Sırrı Ataman – Unutturulan Ayetler (2008)

Sırrı Ataman ‘Unutturulan Ayetler’de, zamanında Turan Dursun ve Süleyman Ateş arasındaki İslamiyet tartışmasına, Dursun’un tezlerini destekleyerek yanıt veriyor.

Süleyman Ateş, Dursun’un meşhur ‘Din Bu 1-2-3’ serisine cevap vermiş, Dursun öldürüldüğü için de Ateş’in iddialarına yanıt verememişti.

İşte Ataman’ın kitabı, bir anlamda bu cevap hakkını kullanıyor.

Kuran’ı esas alan ve Hadislere mümkün olduğu kadar az itibar eden Ataman, “İslam’da hoşgörü var mı?”, “Rüşvetle kâfir Müslüman yapıldı mı?”, “Allah insanla aracısız konuşur mu?”, “Nuh Tufanı gerçek mi?”, “Tanrı her şeyi önceden bilir mi?” ve “Tanrı beddua eder mi?” gibi soruları, ayetlerden örnekler vererek yanıtlıyor.

  • Künye: Sırrı Ataman – Unutturulan Ayetler, Berfin Yayınları, din, 146 sayfa

Casim Avcı – Muhammedü’l-Emin: Hz. Muhammed’in Peygamberlik Öncesi Hayatı (2008)

Casim Avcı’nın bu çalışması, Muhammed’in peygamberlik öncesi çocukluğunu, gençliğini, Hatice ile evliliğini ve kendisine vahiy gelene kadarki hayatını anlatıyor.

Bu dönem içindeki belli başlı tarihi olayları anlatan Avcı, İslamiyet’ten önce toplumun örf, adet ve ibadetlerini; bu coğrafyanın öne çıkan şehirlerinden Mekke’nin portresini sunuyor.

O dönemin sosyo-ekonomik hayatı ve putlar; Muhammed’in soyu ve ailesi; Kutlu Doğum, sütannesi Halime’ye verilişi, annesi ve dedesinin ölümü, amcası ile yaptığı Suriye seyahati; Ficâr Savaşı’na katılması ve Hilfu’l-Fudûl cemiyetinde bulunması, kitapta yer alan konulardan birkaçı.

  • Künye: Casim Avcı – Muhammedü’l-Emin: Hz. Muhammed’in Peygamberlik Öncesi Hayatı, Hayy Kitap, biyografi, 158 sayfa

Habib Şener – John Locke ve David Hume (2014)

Aydınlanma döneminin başlangıcında ve sonunda yer almış iki düşünürün din hakkındaki görüşlerinin analizi.

Habib Şener, Locke ve Hume’un Tanrı, ahlak, ruh, mucize ve hoşgörü konularındaki fikirlerini araştırıp karşılaştırmakla yetinmiyor, Aydınlanma felsefesinin özgünlüğünü ve iki düşünürün Aydınlanma’ya etkilerini de irdeliyor.

  • Künye: Habib Şener – John Locke ve David Hume, Ötüken Yayınları

Meral Salman Yıkmış – Hacı Bektaş Veli’nin Evlatları (2014)

Hacı Bektaş Veli’nin soyundan gelen, Bektaşiliğin Çelebi koluna mensup Ulusoy ailesine odaklanan nitelikli bir etnografi çalışması.

Ailenin elde ettiği kutsal otoritenin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçirdiği dönüşümü, Ulusoyların toplumdaki konumu ve Hacıbektaş ilçesi ile Ulusoy ailesi arasındaki dinamikleri izlemek isteyenlere.

  • Künye: Meral Salman Yıkmış – Hacı Bektaş Veli’nin Evlatları, İletişim Yayınları

Arif Tekin – Kur’an’ın Kökeni (2008)

Arif Tekin, uzun soluklu bir çalışmanın ürünü olan ‘Kur’an’ın Kökeni’nde, İslamiyet’in bu kutsal kitabının izini sürüyor.

Kitapta,

  • Muhammed’in yaşadığı dönemde Kur’an gibi bir kitabın insanlar tarafından hazırlanıp ortaya çıkmasının imkânsız mı olduğu, yoksa Kur’an’ı ortaya çıkarabilecek uygun bir sosyo-kültürel ortamın ve iyi bir yazar kadrosunun mu bulunduğu,
  • Muhammed’in iddia edildiği gibi okur-yazar olmadığı mı, yoksa kendini çok iyi yetiştirmiş, ekibini kurmuş, ayrıca dinler tarihi ve mitolojide uzman bir kişi mi olduğu,
  • Ve insanların kurtuluşu için tek alternatifin iddia edildiği gibi Kur’an’ın formülü mü olduğu sorularının yanıtı aranıyor.

Tekin, kitapta ele aldığı konuları başta Kur’an olmak üzere hadis, tefsir, siyer, tabakat ve İslam tarihi gibi kaynaklara dayandırıyor.

