Kategori: Deneme

Cansen Erdoğan – Hayatın C Şıkkı (2014)

Uluslararası hukuk, ticaret hukuku alanlarında avukatlık yapan Cansen Erdoğan, çocukluğundan beri ilgi duyduğu yazıyla da bağını hiç koparmamış.

Erdoğan, bu ilgisinin ilk ürünü olan kitabında, hayata, aşka, mutluluğa, arkadaşlığa, hayallere dair düşüncelerini okurlarıyla paylaşıyor.

Her insanın hayatta bir B planının olmasının yanı sıra, bir “C şıkkı”na da sahip olması gerektiğini düşünen Erdoğan, hayatın nasıl bir derya olduğunu, aşkın zihinde ve yürekte bıraktığı silinmez izleri, çikolata-kahve ikilisinin vazgeçilmezliğini, farklı bireyleri bir araya getiren ailenin olağanüstülüğünü, masalları ve hayalleri anlatıyor.

  • Künye: Cansen Erdoğan – Hayatın C Şıkkı, Sayfa 6 Yayınları, anlatı, 326 sayfa

Gediz Akdeniz – 7 Hariç (2008)

Gediz Akdeniz’in ‘7 Hariç’i, yazarın fizik ve yaşamla iç içe geçen denemelerinden oluşuyor.

Bazen anılardan bazen bilimin kendinden yola çıkan bu denemeler, okuru, geçmiş, şimdi, bilim, olan ve olması muhtemel olan ile hesaplaşmaya, karşıt kavramların ortak noktalarını bulmaya çağırıyor.

“Bu denemeler, geçmişinde kırgınlıklar ve kaygılar olan bir fizikçinin ötekini arama çabalarıdır. Düzensiz duyarlı insan davranışlarını gözleyerek ve onların yaşadıkları yerlerde dolaşarak beslediği karmaşıklık paradigması ile dönüşümleri aramaktır, ” diyen Akdeniz’in denemeleri, kişisel dünyasını yansıtmalarının yanı sıra, modernitenin bir kritiği olarak da dikkat çekiyor.

  • Künye: Gediz Akdeniz – 7 Hariç, Everest Yayınları, deneme, 183 sayfa

Ertuğ Uçar – Woolf’un İzinde (2017)

Ertuğ Uçar’ın bu kitabının ilk nüveleri, kendisinin deniz fenerlerine duyduğu tutkuyla ortaya çıkmış.

Yazarın, Virginia Woolf’un meşhur Deniz Feneri kitabına ilham kaynağı olan Godrevy Fenerini görmesiyle de kitabın devamı deyim yerindeyse çorap söküğü gibi gelmiş.

Bu kitap, Uçar’ın yazma deneyimini kelime ve kavramlara döktüğü ve bunu yaparken de Woolf’un ardında bıraktıklarının ince ince izini sürdüğü bir anlatı aslında.

Antalya, İstanbul, Eastburne ve St. Ives arasında hem coğrafi hem zihinsel bir yolculuğa çıkan Uçar’ın kitabı, neden yazdığımız, nasıl yazdığımız, yazarken neler yaşadığımız ve yazmamızın altındaki psikolojik ve varoluşsal etkenler konusunda bir tefekkür metni.

Yazar adaylarının da kendini ispatlamış yazarların da bakmakla iyi edecekleri bir kitap.

  • Künye: Ertuğ Uçar – Woolf’un İzinde, Can Yayınları, deneme, 96 sayfa

Ali Rıza Gelirli – Karşı Çıkabilmenin Sükûneti (2014)

Ali Rıza Gelirli ‘Karşı Çıkabilmenin Sükûneti’nde, hayatı, şiiri, edebiyatı ve siyaseti konu edinen denemelerini okurlarıyla paylaşıyor.

Yazarın denemelerinde işlediği bazı konular şöyle:

Uygar toplumun duygu halleri,

Doğayla neden manevi ve ahlaki bir bağlılık ilişkisi kurmamız gerektiği,

Yaşamı zehirleyen bir virüs olarak emek-sermaye süreci,

Kardeşlik fikrinin inşası ve çöküşünün nedenleri,

İktidar sistemlerinin pusulası olarak hukuk sistemlerinin işleyişi,

Bilim ve anaakım kültürün güç dengeleriyle ilişkisinin sonuçları,

Anarşizm ve ideoloji ilişkisi,

Anarşizm tarihinden portreler,

Ve sanat emperyalizminin şiire yansımalarını anlatıyor.

  • Künye: Ali Rıza Gelirli – Karşı Çıkabilmenin Sükûneti, Kibele Yayınları, deneme, 156 sayfa

Bedri Rahmi Eyüboğlu – Sabır ile Koruk (2008)

Türkiye’nin önemli gazeteci-yazarlarından Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun toplu yazılarının beşinci cildi olan ‘Sabır ile Koruk’, kendisinin 1952-1953 arasında kaleme aldığı, bazıları dönemin dergi ve gazetelerinde yayınlanmış yazılarını bir araya getiriyor.

Eyüboğlu’nun üslubunu bilenlerin de tahmin edebileceği gibi, gezi izlenimleri, güzel sanatlar ve toplumsal sorunlar gibi pek çok konuda kaleme alınmış bu yazılar, güncel yazıların aksine, birer deneme niteliğinde.

Eyüboğlu’nun herhangi bir yerde yayınlanmamış yazıları da, kitapta kronolojik olarak yer alıyor.

