Yirminci yüzyılın büyük bilimsel devrimlerinden sonra, Tanrı’nın yeri nedir?
Paul Davies burada, inançlarının yeni fizikle uyumlu olduğunu iddia edenler ile bunun tersini savunanların tezlerini masaya yatırıyor.
Bazı insanlar boşuna yorulmasın diye baştan belirtelim: Davies bilimin Tanrı’ya ulaşmada dinden daha güvenli bir yol sunduğunu düşünüyor.
Pozitivist bir bilim adamı adayıyken, her şeyi bir kenara bırakıp Budist bir rahip olan Ricard, bizi içe dönmeye, oradan huzur devşirmeye davet ediyor.
Kitap, Ricard ile Fransa’nın saygın düşünürlerinden olan babası Revel arasında Budizm ekseninde yürütülen oldukça hararetli bir tartışmaya yer veriyor.
Kürdistan’da İslami ana akımın dışındaki dini yapılar için bir kılavuz.
Yezidilik’ten Aleviliğe, Haqqa ve Khaksar gibi Sûfi oluşumlardan Derviş tarikatlarına birçok dini grubun özel yönleriyle irdelendiği kitap, Kürt Yahudilerle ilgili tarihsel verilere dayanan bazı materyaller içermesiyle de önemli.
Hindistan’ın önde gelen Pan-İslamcı düşünürlerinden Ş. Müşir Hüseyin Kidvai’den, İslam’ın sosyalist imkânları üzerine bir tartışma.
İslam’da sosyalizm fikrinin en az on üç yüz yıldır var olduğunu ve Avrupa etkisine indirgenemeyeceğini belirten Kidvai, sosyalizmin ilkelerinin Hz. Muhammed’in kendi zamanındaki Müslüman toplumuna tamamen yabancı olmadığını ve bu ilkelerin o zaman, pek çok yönden, sonrasında Avrupa’da olduğundan çok daha fazla uygulanabilir hale getirildiğini savunuyor.
Böylesi iddialı bir tezden yola çıkan kitapta,
Künye: S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm, çeviren: Semih Çelik, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 128 sayfa
Viktor Frankl, bilinçdışındaki Tanrı’nın adım adım izini sürüyor.
Sigmund Freud’tan farklı olarak dinsel inancın tamamen bilinçdışıyla açıklanamayacak bir olgu olduğunu düşünen Frankl, bir yaratıcının varlığına inanmayı mümkün kılan tinsel bilinçdışının, vicdanın aşkınlığının, beden ve ruh bütünlüğünün peşine düşüyor.
Osmanlı döneminde yaşamış âlim bir Bektaşi babasından, kadim Bektaşi kültürü ve erkânına dair bilinmesi gerekenler.
Kitaptaki risalelerde vahdet-i vücud anlayışına Bektaşiliğin ne yanıt verdiği, Bektaşiliğe yanlış bilgilerin neler olduğu ve Bektaşilikteki ritüellerin tasavvufi anlamları açıklanıyor.
Hasan Harmancı ‘Aleviliğin Anayasası: Varoluş’ta, dünyanın kuruluşu, insanın yaratılışı ve varoluşu konularına Alevilik öğretisinin getirdiği yorumu anlatıyor.
Alevi ozanların bu temayla kurdukları şiirler düşünüldüğünde, öğretinin bu anlamda önemli bir birikime sahip olduğu kuşkusuz.
Alevilik felsefesi, Tanrı-doğa-insan ilişkisini, Tanrı’dan çıkıp yeniden Tanrı’ya dönen bir çevrim üzerinde açıklar.
Harmancı, konuya dair elde bulunan kaynaklar ve kutsal kitaplarda yer verilen kuramlar ve meselleri anlattıktan sonra; Alevilik kuramı ve Aleviliğin mitolojik verilerinin dünyanın kuruluşu, insanın yaratılışı ve varoluşu konusunu nasıl açıkladığını inceliyor.
Biyoloji, antropoloji ve tarih disiplinlerinden yararlanarak, insanoğlunun yeryüzündeki macerasında dinin kökeni ve gelişimini ortaya koyan ufuk açıcı bir kitap.
Din sosyolojisi alanında önemli çalışmalara imza atmış Robert N. Bellah, bu kapsamlı çalışmasında, ilk olarak insanlığın tarihinde ritüel ve mitlerin ne zaman ortaya çıktığını araştırıyor.
Dinin ortaya çıkmasının, ancak dilin ortaya çıkmasıyla mümkün olduğunu savunan Bellah, aynı zamanda evrim teorisinin dinin kökenine dair tezlerini de eleştirel bir bakışla yorumluyor.
Kitapta,
Bellah’ın eseri, din sosyolojisi alanında sistematik bir karşılaştırma yapmasıyla temel bir başvuru kaynağı olacak nitelikte.
Blaise Pascal’ın matematik, geometri ve fizik alanlarına önemli katkıları oldu.
Fakat düşünür halen en büyük ününü, kendine has düşünme sistemi ortaya koyduğu ‘Düşünceler’ adlı, genç yaşındaki ölümünden sonra yayımlanmış bu kitaba borçlu.
Bireyi sadece akılla değil, ruh, iç görü ve sezgilerin bir bütünü olarak ele alan Pascal burada, daha çok yoğun bir duyguyla Hıristiyanlığa odaklandığı, modern çağda pek karşılığı bulunmayan düşüncelerini okurla paylaşıyor.
Son olarak şunu da belirtmekte fayda var:
‘Düşünceler’in daha önceki Türkçe çevirileri ya eksik ya yetersizdi ya da artık ihtiyaca cevap vermeyecek kadar eskiydi.
Bu yeni çeviri ise, ‘Düşünceler’i tam metin olarak sunmasıyla önemli bir eksikliği telafi ediyor diyebiliriz.
Alevi tarihi ve Aleviliğin inanç yapısı, ritüelleri ve toplumsal örgütlenmesi konularında pek çok çalışmaya imza atmış Rıza Yıldırım’dan, Kızılbaş-Aleviliğin doğuşuna dair önemli bir inceleme.
Kitap bir yönüyle 15. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı düzeninden dışlanmaya başlayan Türkmenlerin ve onlara katılan az sayıdaki Kürt aşiretinin hikâyesi, diğer yönüyle de Osmanlı rejimiyle özdeşleşerek daralan ve katılaşan Sünni pratiğe karşı Hz. Ali ve Ehl-i Beyt merkezli muhalif bir İslam yorumunun alternatif bir dindarlık modeli olarak ortaya çıkışının hikâyesi olarak okunmalı.
Kitap özellikle, Osmanlı-Safevi siyasal rekabeti ve bu bağlamda Kızılbaş sufiliğinin ortaya çıkış ve yükselişinin toplumsal ve siyasal dinamikleri hakkında aydınlanmak için çok iyi bir fırsat sunuyor demeliyiz.
