Kategori: Biyografi

Reiner Möckelmann – Franz von Papen (2019)

Nazi Almanya’sının Ankara büyükelçisi Franz von Papen, Türkiye’nin Almanların yanında yer alması için elinden geleni yapmıştı.

von Papen bu amacına tam anlamıyla ulaşamasa da, Anadolu Ajansı’nda çalışan Türk vatandaşı Yahudilerin işlerinden çıkarılmalarını sağlamıştı.

Öte yandan Türkiye vatandaşı Yahudilerin resmi görevlere alınmaması ve Almanya’dan kaçan Yahudi ve Alman akademisyenlerin üniversitelerde görev almaması için de elinden gelen her şeyi yapmıştı.

İşte, kendisi de bir dönem Ankara’da Alman diplomatı olarak görev almış Reiner Möckelmann’ın bu enfes çalışması, von Papen’in Ankara’daki faaliyetlerini ve o dönemdeki muhataplarının buna karşı tutumlarını adım adım izliyor.

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Başvekil Refik Saydam, Hariciye Vekili Şükrü Saracoğlu, Hariciye Vekili Numan Menemencioğlu ve Türkiye’nin Alman Büyükelçisi Hüsrev Gerede, Franz von Papen’le bu dönem muhatap olmuş, dolayısıyla bu kitapta karşımıza çıkan belli başlı isimler.

Kitabın en önemli yönlerinden biri ise, bu aralar bizde filmi de gösterimde olan Çiçero olayını da aydınlatması.

Çiçero, İngiltere’nin Türkiye Büyükelçisi Hughe Knatchbull-Hugessen’in Kosova kökenli uşağı Elyeza Bazna’ydı ve von Papen kimliğini gizlemek için ona Çiçero adını vermişti.

Çiçero Almanlara kısa sürede dört yüzden fazla gizli belge aktarmış, bunun karşılığında da 300 bin Sterlin almıştı.

  • Künye: Reiner Möckelmann – Franz von Papen: Hitler’in Türkiye Büyükelçisi, çeviren: Selma Türkis Noyan, Kitap Yayınevi, tarih, 405 sayfa, 2019

Robert Deliège – Gandhi (2015)

Pasif direniş dehası, Hindistan’ın bağımsızlığının mimarı Gandhi’nin hayatı, mücadelesi ve mirası bu kitabın konusu.

Gandhi’yi yücelten biyografilerin aksine, ona oldukça nesnel bir çerçeveden bakan kitap, bir yandan onun hayatının dönüm noktalarını takip ediyor, diğer yandan da Gandhi’nin muhaliflerine yönelik tavizsiz tavrını belirgin kılıyor.

  • Künye: Robert Deliège – Gandhi, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi

Kolektif – Bilge Karasu Aramızda (2019)

Son zamanların en güzel haberlerinden biri elimizdeki kitap.

Bilge Karasu’nun anısına bir armağan olarak hazırlanmış ‘Bilge Karasu Aramızda’ ilkin 1997’de yayımlanmış, uzun zamandır da hiçbir yerde bulunamıyordu.

Şimdi yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan kitap, Karasu’nun öğrencilerinin, eleştirmenlerin ve dostlarının kendisi hakkında kaleme aldıkları yazılardan oluşuyor.

Bilge Karasu, 1950’li yılların başından bugüne edebiyatımızı ve düşünce dünyamızı etkilemeye devam ediyor.

Bu etkiyi, genç kuşaklar üzerinde de görmek mümkün.

Bir yönüyle bu genç okur kitlesini hedefleyen kitap, Karasu’nun zengin edebi ve düşünsel dünyasını bir kez daha gözler önüne sermesiyle altın değerinde bir çalışma.

