Kategori: Biyografi

Stephen Kotkin – Stalin: İktidar Paradoksları, Cilt 1 (2018)

Soso Cugaşvili, Gürcistan’ın taşrasında yoksul bir ailenin evladı olarak dünyaya geldi.

Babası ayakkabı tamircisi, annesi ise çamaşırcı ve terziydi.

İlginç zamanlarda yaşamış Cugaşvili, zorluklarla dolu çocukluğundan mücadeleyle örülü gençliğine ve oradan dünya tarihinde iz bırakacak aktörlerden birine, Stalin’e dönüşecekti.

İşte Rus ve Sovyet tarihi uzmanı Stephen Kotkin’in toplamda üç cildi bulan bu kapsamlı kitabı, Stalin’in hayatını, Rusya’nın Sovyetler Birliği’ne dönüşüm süreciyle iç içe geçmiş bir şekilde anlatıyor.

Rusya’daki birçok tarih arşivi ve kütüphanenin yanı sıra Birleşik Devletler’deki konuyla ilgili çok önemli kaynaklarla uzun yıllar süren özgün araştırmaların ürünü olan kitap, hem bu önemli karakterin ortaya çıkış sürecini saptıyor hem de Stalin gibi bir karakterin, tarihin olağanüstü hızda aktığı bir dönemdeki rolünü bütün ayrıntılarıyla aydınlatıyor.

Çalışma, yalnızca Stalin’in değil, önemli ya da önemsiz her bireyin, diğer bireylere göreceli olarak nasıl hem etkin hale geldiklerini ve hem de sınırlandırıldıklarını; yerli kurumların doğasını; düşüncelerin etkileşimini; tarihsel konjonktürü (savaş ya da barış, kriz ya da yükseliş) ve diğerlerinin edim ya da atıllığını detaylarıyla göstermesiyle önemli.

  • Künye: Stephen Kotkin – Stalin: İktidar Paradoksları (1878-1928), Cilt 1, çeviren: Ali Selman, İletişim Yayınları, biyografi, 1096 sayfa, 2018

 

Arthur Power – James Joyce (2009)

Ressamlık ve yazarlık yapmış Arthur Power, Irish Times’ta sanat eleştirmeni olarak yazılar yazdı.

Power, James Joyce, Modigliani, Ernest Hemingway ve Samuel Beckett gibi isimlerle arkadaşlık ettiği, uluslararası kültürel bir dünyanın üyesiydi.

Power’ın bu kitabı, usta yazar James Joyce’la Paris’te yaptığı sohbetleri düzenlemesiyle ortaya çıkmış.

Kitap, Joyce’un Paris yıllarını aydınlatması, özellikle de ‘Ulysses’ ve ‘Finnegan’ın Uyanışı’ gibi kült eserlerine dair bilinmeyenleri açığa çıkarmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor.

Power ayrıca, Joyce’un günlük alışkanlıklarına ve daha sıradan konulardaki zevklerine dair ipuçları da sunuyor.

  • Künye: Arthur Power – James Joyce: Büyük Yazarın Gizli Evreni, çeviren: Asude Savan, Timaş Yayınları, anlatı, 144 sayfa

Kolektif – Füruzan Diye Bir Öykü (2009)

Yirmi yedinci TÜYAP Kitap Fuarı Onur Yazarı Füruzan için Faruk Şüyün’ün hazırladığı ‘Füruzan Diye Bir öykü’, Türkiye edebiyatının bu önemli yazarına dair çok yönlü bir çalışma.

Füruzan’ın yaşadığı yerlerde geçen, anılarla yoğrulan kitaba, Ece Ayhan’dan Haydar Ergülen’e, Tahsin Yücel’den Selim İleri’ye otuz yazar katıldı.

Yazara dair kaynak niteliğindeki çalışma, çok sayıda fotoğraf ve Füruzan’ın yapıtlarına dair bilgilerle de zenginleştirilmiş.

Kendine has anlatımıyla Türkiye edebiyatına önemli katkılarda bulunan Füruzan, toplumsal ve siyasal olaylara duyarlılığını da ön planda tutan, kişilerini derinlemesine inceleyen ve anlatımını ayrıntılarla besleyen kalemlerden.

