Yunanistan’ın II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yaşadığı zorlu yıllar Yunan edebiyatında nasıl yankı buldu?
Damla Demirözü, savaş öncesi ve sonrası Yunan toplumunu etkileyen belli başlı siyasal ve toplumsal olayları özetledikten sonra, bu zorlu dönemin Yunan edebiyatında roman, öykü ve deneme türlerine nasıl yansıdığını saptıyor.
Stuart Kelly, elimizdeki özgün çalışması ‘Kayıp Kitaplar Kitabı’nda, asla okunamayacak yitik kitapların izini sürüyor.
Trenlerde unutuldukları, yakıldıkları, kaybedildikleri, bitirilmeden bırakıldıkları, hiç başlanmadıkları ya da yazarının ölümüyle eksik kaldıkları için bugün mahrum kaldığımız kitaplar, Kelly’nin araştırmacılığıyla okurun karşısına çıkıyor.
“Kayıp bir kitap, asla dansa kalkmayı teklif edemediğiniz kişi gibi, sonsuza kadar daha da çekici kalmayı sürdürür çünkü o ancak hayal gücünüzde kusursuz olabilir,” diyen Kelly’nin çalışması, alternatif bir yazın tarihi olarak, ayrıca “Eğer kaybolmasalardı neler olurdu?” sorusunun yanıtını arayan, varsayımsal bir kütüphane olarak düşünülebilir.
Ressamlık ve yazarlık yapmış Arthur Power, Irish Times’ta sanat eleştirmeni olarak yazılar yazdı.
Power, James Joyce, Modigliani, Ernest Hemingway ve Samuel Beckett gibi isimlerle arkadaşlık ettiği, uluslararası kültürel bir dünyanın üyesiydi.
Power’ın bu kitabı, usta yazar James Joyce’la Paris’te yaptığı sohbetleri düzenlemesiyle ortaya çıkmış.
Kitap, Joyce’un Paris yıllarını aydınlatması, özellikle de ‘Ulysses’ ve ‘Finnegan’ın Uyanışı’ gibi kült eserlerine dair bilinmeyenleri açığa çıkarmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor.
Power ayrıca, Joyce’un günlük alışkanlıklarına ve daha sıradan konulardaki zevklerine dair ipuçları da sunuyor.
Edebiyat eleştirmeni Hüseyin Cöntürk ile yakın dostu Halûk Aker arasında 1968-2003 arasını kapsayan mektuplaşmalar.
Bu mektuplar, iki ismin dönemlerinin edebiyat dünyasının tartışmalarını bize aktardığı gibi, Cöntürk’ün divan edebiyatı, çağın şair ve yazarlarına ilişkin kitaplarının taslaklarını da okurlarla buluşturuyor.
Lauren Elkin’den, şehirde yürüyen kadınların, flanözlerin tarihi.
Başka bir deyişle, kadın kent gezginlerinin bir şeceresi.
Flanör, Paris’in pasajlarında “amaçsızca dolaşan kişi” anlamına geliyor ve kavramın kendisi de daha ziyade erkekleri kapsıyor.
Elkin de, flanörü erilden dişile flanöz şeklinde dönüştürüyor ve hem kavramın temsil ettikleri üzerine derinlemesine düşünüyor hem de bunu temsil eden kadın figürlerin dünyasına iniyor.
Elkin, okurunu Paris, New York, Tokyo, Venedik ve Londra’nın sokaklarında bir yolculuğa çıkarıyor ve George Sand, Virginia Woolf, Jean Rhys, Agnes Varda, Sophie Calle, Martha Gellhorn ve Joan Didion gibi güçlü kadınların, birer flanöz olarak izlerini takip ediyor.
Deneme, biyografi, kültürel tarih, gezi, edebi eleştiri, kent topografyası ve anı türlerinin harika bir bireşimi olarak okunabilecek kitap, kadınların edebiyat, sanat, tarih, sinema aracılığıyla şehirle, metropolle kurdukları ilişkinin tarihini kapsamlı bir gözle ortaya koymasıyla çok ilgi çekici.
Lauren Elkin’in kitabı, sürekli sokaktan kovalanan kadınların, geçmişten bugüne kamusal alanla nasıl güçlü bir bağa ve tarihe sahip olduklarını gözler önüne sermesiyle, özellikle kadın okurlar için güçlü ve güncel bir moral kaynak olmaya aday.