Kitap, ‘Seslenişler, Anılar, İzler’, ‘Çağrışımlar’ ve ‘İncelemeler, Değinmeler, Yorumlar’ başlıklı üç bölümden oluşuyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Mustafa Arslantunalı, Füsun Akatlı, Nezihe Meriç, Sıtkı M. Erinç, Oruç Aruoba, Cüneyt Türel, Tomris Uyar, Selim İleri, Mehmet H. Doğan, Talat Sait Halman, Barış Pirhasan, Hasan Cemaleddin Gürpınar, Nil Kara, Alain Mascarou, Balkan Naci İslimyeli, Gündüz Vassaf, Ülker Gökberk, Güven Turan, Enis Batur, Doğan Hızlan, İskender Savaşır, Nurdan Gürbilek, İoanna Kuçuradi, Hamdi Bravo ve Türker Armaner.

  • Künye: Kolektif – Bilge Karasu Aramızda, hazırlayan: Füsun Akatlı ve Müge Gürsoy Sökmen, Metis Yayınları, edebiyat inceleme, 288 sayfa, 2019

Bahar Gökpınar – Ayşe Leman Karaosmanoğlu (2015)

Ayşe Leman Karaosmanoğlu, Cumhuriyet döneminde önemli roller üstlenmiş kişilerle yakın ilişkileri olmuş bir isim.

Kendisi bir paşa kızı, siyasetçi kardeşi ve yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun eşi.

Bahar Gökpınar da bu nitelikli çalışmasında, feminist bir bakış açısını merkeze alarak, Karaosmanoğlu’nun hayatı üzerinden sosyo-kültürel tarihimize bir ayna tutuyor.

  • Künye: Bahar Gökpınar – Ayşe Leman Karaosmanoğlu: Müphem Bir Kadının Feminist Biyografi ile Kurgulanışı, İletişim Yayınları

Jonathan Steinberg – Bismarck (2015)

Almanya’nın güçlü bir imparatorluğa dönüşmesinde önemli payı olan Otto von Bismarck’ın hayatı, bu kapsamlı kitabın konusu.

Jonathan Steinberg, Bismarck’ın tahakkümcü kişiliğini, saldırgan siyasetini, 1871’de Alman İmparatorluğu’nu kurmasına giden süreci, Ayastefanos Antlaşması’ndaki rolünü ve Avrupa siyasetine bıraktığı mirası anlatıyor.

Steinberg’in bunu yaparken geniş bir tarihsel alanı kat etmesi ise, kitabı zengin kılan en önemli hususlardan.

  • Künye: Jonathan Steinberg – Bismarck, çeviren: Hakan Abacı, İş Kültür Yayınları

R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç (2015)

Boşnak devlet adamı ve bağımsız Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in hayatı ve eserleri.

Bosna-Hersek’in kısa tarihiyle açılan çalışma, Begoviç’in çocukluğundan yaşlılığına uzanan hayatını, siyasi faaliyetlerini ve eserlerini ele alıyor, yanı sıra 2. Dünya Savaşı zamanlarında faşistlerle işbirliği yaptığı iddialarına yanıt veriyor.

  • Künye: R. İhsan Eliaçık – Aliya İzzetbegoviç, Tekin Yayınevi

Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson – Selahattin Eyyubi (2018)

İkisi de Arap tarihi konusunda önde gelen otoritelerden olan Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson’dan efsanesinden arındırılmış, gerçekçi bir Selahattin Eyyübi biyografisi.

Kitap, o dönemin kaynakları üzerinde yoğunlaşması, özellikle de o döneme ait diplomatik ve şahsi yazışmaları bir araya getirmesiyle bilhassa dikkat çekiyor diyebiliriz.

Çalışma, Selahattin Eyyübi’nin ilk maceralarından başlayarak Mısır’da iktidara gelişine, III. Haçlı Seferi’nden Halep’in alınışına ve Akka’nın düşüşüne birçok olaya uzanıyor.

Selahattin Eyyübi, Arap-İslam dünyasında haklı bir üne sahiptir: O Haçlıları bozguna uğratan, Latin Krallığı’nı yıkan, Kudüs’teki mabetleri yeniden ayağa kaldıran bir lider olarak imkânsızı başarmıştır.

Öte yandan, Selahattin Eyyübi’nin kimi Müslüman çağdaşları, kendisi hakkında farklı, hatta tersi yönde fikirlere sahiptir.

