Memet Kara – Ordulu Emin’in “Kurtuluş” Tarihi (2015)

1970’lerin ve 80’lerin sosyalist hareketi içinde yer almış sıra dışı bir figürün, Ordulu Emin’in devrimci sosyalist mücadele ortamına dair, ilgiyle okunacak anı ve gözlemleri.

Polisin sürekli peşinde olduğu, kavgadan hiç kaçmamış Emin, aynı zamanda “Cesaret korkmamak değil, yapacağını korka korka yapmaktır.” diyecek kadar da samimi.

  • Künye: Memet Kara – Ordulu Emin’in “Kurtuluş” Tarihi, İletişim Yayınları, anı, 259 sayfa, 2015

Mario Vitti – Doğduğum Şehir (2018)

İtalya’nın en tanınmış Çağdaş Yunan Edebiyatı uzmanlarından olan Mario Vitti, 1926 İstanbul doğumlu.

Vitti, 1946’da eğitim için Roma’ya gider ve bir daha İstanbul’a dönmez.

Vitti’nin elimizdeki anıları da, bir türlü dinmek bilmeyen İstanbul özlemiyle kaleme alınmış.

Yazar bu kısa ama güçlü metninde, doğup büyüdüğü İstanbul’un etkileyici bir fotoğrafını çekiyor.

  • İstanbul’da Levanten yaşamları,
  • Rum ailelerinde gündelik hayat,
  • İstiklal Caddesi,
  • Eminönü,
  • Hatice Sultan,
  • Cumhuriyet aydınlanmasının önde gelen simaları,
  • Yeni kurulan Cumhuriyet’in yarattığı heyecan,
  • Adalarda hayat,
  • Atatürk,
  • Mussolini,
  • Lebon Pastanesi,
  • Hachette Kitabevi,
  • İstanbul Borsası,
  • İstanbul’da ilk sesli filmler,
  • Şehirdeki çokkültürlü dostluklar…

Vitti, bu ve bunun gibi birçok konuya dair hatırladıklarını, kendine has etkileyici üslubuyla bizimle paylaşıyor.

Petros Markaris’in önsözüyle zenginleşen; geçen yüzyılın başlarındaki İstanbul hayatı hakkında aydınlatıcı olduğu kadar, oldukça güzel ve duygulu bir metin.

  • Künye: Mario Vitti – Doğduğum Şehir: İstanbul, 1926-1946, çeviren: Sula Bozis, İstos Yayın, anı, 144 sayfa, 2018

Abdullah Gürgün – Aziz Nesin ve İsveç Serüveni (2009)

‘Aziz Nesin ve İsveç Serüveni’, gazeteci Abdullah Gürgün’ün Aziz Nesin’le ilgili anılarından, onunla yaptığı röportajlardan, radyo ve televizyon programlarından oluşuyor.

Çocukluğundan beri okuduğu, yıllarca izlediği ve etkilendiği Aziz Nesin’i kendi gözüyle anlatan Gürgün, bu kitap için, Nesin’in katıldığı toplantılar, etkinlikler hakkında İsveç basınında çıkan yazıları ve haberleri de gözden geçirmiş.

Belgesel niteliğindeki kitap, Türkiye edebiyatının bu usta yazarının kişiliğinin bazı bilinmeyen yönlerini okura sunmasıyla önemli.

Kitap, İsveçli gazetecilerin yazıları kanalıyla, İsveçlilerin Nesin hakkındaki fikirlerini sergilemesiyle de önemli bir boşluğu dolduruyor.

  • Künye: Abdullah Gürgün – Aziz Nesin ve İsveç Serüveni, Berfin Yayınları, anı, 372 sayfa

Kemal H. Karpat ve Cemal Karpat Hatıratı – Acıyı Bal Eylemek (2015)

Tarihçi Kemal H. Karpat ile kardeşi Cemal Karpat, Osmanlı’nın Balkanlardan çekilmesinden sonra Anadolu’ya göç etmiş bir aileden geliyor.

Karpat kardeşler bu anılarında, Romanya’nın Babadağ bölgesinde geçen çocukluklarını, ailelerini, buradaki halkın hayatını; ayrıca acılarla, zorluklarla örülü Türkiye’ye göç süreçlerini anlatıyor.

  • Künye: Kemal Karpat ve Cemal Karpat – Acıyı Bal Eylemek, Timaş Yayınları

 

Sina Kabaağaç – Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır… (2009)

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü’nde uzun yıllar çalışmış Sina Kabaağaç, birçok hocanın yetişmesini sağladı.

Aynı zamanda, Türkiye edebiyatının önde gelen kalemlerinden Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın da oğlu olan Sina Kabaağaç, 1997 yılının sonlarında vefat etti.

Kabaağaç’ın ‘Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır’ isimli elimizdeki kitabı, kendisi, annesi, babası, kardeşleri, anneannesi, büyükbabası, Klasik Filoloji bölümü ve öğrencilerine dair anılarından oluşuyor.

Kabaağaç’ın birçok kişi ve birçok olayı kapsayan anıları aynı zamanda, Girit, Trablus, İstanbul, Mordoğan ve İzmir gibi çok farklı coğrafyalara uzanıyor.