Öykü, roman, şiir, tiyatro, yolculuk, senaryo ve röportaj gibi, edebiyatın farklı dallarında eserler veren yazar, ilk kitabı ‘Parasız Yatılı’ ile 1972 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazanmıştı.

  • Künye: Kolektif – Füruzan Diye Bir Öykü, hazırlayan: Faruk Şüyün, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 414 sayfa

Avni Özgürel – Küllenen İzler 1 (2009)

Avni Özgürel, alt başlığı ‘Portreler Galerisi’ olan ‘Küllenen İzler’in bu birinci cildinde, Türkiye’nin yakın tarihinde düşünce, sanat, kültür hayatına damgasını vurmuş kişileri anlatıyor.

Yazar, Abdülbaki Gölpınarlı’dan Ahmet Cevdet Paşa’ya, Ali Fuat Başgil’den Elmalılı Hamdi Yazır’a, Mustafa Suphi’den Niyazi Berkes’e, Ömer Lütfü Barkan’dan Pertev Naili Boratav’a birçok ismin portresini sunuyor.

Portrelerini sunduğu kişilerin, gençlere aktarılması gerektiğini söyleyen Özgürel, yurt dışında hemen her ülkede benzer niteliklere sahip sanat ve düşünce insanlarına ait neredeyse her şeyin korunarak sonraki kuşaklara aktarılırken Türkiye’de unutulmuşluğa terk edildiğini belirtiyor.

  • Künye: Avni Özgürel – Küllenen İzler 1, Etkileşim Yayınları, portre, 256 sayfa

Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu (2009)

Yirmi altı yıl çeşitli yerlerde öğretmenlik yapmış Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu’nun şu ana kadar gazete ve dergilerde 500’e yakın yazısı ve on yedi kitabı yayımlanmış.

Öğretmenlik yılları boyunca, demokrat ve özgürlükçü duruşundan taviz vermeyen Şahhüseyinoğlu, birçok muhalif örgütün üst düzey yönetiminde görev almış; sayısız soruşturma geçirmiş ve 12 Mart darbesinden sonra tutuklu kalmış bir isim.

İşte Süleyman Özerol’un, Şahhüseyinoğlu hakkında yazılanlar ve söylenenlerle de desteklediği elimizdeki kitap, Şahhüseyinoğlu’nun yaşamından kesitleri, Türkiye yakın tarihinin önemli olayları ekseninde okuyucuya sunuyor.

  • Künye: Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu, Ürün Yayınları, biyografi, 347 sayfa

Volker Dehs – Jules Verne (2009)

Volker Dehs bu kitabında, Türkiyeli okurların yapıtlarıyla tanışması oldukça eskiye dayanan Jules Verne’in eleştirel bir biyografisini sunuyor.

Dehs’in yirmi yıllık yoğun bir araştırmanın ürünü olan eser, edebiyatın bu büyük kaleminin kişisel dünyasına ve yazarlığına ışık tutuyor.

Verne’in, gelecekte yalnızca eserleriyle değerlendirilmek kaygısıyla, bütün yazışmalarını ve okur mektuplarını yok ettiği söylenir.

Dolayısıyla ona dair yapılacak bir biyografi çalışması da, bu zorlukların üstesinden gelmek zorundaydı.

İşte Dehs’in, Verne’in daha sonra ortaya çıkan yazışmaları ve çok sayıda eserinden hareketle kaleme aldığı eser, “Paris’e hiç gitmem, köyümde yaşarım ve insanoğlunun en meçhulüyüm” diyen Verne’in insan ve yazar olarak portresini sunuyor; hakkındaki birçok söylentiyi ve yazarın bunlara gösterdiği tepkiyi okurla paylaşıyor.

  • Künye: Volker Dehs – Jules Verne: Eleştirel Bir Biyografi, çeviren: Sevinç Altınçekiç, İthaki Yayınları, biyografi, 454 sayfa

Çetin Yetkin – Atatürk: Ben de Bir İnsanım (200)

Çetin Yetkin ‘Atatürk: Ben de Bir İnsanım’da, Atatürk’ü zaafları, tutkuları, merakları, çocuklara ve hayvanlara olan sevgisi ve dostluk ilişkileri çerçevesinden anlatıyor.

