın tarihine dair önemli bir tanıklık da sunmasıdır denebilir.

Türkiye gazeteciliğinin dönüm noktalarından, Avrupa Konseyi’nde tanık olunan olaylara kadar birçok ilgi çekici konu, Sedes’in renkli anlatımıyla okurun karşısına çıkıyor.

  • Künye: İzzet Sedes – Bir Dönem Babıâli ve Avrupa Konseyi, Toroslu Kitaplığı, anı, 148 sayfa

Hasan Basri – Arnavutluk ve Buhran-ı Osmani (2015)

İkinci Meşrutiyet döneminde Debre mebusu olarak Osmanlı parlamentosunda görev yapmış Hasan Basri beyin anıları.

Kitap, Basri beyin parlamentoya dâhil olduğu 1909 başları ile Arnavut isyanının alevlendiği ve yaklaşık üç ay sonra Arnavutluk’un bağımsızlığını ilan edeceği 1912 arasındaki dönemde yaşanan siyasi olayları aktarmasıyla önemli.

  • Künye: Hasan Basri – Arnavutluk ve Buhran-ı Osmani, Klasik Yayınları

Elias Canetti – Kurtarılmış Dil (2018)

Elias Canetti, otobiyografik üçlemesinin ilk kitabı olan ‘Kurtarılmış Dil’de, çok kültürlü ve çok dilli bir ortamda geçen, göçlerle ve acılarla şekillenen çocukluk ve ilk gençlik yıllarına dair anılarını bizimle paylaşıyor.

Canetti’nin dil ve edebiyatla kurduğu organik ilişkinin gelişimini ve dönüşümünü canlı bir şekilde takip edebileceğimiz kitap, yazarın Rusçuk, Viyana, Zürich, Manchester gibi Avrupa şehirlerinde deneyimlediklerini ve bunların yarattığı büyük travmaları adım adım izliyor.

Edebi derinliğiyle dikkat çeken ‘Kurtarılmış Dil’, Elias Canetti’nin entelektüel gelişimini ve onu var eden toplumsal ve siyasi koşulları daha iyi kavramak için şahane bir fırsat.

Kitaptan bir alıntı:

“Dünyaya geldiğim, aşağı Tuna üzerindeki Rusçuk, bir çocuk için harikulade bir kentti ve eğer yalnızca Rusçuk’un Bulgaristan’da bir kent olduğunu söylersem, onu yetersiz bir şekilde yansıtmış olurum. Çünkü orada, geçmişleri birbirinden çok farklı insan grupları yaşardı; tek bir gün boyunca, yedi sekiz dilin konuşulduğunu duyardınız. Genellikle kırsal kesimden gelen Bulgarlardan başka, kendi mahallelerinde oturan pek çok Türk vardı, onların mahallesinin yanında da İspanyol kökenli Yahudilerin oturduğu Sefardin ya da Sefaradlar mahallesi yani bizim mahalle bulunuyordu. Yunanlar, Arnavutlar, Ermeniler, Çingeneler vardı. Tuna’nın karşı kıyısından Romenler gelirdi; artık anımsamadığım bebeklik dadım Romendi. Orada burada Ruslar da vardı.”

  • Künye: Elias Canetti – Kurtarılmış Dil: Bir Gençliğin Öyküsü, çeviren: Şemsa Yeğin, Sel Yayıncılık, anı, 344 sayfa, 2018

Kolektif – Ateşe Uçan Pervaneler (2015)

Devrimci Yol hareketi içinde yer almış kadınlar konuşuyor.

1975-1985 yılları arasına odaklanan anlatımlar, Türkiye’nin çok önemli bir dönemine ışık tutuyor.

Bu anlatımlarda, 1970’li yıllarda Türkiye’de gelişmekte olan sosyalist mücadelenin farklı bölgelerde ve farklı alanlarda nasıl yaşandığına tanık oluyoruz.

Devrimci Yolcu kadınların, dönemin canlı bir resmini ortaya koydukları anlatımlarıyla Mamak başta olmak üzere Eskişehir, Ordu-Efirli, Amasya, Erzurum, Erzincan, Diyarbakır ve Burdur hapishanelerine giriyor; Ulucanlar, Niğde, Bartın, Çorum, İzmit, Urfa, Adıyaman, Antep hapishanelerine görüşe gidiyor ve İstanbul hapishaneleri önünde eylemlere katılıyoruz.

  • Künye: Kolektif – Ateşe Uçan Pervaneler, hazırlayan: Kader Çeşmecioğlu, Kalkedon Yayınları

Sadık Erdoğan – Kedi Hukuku Yedi (2015)

Kırk yıllık meslek hayatında karşılaştığı hukuki yanlışları açıklıkla ele alan ve böylece hukuk ve yargı konularındaki güncel sorunları gözler önüne seren anılar.

Eleştiri oklarını en çok hukuku ayaklar altına almış hukukçulara yönelten Sadık Erdoğan, tanık olduğu kimi yanlışları, renkli bir üslupla öyküleyerek bizlere sunmakta.

  • Künye: Sadık Erdoğan – Kedi Hukuku Yedi, Ankara Barosu Yayınları

Işık Öğütçü – Orhan Kemal’in Babası Abdülkadir Kemali Bey’in Anıları (2009)

Yazar Orhan Kemal’in babası olan Abdülkadir Kemali Bey’in elimizdeki anıları, torunu Işık Öğütçü tarafından hazırlandı.

Abdülkadir Kemali Bey, bugün pek çok kaynakta karşımıza çıkan olaylara tanıklık etmiş, bu olayların içindeki kişilerle tanışmış, onlarla yakın ilişkiler kurmuş ve mücadeleye katılmış bir isim.

Kendisini özgün kılan hususların başında, sadece fikir üretmekle yetinmemesi, aynı zamanda düşüncelerini eylemlerinde gerçekleştirebilmesidir diyebiliriz.

Bir imparatorluğun çözülüşünden yeni bir devletin doğuşuna tanıklık eden Abdülkadir Kemali Bey’in anıları, Türkiye yakın tarihi açısından değerli bir kaynak.

  • Künye: Işık Öğütçü – Orhan Kemal’in Babası Abdülkadir Kemali Bey’in Anıları, Everest Yayınları, anı, 307 sayfa