  • Künye: Sina Kabaağaç – Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır…, TB Yayıncılık, anı, 432 sayfa

Halil Erhan – 1915’ten 1980’e Karadeniz (2015)

Resmi tarihin üstünü örttüğü Karadeniz gerçeğini yalın bir üslupla ortaya koyan anılar.

Halil Erhan, doğup büyüdüğü bu topraklarda yok edilen Ermenileri; bölgedeki meşhur çete ve eşkıyaları; Topal Osman’ın katlettiği Ermenileri; bölgedeki kontrgerilla faaliyetlerini; sağ-sol çatışmasını ve buna benzer pek çok olayı kayda geçmekte.

  • Künye: Halil Erhan – 1915’ten 1980’e Karadeniz: Ermeniler, Eşkiyalar, İnsanlar, Yaşamlar, İletişim Yayınları

Irene Gut Opdyke ve Jennifer Armstrong – Ellerimde (2009)

‘Ellerimde’, birçok insanı soykırımdan kurtaran Irene Gut Opdyke’in anılarından oluşuyor.

Opdyke, 1939’da Alman ordusunun Polonya’ya saldırmasıyla Polonya ordusuna katılmak için gönüllü olur.

Alman mühimmat fabrikasında ve ardından Nazi subaylarının yemek salonunda garson olarak çalışmaya zorlanan Opdyke, Almanların Yahudileri yok etmekle ilgili niyetinden haberdar olunca, olabildiğince çok Yahudiyi kurtarmaya karar verir.

Çitlerin altından Yahudilerin olduğu bölgeye yiyecek bırakmakla işe başlayan Opdyke, bunu, 12 Yahudiyi bir Alman binbaşının evinde saklamaya kadar vardırır.

Kitap, cesur bir kadının savaşa ve soykırıma tanıklığını anlatılıyor.

  • Künye: Irene Gut Opdyke ve Jennifer Armstrong – Ellerimde, çeviren: Zeynep Heyzen Ateş, Say Yayınları, anı, 280 sayfa

Muzaffer Çelik – Taş Mektep ve İbret Belgesi (2009)

‘Taş Mektep ve İbret Belgesi’, emekli Başkomiser Muzaffer Çelik’in, görev yaptığı yıllardaki anılarından ve hayat hikâyesinden oluşuyor.

Çelik, polislik eğitiminden sonra, Edirne, Balya, Gönen, İvrindi, Adıyaman, Aşkale, Hınıs, Erzurum, Ankara, İstanbul, Niğde, Ulukışla ve Sakarya’da görev yaptı.

Polisliğin değişik dallarında otuz yıl görev alan Çelik, Başkomiser rütbesiyle 1981 yılında emekli olur. Çelik’in kitabı, yazarının 2. Dünya Savaşı’nı da kapsayan anılarının yanı sıra, Malkara’ya dair folklorik-kültürel ayrıntıları da okurlarına sunuyor.

Halkın giyim-kuşamı, beslenme alışkanlıkları, köy düğünleri ve hayvan bakımı, bu konulardan birkaçı.

  • Künye: Muzaffer Çelik – Taş Mektep ve İbret Belgesi, Uyum Yayınları, anı, 448 sayfa

Metin Berk – Zoraki Bankacı Zorda (2015)

Birçok bankada üst düzey görevlerde bulunan Metin Berk, döneme damgasını vuran Sümerbank olayına da şahit olmuş bir isim.

Berk ayrıca, bu dönemde cezaevinde de yatmış, ardından kendisine açılan davalardan beraat kararı almış.

İşte Berk de bu kitabında, hayatını alt üst ettiği gibi, Türkiye ekonomisine de büyük darbe vuran o sürece dair anılarını okurlarıyla paylaşıyor.

  • Künye: Metin Berk – Zoraki Bankacı Zorda, Acar Bilgi Merkezi Yayınları

Orhan Şevki – Gölge Adam (2009)

Orhan Şevki, Türkiye popüler müziğinin yakın tarihine tanıklık etmiş önde gelen isimlerden.

Şevki’yi önemli kılan hususlardan biri, 60, 70 ve 80’li yılların popüler müzik dünyasının içinde yer almış olması.

Örneğin Sezen Aksu, Cem Karaca, İlhan İrem, Nazan Şoray, Barış Manço, Kayahan, Nilüfer ve Yeliz, Orhan Şevki’nin menajerliğini yaptığı müzisyenlerden birkaçı.

Şevki’nin ‘Gölge Adam’ başlıklı elimizdeki kitabı, o dönem popüler müzik dünyasında yaşananları canlı bir biçimde okurlara sunuyor.

Kitapta, magazin dünyasında yaşananlar kadar, Türkiye yakın tarihinin sosyal, siyasî ve ekonomik süreçleri irdeleniyor; bu süreçlerin magazin dünyasındaki yansımaları tahlil ediliyor.

  • Künye: Orhan Şevki – Gölge Adam: Bir Menajerin Anıları, Heyamola Yayınları, anı, 680 sayfa