Anı – Sayfa 43 – Dipnotski

Mustafa Şefik Efendi – Çanakkale, Kafkas, Gazze ve Sina Cephelerinde Yaşadıklarım (2013)

ÇANAKKALE, KAFKAS, GAZZE VE SİNA CEPHELERİNDE YAŞADIKLARIM, Mustafa Şefik Efendi, çeviren: Muhammet Sait Konar, Şehitkaya Yayıncılık, anı, 368 sayfa

Bu kitapta, Yozgatlı Mustafa Şefik Efendi’nin yukarıdaki cephelerden savaş anıları bulunuyor. Mustafa Şefik Efendi, Osmanlı’nın çöküş dönemi Anadolu’sunda okuma yazma oranının oldukça düşük olduğu bir dönemde liseyi bitirebilmiş, ayrıca beş yıl mahkeme zabiti olarak çalışmış. Savaş esnasında tanık olduklarını kağıt, mukavva, deri, bez ve tahta parçalarına yazmış Mustafa Şefik Efendi’nin anıları, Osmanlı’nın son döneminde savrulduğu savaşlara dair önemli bir kaynak.

Ahmet İsvan – Başkent Gölgesinde İstanbul (2013)

BAŞKENT GÖLGESİNDE İSTANBUL, Ahmet İsvan, İş Kültür Yayınları, anı, 527 sayfa

Ahmet İsvan, 1973 yerel yönetim seçimlerinde, Bülent Ecevit’in toplum üzerinde yarattığı heyecanın da katkısıyla, İstanbul’a belediye başkanı olarak seçilen bir CHP’liydi. Geçmişinde hiç kamu deneyimi olmadığını söyleyen İsvan yeni bir baskıyla yayınlanan bu anılarında, İstanbul belediye başkanlığı sürecinde karşılaştığı, kimi çok sıkıntı verici, kimi yüreklendirici olayların ayrıntılarını paylaşıyor. Göreve başladığı günün öncesinden anılarına başlayan İsvan, CHP’de en alt kademeden en üst kademeye kadar süren hizmet geçmişini, İsmet İnönü’yle ilişkilerini ve belediye başkanı olarak yaptığı görevleri detaylı bir şekilde anlatıyor.

Musa Anter – Hatıralarım

HATIRALARIM, Musa Anter, Aram Yayınları, anı, 404 sayfa

Elimizdeki kitap, 1992 yılında katledilen Kürt hareketinin simge isimlerinden Musa Anter’in anılarından oluşuyor. Anter anılarında, kendine has üslubuyla doğduğu Zivingê köyünü, Türkçeyle yaşadığı sorunları, Mardin’de geçen çocukluk günlerini, Adana Lisesi’ndeki öğrencilik yıllarını, İstanbul’a geldikten sonra buradaki Kürt şahsiyetlerle kurduğu ilişkileri, DP dönemindeki 49’lar davasını, ‘Qimil’ şiiri nedeniyle karşılaştığı baskıları, Türkiye solundan tanıdığı önemli isimleri, 1965 seçimlerinde yaşadığı hayal kırıklığını ve Kürt hareketinin 1980’lerden itibaren güçlenmesini sağlayan koşul, kurum ve kişilikleri anlatıyor.

Mahmut Sabah – O Gece Gemerek’te (2013)

O GECE GEMEREK’TE, Mahmut Sabah, Grifin Yayınları, anı, 216 sayfa

Mahmut Sabah, Deniz Gezmiş’in Sivas Gemerek’te yakalanışında yanında bulunan tek gazeteciydi. O zamanlar, dönemin Hürriyet gazetesinin Kayseri muhabiri olan Sabah ‘O Gece Gemerek’te’de, tarihe geçmiş bu önemli geceye, Gezmiş’in buradan alınarak Ankara’ya getirilişine ve Yusuf Aslan ile Hüseyin İnan’la birlikte yargılanma sürecine dair tanıklığını paylaşıyor. Çalışmasına Gezmiş, Aslan ve İnan’ın cezalarının infazından önce ailelerine yazdıkları mektuplara, kendileri hakkında değişik zamanlarda kaleme alınmış yazılara da yer veren Sabah’ın kitabı, çoğunluğu kendisi tarafından çekilmiş birçok fotoğraf da barındırıyor.

Namık Kemal Behramoğlu – Bir Savcının Anıları (2013)

BİR SAVCININ ANILARI, Namık Kemal Behramoğlu, Yitik Ülke Yayınları, anı, 230 sayfa

Namık Kemal Behramoğlu ‘Bir Savcının Anıları’nda, savcı olarak görev yaptığı dönemde yaşadığı olayları ve bu dönemde hayatından geçmiş ilginç kişilikleri anlatıyor. Zor şartlarda hukuk fakültesinden mezun olan Behramoğlu, bir süre avukatlık yaptıktan sonra 1978-1984 yılları arasında Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmış. Behramoğlu bu süre içinde de, ağırlıklı olarak mafya, kaçakçılık, kumar ve fuhuş gibi davalara bakmış. Bahçe ilçesi, Yumurtalık, Sağmalcılar, Bigadiç, Erzurum Oltu gibi Türkiye’nin farklı yerlerinde tayin veya sürgün neticesinde bulunmuş Behramoğlu, ülkenin 1980 öncesi siyasi, toplumsal panoramasını çiziyor.