Çalışmanın 1999 Turan Dursun İnceleme ve Araştırma Yarışması’nda birincilik ödülüne değer bulunduğunu da belirtelim.

  • Künye: Arif Tekin – Kur’an’ın Kökeni, Berfin Yayınları, din, 314 sayfa

Hasan Harmancı – Alevi İlkeleri: Mitolojiden Felsefeye (2014)

Alevi-Bektaşi felsefesi ve inancında evrenin oluşumu, dünyanın kuruluşu, insanın varoluşu ve yaratılış nasıl tanımlanır?

Harmancı örtüyü kaldırıyor ve bu inancın varoluş tasarımının ayrıntılarını veriyor.

Alevilerin varoluş anlayışının “Big Bang” ile uyumlu olduğunu söyleyen Harmancı, Aleviliğin felsefi ve mitolojik köklerini de araştırıyor.

  • Künye: Hasan Harmancı – Alevi İlkeleri: Mitolojiden Felsefeye, Destek Yayınları, din, 280 sayfa

Terry Eagleton – Tanrı’nın Ölümü ve Kültür (2014)

Seküler çağda Tanrı yok olmadı, farklı kılıklara büründü.

Eagleton Tanrı’dan ziyade, onun gözden kayboluşunun yol açtığı krizle ve kültürün, Tanrı’nın yokluğundan kaynaklı boşluğu kapama vazifesi üstlenmesiyle ilgileniyor.

Düşünür bu tartışmasına da Aydınlanma ile başlayıp, radikal İslam’ın dinamikleri ve sözüm ona teröre karşı savaşın yükselişiyle çerçeveliyor.

  • Künye: Terry Eagleton – Tanrı’nın Ölümü ve Kültür, çeviren: Selin Dingiloğlu, Yordam Kitap, kültür, 272 sayfa

Kolektif – İslâmî Feminizmler (2014)

Feminizmi yalnızca Batı’ya ait gören yaygın inanca güçlü bir yanıt.

Hem de tümü İslâmî ülkelerde doğmuş kadınların yazılarıyla.

Dinin, kadın bedenini sömürgeleştirerek ataerkiye nasıl hizmet ettiğini tamı tamına kavrayan ve egemen feminizm anlayışına yeni ve güçlü bir boyut kazandıran tafsilatlı bir tartışma.

  • Künye: Kolektif – İslâmî Feminizmler, derleyen: Zahra Ali, çeviren: Öykü Elitez, İletişim Yayınları, feminizm, 204 sayfa

Şahin Filiz – Ahlakın Akli ve İnsani Temeli (2014)

Dinsel bir kavram olarak ortaya çıkıp insan aklı tarafından rafine edilerek yaşanabilir bir kıvama gelmiş ahlak konusunda yeniden düşünmeye ne dersiniz?

Ahlak kavramını detaylıca tartışan Filiz, ahlak için değil insan için olan bir ahlakın imkânlarını araştırıyor.

Hem de ahlakın dini temelleri ekseninde yürüttüğü bir sorgulama eşliğinde.

  • Künye: Şahin Filiz – Ahlakın Akli ve İnsani Temeli, Say Yayınları, felsefe, 160 sayfa

Francisco de Vitoria – Dersler (2017)

Modern hukuk ve siyasi düşüncenin gelişimine önemli katkılarda bulunmuş, Salamanca Üniversitesi’nin altın çağı olarak anılan döneminin önemli teologlarından Francisco de Vitoria, aynı zamanda ikinci skolastik akımının da öncüsüydü.

Üniversitede Tommaso d’Aquino’nun, daha aşina olduğumuz ismiyle Aquinolu Tomas’ın düşünceleri üzerine dersler veren de Vitoria’nın yayımlanmış hiçbir kitabı bulunmuyor.

Öğrencileri tarafından ders notlarının bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bu kitap, ilk kez Türkçeye çevriliyor.

de Vitorio burada, dediğimiz gibi Tommaso d’Aquino’nun dini düşüncelerini, bu düşüncelerin gelişimini ve etkilerini kapsamlı bir bakışla ele alıyor.

1546’da ölen de Vitoria’nın, İspanyolların Amerika’daki sömürgecilik faaliyetlerini ahlaki açıdan sorguladığı da biliniyor.

Bu kitabın önemli katkılarından biri de, de Vitorio’nun bu konuyu işlediği “İspanyolların Yerlilere Savaş Açma Hakkı Üzerine” başlıklı dersinin notlarını da barındırması.

Kitapta ayrıca, de Vitorio’nun “Yeni Keşfedilen Yerliler Üzerine” ile “Sivil İktidar Üzerine” başlıklı dersleri de yer almakta.

  • Künye: Francisco de Vitoria – Dersler, çeviren: Ali Dokuzlu, Cansu Muratoğlu ve Merve Sağıroğlu, Dost Kitabevi, din felsefesi, 278 sayfa