Kategori: Anı

Terri Cheney – Manik (2009)

Terri Cheney bu ilginç kitabında, kendi hikâyesinden yola çıkarak manik depresyonu anlatıyor.

Hayatı boyunca yaşadığı manik depresyon, karmakarışık ve önceden kestirilemez oluşuyla Cheney’i farklı istikametlere götürmüş.

Kitabını anı-roman tarzında kaleme alan yazar, bu hastalığın bir insanın hayatını nasıl altüst ettiğini gözler önüne sermesiyle, sadece bu hastalığı olanlara değil, onların aile ve yakınlarına, iş arkadaşlarına ve çevresine, hatta bu konuda uzmanlık düzeyinde çalışanlara, hastalığı anlamaları konusunda rehber nitelikte bir çalışmaya imza atmış.

Cheney, hastalığın belirtilerinin hasta için taşıdığı anlamı, dışarıdan bakanlara tuhaf gelen davranışlara neden olan süreçleri akıcı, rahat bir üslupla okurlara sunuyor.

  • Künye: Terri Cheney – Manik, çeviren: Yıldız Temürtürkan, Minima Yayınları, anı, 245 sayfa

Murat Derin – İnci Çayırlı’nın Anıları (2015)

Türk musikisine büyük katkılarda bulunmuş İnci Çayırlı’nın, Türkiye’nin yakın tarihine ve memleketin sanat camiasına ışık tutan anıları.

İstanbul’un kozmopolit semtlerinden Kuzguncuk’ta geçen çocukluk, eski İstanbul’un zarif insanları, aynı sahnenin paylaşıldığı pek çok sanatçı ve bestekâr, Çayırlı’nın samimi anlatımından bize yansıyanlar.

  • Künye: Murat Derin – İnci Çayırlı’nın Anıları, Pan Yayıncılık

Ahmet Tuncer Sümer – Adsız Kahramanlar (2018)

Gülay Ünüvar (Özdeş), Hüseyin İnan, Sinan Cemgil, Yusuf Aslan, Taylan Özgür, Alpaslan Özdoğan, Kadir Manga ve Tuncer Sümer’le birlikte THKO’nun (Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu) kuruluş çalışmalarına katılır ve ilk kurucuları arasında yer almış bir isimdir.

Ayrıca Ünüvar, ODTÜ’deki öğrenciliği sırasında hem uzun bir süre ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü (SFK) içinde farklı çalışmalarda bulunur hem de uzun sürmese de Türkiye İşçi Partisi’nin de (TİP) üyesi olur.

İşte bu kitap, Ünüvar’ın öğrencilik yılları ile THKO dönemine ilişkin anılarından oluşuyor.

Ünüvar burada, bu döneme ilişkin anılarını bizimle paylaşırken, aynı zamanda o dönemde mücadelenin içinde bulunmuş, adı sanı bilinmeyen pek çok adsız kahramanı karşımıza çıkarıyor.

Böylece çalışma, Türkiye yakın tarihinin çok yakıcı bir döneminde yaşananlara ışık tuttuğu gibi, söz konusu adsız kahramanları da okurlarına bir kez daha hatırlatmasıyla çok önemli.

  • Künye: Ahmet Tuncer Sümer – Adsız Kahramanlar: Gülay Ünüvar (Özdeş) Kitabı, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 208 sayfa, 2018

Memet Kara – Ordulu Emin’in “Kurtuluş” Tarihi (2015)

1970’lerin ve 80’lerin sosyalist hareketi içinde yer almış sıra dışı bir figürün, Ordulu Emin’in devrimci sosyalist mücadele ortamına dair, ilgiyle okunacak anı ve gözlemleri.

Polisin sürekli peşinde olduğu, kavgadan hiç kaçmamış Emin, aynı zamanda “Cesaret korkmamak değil, yapacağını korka korka yapmaktır.” diyecek kadar da samimi.

  • Künye: Memet Kara – Ordulu Emin’in “Kurtuluş” Tarihi, İletişim Yayınları, anı, 259 sayfa, 2015

Mario Vitti – Doğduğum Şehir (2018)

İtalya’nın en tanınmış Çağdaş Yunan Edebiyatı uzmanlarından olan Mario Vitti, 1926 İstanbul doğumlu.

Vitti, 1946’da eğitim için Roma’ya gider ve bir daha İstanbul’a dönmez.

Vitti’nin elimizdeki anıları da, bir türlü dinmek bilmeyen İstanbul özlemiyle kaleme alınmış.

Yazar bu kısa ama güçlü metninde, doğup büyüdüğü İstanbul’un etkileyici bir fotoğrafını çekiyor.

  • İstanbul’da Levanten yaşamları,
  • Rum ailelerinde gündelik hayat,
  • İstiklal Caddesi,
  • Eminönü,
  • Hatice Sultan,
  • Cumhuriyet aydınlanmasının önde gelen simaları,
  • Yeni kurulan Cumhuriyet’in yarattığı heyecan,
  • Adalarda hayat,
  • Atatürk,
  • Mussolini,
  • Lebon Pastanesi,
  • Hachette Kitabevi,
  • İstanbul Borsası,
  • İstanbul’da ilk sesli filmler,
  • Şehirdeki çokkültürlü dostluklar…

Vitti, bu ve bunun gibi birçok konuya dair hatırladıklarını, kendine has etkileyici üslubuyla bizimle paylaşıyor.