  • Künye: Bedri Rahmi Eyüboğlu – Sabır ile Koruk, İş Kültür Yayınları, deneme, 322 sayfa

Kürşad Kahramanoğlu – Babalara Hediyeler (2014)

‘Babalara Hediyeler’, sendikacı, aktivist ve gazeteci Kürşad Kahramanoğlu’nun siyaset, insan hakları, hukukun üstünlüğü, demokrasi ve seyahat konulu yazıları yer alıyor.

Kahramanoğlu’nun denemeleri, çok renkli ve farklı konulara uzanıyor.

Burada bazı yemek tariflerinden Tarkan’a, Ertuğrul Özkök’ten Yaşar Kemal’e, Sezen Aksu’dan Hrant Dink’e pek çok yazar, sanatçı, akademisyen ve gazeteciye dair anı ve yorumlar paylaşılıyor.

  • Künye: Babalara Hediyeler, Kürşad Kahramanoğlu, Alan Yayıncılık, deneme, 245 sayfa

İsmail Mert Başat – Gökyüzünden Başka Sınır Yok (2008)

İsmail Mert Başat’ın geçmiş yıllarda yayınlanmış üç deneme kitabından yaptığı bir seçki ile daha sonra kaleme aldığı denemeleri, bu kitapta bir arada…

Başat’ın, adını Endülüslü bir köylünün tümcesinden alan kitabındaki denemeler, dayatılmış bir hayat karşısında, bireyin ne tür savunma araçları yaratabileceğine odaklanıyor.

Başat bu savunma araçlarının başında sanatın geldiğini, çünkü sanatın küresel ve zihinsel hegemonya karşısında direnmeci ve özgürleştirici olanaklar barındırdığını düşünüyor.

Sanatta anlamın kuruluşu, estetik, sanatın felsefe, demokrasi ve barışla kurduğu bağlar, denemelerin konularını oluşturuyor.

  • Künye: Gökyüzünden Başka Sınır Yok, İsmail Mert Başat, Kırmızı Yayınları, deneme, 356 sayfa

Erol Göka – Hayata ve Aşka (2008)‏

  • HAYATA VE AŞKA… Erol Göka, Aşina Kitaplar, deneme, 254 sayfa

‘Hayata ve Aşka’, psikiyatrist Erol Göka’nın, insanın ruh ve düşünce dünyasına odaklanan denemelerinden oluşuyor. Hayatın anlamının olup olmadığı, aşırı bilginin zararları, marka anlayışının yarattığı kimlik krizi, neden gençlere düşman olunduğu, âşık olunup olunmadığının nasıl anlaşılacağı, evliliğin insana aykırı olup olmadığı, internet ilişkileri ve aşkları, kitapta yer alan ve aşk ile hayata odaklanan çok sayıdaki konudan birkaçı. Ruh dünyasının dönüşüme uğradığını ve birçok okura ulaşmak istediğini söyleyen Göka, kitabının, bu yeni ruh halinin ürünü olduğunu söylüyor.

Ursula K. Le Guin – Zihinde Bir Dalga (2017)

  • ZİHİNDE BİR DALGA, Ursula K. Le Guin, çeviren: Tuncay Birkan, Müge Gürsoy Sökmen, Özge Çelik, Özde Duygu Gürkan ve Savaş Kılıç, Metis Yayınları, deneme, 296 sayfa

‘Yerdeniz’ serisinden ‘Mülksüzler’e, dünya edebiyatına büyük yapıtlar armağan etmiş Ursula K. Le Guin’den farklı konulara eğilen denemeler. Le Guin’in edebiyat, yazmak ve okumak, yazarlar, hayat ve hayal gücü gibi konularda dair kaleme aldığı denemeler, kendisinin külliyatına önemli bir katkı sunuyor. Le Guin buradaki yazılarında kadın olmak, yaşlı olmak, okur olmak, yazar olmak, güzellik saplantısı, toplumsal cinsiyet, gerçek ve kurmaca, gençlik, koleksiyoncular, anlamak ve dinlemek, yazarlık atölyeleri gibi pek çok konuyu kendine has tarzıyla irdeliyor. Kitabın bir diğer ilgi çekici yanı da, Le Guin’in Tolstoy, Borges, Dickens, Twain ve J. R. R. Tolkien gibi yazarlar üzerine değerlendirmelerini barındırması. Sıra dışı bir hayal gücüne sahip bir yazardan hayal gücüne ve yaratıcılığa övgü niteliğinde metinler.

Ceyhun Yılmaz – Yalnızsam Düzelt (2014)

  • YALNIZSAM DÜZELT, Ceyhun Yılmaz, Parantez Yayınları,  deneme, 213 sayfa

‘Yalnızsam Düzelt’, komedyen Ceyhun Yılmaz’ın 2009’un Ekim ayından 2012’nin sonuna kadar izleyicileriyle paylaştığı tweetlerden oluşuyor. Tweetlerin konusunu, Yılmaz’ın aşka, hayata, insana, zamana, gelip geçiciliğe, kadınlara ve şiire dair fikirleri oluşturuyor. Tweetlerden bazı örnekler: “Kaybetmeye alışınca, / Kazanmayı sevemiyor gönül.”, “İlk soruyu kendine sorar insan. / Ve kimsenin cevabına ‘bunun için’ inanmaz.”, “Aşk’a hürmeti olmayanın / Merhametine inanmam.”