Şemsa Yeğin – Hayal Molaları (2013)

HAYAL MOLALARI, Şemsa Yeğin, İş Kültür Yayınları, anı, 454 sayfa

Yayıncılık dünyasına uzun yıllardır emek veren Şemsa Yeğin, kırk yıla yakın meslek hayatında farklı alanlardan yetmişe yakın kitap çevirisi gerçekleştirmiş. Yeğin’in anılarından oluşan elimizdeki kitap da, kendisinin 1940’lardan bugüne tanık olduğu ilgi çekici olayları okurlarına sunuyor. Yazar, 1940’lardaki çocukluk dönemini, zorluklarla devam edebildiği okul hayatını, ailesini, yabancı dil ilgisinin uyanmasını, İstanbul Kız Lisesi’ndeki öğrencilik yıllarını, okula ara verip çalışmaya başladığı dönemleri, ABD, Kongo ve Kanada’da yaşadığı yılları ve uzun bir aradan sonra döndüğü Türkiye’de gözlemlediklerini anlatıyor.

Hélène Krulich – Kürt Ülkesinde Avrupalı Bir Kadın (2012)

KÜRT ÜLKESİNDE AVRUPALI BİR KADIN, Hélène Krulich, çeviren: Nihat Nuyan, Avesta Yayınları, anı, 304 sayfa

Elimizdeki kitap, Hélène Krulich’in, eşi İranlı Kürt lider Abdurrahman Qasimlo’ya dair anılarından oluşuyor. İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin (PDK-İ) Genel Sekreteri ve farklı Kürt hareketleri arasında sevilen isimlerden Qasimlo, Temmuz 1989’da İranlı hükümet yetkilileri ile görüşme yapmak amacıyla gittiği Viyana’da, İran ajanlarınca pusuya düşürülerek öldürülmüştü. Krulich anılarında, Qasimlo’yla 1960’lı yıllarda üniversitede öğrenciyken tanışmalarını, Prag’daki İran Büyükelçiliği’nde evlenmelerini, bir süre sonra Tahran’da yaşamaya başlamalarını, Kürt bölgesine dair gözlemlerini, İran İslam Devrimi’nin öncesi ve sonrasını, Qasimlo’nun siyasi çalışmalarını ve Qasimlo’nun katledilme sürecini anlatıyor.

Işın Çelebi – Türkiye’nin Dönüşüm Yılları (2012)

TÜRKİYE’NİN DÖNÜŞÜM YILLARI, Işın Çelebi, Alfa Yayınları, anı, 588 sayfa

‘Türkiye’nin Dönüşüm Yılları’, 1989-1999 tarihleri arasında iki kere ekonomiden sorumlu devlet bakanlığı görevlerini yürüten ve Anavatan Partisi hükümetinin öne çıkan simgelerinden Işın Çelebi’nin anılarından oluşuyor. Kitap bilhassa, Türkiye’nin ekonomik, sosyal ve siyasal hayatında önemli dönüşümlerin yaşandığı 1983-1991 dönemini, devletin üst katlarında önemli sorumluluklar üstlenmiş bir aktörün gözlemleri ekseninde vermesiyle önemli. Çelebi, bu dönemdeki dönüşümleri ayrıntılı bir bakışla irdelerken, söz konusu süreçte gerek kendisinin gerekse siyasi iktidarların yapmış olduğu belli başlı hatalarla yüzleşmekten de çekinmiyor.

Valentin Berojkov – Tahran 1943 (2012)

TAHRAN 1943, Valentin Berojkov, çeviren: Hasan Âli Ediz, İş Kültür Yayınları, anı, 164 sayfa

2. Dünya Savaşı’nın diplomatik tarihinde önemli yer tutan olaylardan biri, Hitler’e karşı kurulan ve Winston Churchill, Josef Stalin ve Franklin Roosevelt gibi üç güçlü devlet adamının koalisyonuyla gerçekleşen, 1943’teki Tahran Konferansı’ydı. O dönemde Stalin’in kişisel tercümanlığını yapmış olan Valentin Berojkov’un elimizdeki anıları, konferansta yaşananları aktarması, böylelikle savaşın arka planını aydınlatmasıyla önemli bir tarihi belge niteliğinde. Berojkov’un anıları, konferansta görüşülen sorunların bir analizini sunduğu gibi, savaş esnasında Türkiye’nin nasıl kilit bir rol oynadığını da gözler önüne seriyor.

Cyrus Hamlin – Robert Kolej Uğrunda Bir Ömür (2012)

ROBERT KOLEJ UĞRUNDA BİR ÖMÜR, Cyrus Hamlin, çeviren: Ayşe Aksu, Dergâh Yayınları, anı, 469 sayfa

Dindar bir çiftçi ailesinden gelen Amerikalı Cyrus Hamlin, Türkiye’nin yabancı okulları arasında özgün bir yere sahip Robert Kolej’in kurucusu. Dolayısıyla elimizdeki anılar, Hamlin’in kendi hayatı hakkında anılar kadar, özellikle Robert Kolej’in kuruluş sürecini ve eğitim amaçlarını ilk ağızdan vermesiyle oldukça önemli. Hamlin burada çocukluk yıllarını, yetiştiği çevreyi, eğitim anlayışını ve uygulamaya koyduğu muhtelif eğitim kurumlarından edindiği deneyimleri; Amerikalı zengin Christopher R. Robert’ın maddi katkısı ve geniş çevresinin sağladığı destekle Robert Kolej’i kurma aşamasını ve kurumun temel felsefesini anlatıyor.