Petros Markaris’in önsözüyle zenginleşen; geçen yüzyılın başlarındaki İstanbul hayatı hakkında aydınlatıcı olduğu kadar, oldukça güzel ve duygulu bir metin.

  • Künye: Mario Vitti – Doğduğum Şehir: İstanbul, 1926-1946, çeviren: Sula Bozis, İstos Yayın, anı, 144 sayfa, 2018

Abdullah Gürgün – Aziz Nesin ve İsveç Serüveni (2009)

‘Aziz Nesin ve İsveç Serüveni’, gazeteci Abdullah Gürgün’ün Aziz Nesin’le ilgili anılarından, onunla yaptığı röportajlardan, radyo ve televizyon programlarından oluşuyor.

Çocukluğundan beri okuduğu, yıllarca izlediği ve etkilendiği Aziz Nesin’i kendi gözüyle anlatan Gürgün, bu kitap için, Nesin’in katıldığı toplantılar, etkinlikler hakkında İsveç basınında çıkan yazıları ve haberleri de gözden geçirmiş.

Belgesel niteliğindeki kitap, Türkiye edebiyatının bu usta yazarının kişiliğinin bazı bilinmeyen yönlerini okura sunmasıyla önemli.

Kitap, İsveçli gazetecilerin yazıları kanalıyla, İsveçlilerin Nesin hakkındaki fikirlerini sergilemesiyle de önemli bir boşluğu dolduruyor.

  • Künye: Abdullah Gürgün – Aziz Nesin ve İsveç Serüveni, Berfin Yayınları, anı, 372 sayfa

Kemal H. Karpat ve Cemal Karpat Hatıratı – Acıyı Bal Eylemek (2015)

Tarihçi Kemal H. Karpat ile kardeşi Cemal Karpat, Osmanlı’nın Balkanlardan çekilmesinden sonra Anadolu’ya göç etmiş bir aileden geliyor.

Karpat kardeşler bu anılarında, Romanya’nın Babadağ bölgesinde geçen çocukluklarını, ailelerini, buradaki halkın hayatını; ayrıca acılarla, zorluklarla örülü Türkiye’ye göç süreçlerini anlatıyor.

  • Künye: Kemal Karpat ve Cemal Karpat – Acıyı Bal Eylemek, Timaş Yayınları

 

Sina Kabaağaç – Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır… (2009)

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü’nde uzun yıllar çalışmış Sina Kabaağaç, birçok hocanın yetişmesini sağladı.

Aynı zamanda, Türkiye edebiyatının önde gelen kalemlerinden Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın da oğlu olan Sina Kabaağaç, 1997 yılının sonlarında vefat etti.

Kabaağaç’ın ‘Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır’ isimli elimizdeki kitabı, kendisi, annesi, babası, kardeşleri, anneannesi, büyükbabası, Klasik Filoloji bölümü ve öğrencilerine dair anılarından oluşuyor.

Kabaağaç’ın birçok kişi ve birçok olayı kapsayan anıları aynı zamanda, Girit, Trablus, İstanbul, Mordoğan ve İzmir gibi çok farklı coğrafyalara uzanıyor.

  • Künye: Sina Kabaağaç – Dün, Sanki Bin Yıllık Uzak Bir Zamandır…, TB Yayıncılık, anı, 432 sayfa

Halil Erhan – 1915’ten 1980’e Karadeniz (2015)

Resmi tarihin üstünü örttüğü Karadeniz gerçeğini yalın bir üslupla ortaya koyan anılar.

Halil Erhan, doğup büyüdüğü bu topraklarda yok edilen Ermenileri; bölgedeki meşhur çete ve eşkıyaları; Topal Osman’ın katlettiği Ermenileri; bölgedeki kontrgerilla faaliyetlerini; sağ-sol çatışmasını ve buna benzer pek çok olayı kayda geçmekte.

  • Künye: Halil Erhan – 1915’ten 1980’e Karadeniz: Ermeniler, Eşkiyalar, İnsanlar, Yaşamlar, İletişim Yayınları

Irene Gut Opdyke ve Jennifer Armstrong – Ellerimde (2009)

‘Ellerimde’, birçok insanı soykırımdan kurtaran Irene Gut Opdyke’in anılarından oluşuyor.

Opdyke, 1939’da Alman ordusunun Polonya’ya saldırmasıyla Polonya ordusuna katılmak için gönüllü olur.

Alman mühimmat fabrikasında ve ardından Nazi subaylarının yemek salonunda garson olarak çalışmaya zorlanan Opdyke, Almanların Yahudileri yok etmekle ilgili niyetinden haberdar olunca, olabildiğince çok Yahudiyi kurtarmaya karar verir.

Çitlerin altından Yahudilerin olduğu bölgeye yiyecek bırakmakla işe başlayan Opdyke, bunu, 12 Yahudiyi bir Alman binbaşının evinde saklamaya kadar vardırır.

Kitap, cesur bir kadının savaşa ve soykırıma tanıklığını anlatılıyor.

  • Künye: Irene Gut Opdyke ve Jennifer Armstrong – Ellerimde, çeviren: Zeynep Heyzen Ateş, Say Yayınları, anı, 280 sayfa