Birçok kaynaktan ve Atatürk üzerine yazılmış kitaplardan yararlanan Yetkin, ortaya insan yönleri daha baskın olan bir Atatürk portresi çıkarmış.

Atatürk yaşamı, çocukluğu, öğrencilik dönemi, askerlik hayatı, savaşlardaki başarıları, yeni bir ulus yaratma çabası, yeteneği ve politikalarıyla, hakkında en çok yazılan isimlerin başında geliyor.

Son zamanlarda, Atatürk’ün insani özelliklerini merkeze alan çalışmalarda da artış gözleniyor.

Yetkin’in eseri de, Atatürk’ün bu niteliklerini okurlara sunmasıyla, bu türde çalışmalara iyi bir örnek.

  • Künye: Çetin Yetkin – Atatürk: Ben De Bir İnsanım, Gürer Yayınları, biyografi, 152 sayfa

Norman Mailer – Marilyn (2015)

Günümüzün en popüler ikonlarından Marilyn Monroe’nun inişli çıkışlı yaşamından kesitler.

Monroe’ya “sinemanın son aristokratı” diyen Norman Mailer, Monroe’nun doğumundan başlayarak yetiştiği çevreyi, sinema kariyerinin dönüm noktalarını, sanat ve siyaset dünyasından hayatına girmiş simaları ve ölümünün ardındaki şüphelerin izini sürüyor.

  • Künye: Norman Mailer – Marilyn, çeviren: Işılar Kür, Everest Yayınları

Hüseyin Vassaf – Bir Eski Zaman Efendisi: İbnülemin Mahmud Kemâl (2009)

Hüseyin Vassaf ‘Bir Eski Zaman Efendisi’nde, bürokrat, yazar, edebiyat tarihçisi, müzeci ve mutasavvıf İbnülemin Mahmud Kemâl’in kapsamlı bir biyografisini veriyor.

1870-1957 yılları arasında yaşayan İnal, bilindiği gibi, Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nin de kurucularından.

Vassaf çalışmasında, İnal’ın hayatını, ailesini, yetiştiği çevreyi, din dünyasını, eserlerini ve siyasi düşüncelerini kapsamlı bir şekilde anlatıyor.

Ayrıca İnal’ın memuriyeti, çalışma tarzı, antika eşyaları, kütüphanesi, arşivciliği ve konağına dair anlatımlar da portreyi besleyen önemli konular olarak kitapta yer alıyor.

  • Künye: Hüseyin Vassaf – Bir Eski Zaman Efendisi: İbnülemin Mahmud Kemâl, hazırlayan: Fatih M. Şeker ve İsmail Kara, Dergah Yayınları, biyografi, 334 sayfa

Stephen Frederic Dale – İbn Haldun ve İnsan Bilimi (2015)

İbn Haldun’un sosyal bilimlere ve tarihyazımına en önemli katkısı, ünlü eseri ‘Mukaddime’de tarihsel kanıtları değerlendirmedeki yaklaşımı ve Aristotelesçi kavramlardan yola çıkan bir yöntem geliştirmiş olmasıydı.

Yapısal tarih ve tarihsel sosyolojinin dünyadaki ilk örneğini temsil eden ‘Mukaddime’, Aydınlanma’dan tam dört yüz yıl önce çağdaş tarihyazımı ve sosyal bilimleri öngörmüştü.

İşte bu önemli kitap, döneminin önde gelen entelektüel ve dini otoritelerinden olan İbn Haldun, yaşadığı dönem ve O’nun başyapıtı ‘Mukaddime’ üzerine nitelikli bir inceleme.

Hem iyi bir tarih hem iyi bir biyografi hem de iyi bir felsefe kitabı olarak önerebileceğimiz çalışma, İbn Haldun’un sistemini ve bu sistemin öncü rolünü dönemin düşünsel ortamının iyi bir fotoğrafı eşliğinde ortaya koyarken, ‘Mukkadime’yi daha iyi kavramamız konusunda anahtar işlevi görecek değerlendirmeler sunuyor.

  • Künye: Stephen Frederic Dale – İbn Haldun ve İnsan Bilimi, çeviri: Canan Coşkan ve Ayşecan Ay, Say Yayınları, felsefe, 392 sayfa, 2018