Onlara göre Selahattin Eyyübi, kendisi ve ailesi adına güç kazanmak amacıyla İslam’ı manipüle etmiş, kendi yerini sağlamlaştırdıktan sonra hiçbir anlamı olmayan maceralara girişmiş, Frenk devletinin saldırıları karşısında ağır bir yükün altında kalmış, yoksul ve güçsüz bir Müslüman imparatorluğu bırakmıştır.

İşte bu kitap, Selahattin Eyyübi’nin gerçekçi bir portresini çizerken, aynı zamanda kendisi hakkındaki bu iki farklı görüşü de tarihsel şartları içinde tartışıyor.

  • Künye: Malcolm Cameron Lyons ve D.E.P. Jackson – Selahattin Eyyubi: Din Savaşları Siyaseti, çeviren: Aydın Çavdar, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 480 sayfa, 2018

Sevengül Sönmez (haz.) – A’dan Z’ye Sabahattin Ali (2009)

Sevengül Sönmez tarafından hazırlanan ‘A’dan Z’ye Sabahattin Ali’, Sabahattin Ali’nin kişiliğini, ilişkilerini, fiziksel özelliklerini, hayatının önemli olaylarını, yapıtlarını, hakkında yazılanları ve söylenenleri ayrıntılarıyla anlatırken, O’nun edebiyat ve sanat görüşünü, kaynaklarını, politik duruşunu, gözlem yeteneğini ve özgünlüğünü gözler önüne seriyor.

Sabahattin Ali’nin eşi Aliye Ali ve kızı Filiz Ali tarafından korunan belgelerin yanı sıra, uzun ve ayrıntılı bir kütüphane çalışmasının ürünü olan eser için, Sabahattin Ali’yi tanıyan kişilerle görüşülmüş.

Kitaptaki belgelerin büyük bölümünün, ilk kez yayımlandığını da ayrıca belirtelim.

  • Künye: Sevengül Sönmez (haz.) – A’dan Z’ye Sabahattin Ali, Yapı Kredi Yayınları, ansiklopedi, 520 sayfa

İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem (2015)

Fatih Sultan Mehmet’in en küçük oğlu, taht kavgalarının mağlubu Sultan Cem’in trajik hayatı…

Sultan Cem’in çocukluğundan tahsil veterbiyesine, Kastamonu’ya gönderilmesinden kardeşi Sultan Bayezid’e karşıyürüttüğü taç ve taht savaşlarına, Mısır’a gidişinden Rodos, Fransa, Roma ve Napoli’deki sürgün günlerine pek çok detay, bu kitapta.

İsmail Hikmet Ertaylan kitabı için, zengin bir arşiv taraması yaparak Batılı ve Doğulu kaynakları bir arada kullandığı gibi, tarihsel gerçekliği nesnel biçimde ortaya koyabilmek amacıyla tarihin yanı sıra edebiyata da başvurmuş, Şehzade hakkında yazılan beyitleri de toplamış.

  • Künye: İsmail Hikmet Ertaylan – Sultan Cem, Alfa Yayınları

Denis Bertholet – Sartre (2009)

Denis Bertholet, kaleme aldığı 20. yüzyıl Fransız entelektüellerinin biyografileriyle bilinen bir isim.

‘Paul Valéry’, ‘Sartre’ ve ‘Claude Lévi-Strauss’, Bertholet’nin yayımlanmış ünlü yaşamöyküleri.

Yazar, Jean-Paul Satre’ın biyografisini verdiği bu eserinde, düşünürü çok yönlü bir biçimde ele alıyor; metinlere, yazışmalara, yapıtlara ve anılara dayanarak, Sartre’ın kapsamlı bir biyografisini sunuyor.

Kitap, küçük yaşta babasını kaybetmesinin, Sartre’ın daha sonraki yaşamına yaptığı etkiyi, Varoluşçu felsefe ve Marksizmini, 1968 hareketindeki rolünü zengin ayrıntılarla verirken, aynı zamanda büyük dönüşümlerin yaşandığı 20. yüzyılın hikâyesini de anlatıyor.

  • Künye: Denis Bertholet – Sartre, çeviren: Zühre İlkgelen, İthaki Yayınları, biyografi, 639 sayfa