Halk şiiri, Pir Sultan, Kul Himmet, Karacaoğlan, Köroğlu ve Dadaloğlu gibi önemli temsilcileri bize miras bıraktı.
Emir Kalkan da bu kitabında, Sümmani, Âşık Veysel, Nesimi Çimen, Neşet Ertaş ve Mahzuni Şerif gibi, bu özgün geleneğin çağımızdaki seçkin isimlerini, onların hayat hikâyelerini, şiirlerinden örnekler eşliğinde okurlarıyla paylaşıyor.
‘Radyo Benjamin’, her şeyden önce, Walter Benjamin’in ne denli çok yönlü ve üretken bir düşünür olduğunu ortaya koymasıyla dikkat çekiyor diyebiliriz.
Bu kitap, düşünürün 1929-1933 arasında Frankfurt ve Berlin radyolarında yaptığı 80’i aşkın yayınından yapılmış bir derleme.
Adı ekseriyetle fotoğraf hakkındaki yazılarıyla ve sinema, mimari, Yahudi teolojisi, Marksizm, çeviri çalışmaları, şiddet ve egemenlik alanlarına yaptığı katkılarla anılan Benjamin’in, radyo tarihinin ilk dönemlerindeki katkıları ise nispeten gölgede kaldı.
İşte Benjamin’in çoğu çocuklara yönelik yapılmış bu programları, hayranlık uyandıran genişlikte bir konu yelpazesine yayılıyor:
Benjamin’in konuşmaları, çocuklara yönelik olanlarına ek olarak, edebiyat zevki, okuma pratiklerinin popülerleşmesiyle ilgili Aydınlanma dönemi tartışmaları ve insanların mutsuz olma kapasitesi gibi konuları da ele alıyor.
Kitabın birinci bölümünde, Benjamin’in Berlin Radyosu ve Frankfurt Radyosu’nun “gençlik saati” için yazıp sunduğu “çocuklar için radyo hikâyelerinden” günümüze ulaşan metinler yer alıyor.
İkinci bölümde, Benjamin’in çocuklar için yazdığı radyo oyunları olan Kaspercik Hakkında Kuru Gürültü ve Soğuk Kalp bulunuyor.
Üçüncü bölüm, Benjamin’in “edebi radyo konuşmalarını”, derslerini, okumalarını, radyo sohbetlerinden ulaşılabilen metinleri, Hörmodelle yani ibretlik radyo oyunlarını ve çocuklar için hazırlanmamış iki radyo oyununu bir araya getiriyor.
Son olarak dördüncü bölümde ise, Benjamin’in radyoda yayınlanmak üzere kaleme alınmamış olmakla beraber radyo üzerine olan yazılarından bir seçki sunuluyor.
Göstergebilim, edebiyat kuramı, edebiyat eğitimi, eleştiri, öykü ve roman çözümlemelerine dair yazıları ve Fransızca’dan yaptığı çevirilerle bildiğimiz Hilmi Uçan, ‘Batı Şiiri ve Tevfik Fikret’ isimli bu eserinde, uygarlık seçiminde de edebiyatta da oyunu Batı’dan yana kullanmış Tevfik Fikret’in kişisel ve entelektüel dünyasına odaklanıyor.
Uçan, kitabının ilk bölümünde, Osmanlı’nın yaşadığı uygarlık krizini ve o dönemdeki yeni arayışları anlatıyor.
Kitabın ikinci bölümü, Tevfik Fikret’in kişiliği ve sanatını irdeliyor.
Yazar, çalışmasının son bölümünde de, Tevfik Fikret’in birçok şiiriyle, François Copée ve Baudelaire gibi Batılı şairlerin üretimlerini, metinlerarası ilişkiler çerçevesinden karşılaştırıyor.
Bilimkurgu-fantastik yazınını çok yönlü bir şekilde irdeleyen sempozyum bildirileri ile fantastik-bilimkurgu yazarlarıyla yapılan paneller.
Kitabın sonuna eklenen bilimkurgu-fantastik literatürünün kapsamlı bir listesi de, meraklı okuru cezbedecek türden.
George Orwell’ın edebiyat yazılarını bir araya getiren, dönemin edebiyat dünyasına güçlü bir ışık tutmasıyla önem arz eden güzel bir derleme.
Orwell’ın metinleri, dönemin sanat akımlarıyla önde gelen eserleri, yazarları ve dönemin edebi tartışmalarını ele alıyor.
Fakat metinler bunun yanı sıra, yeni kelimeler yaratmaktan yazmanın bedeline, sosyalist yazından kitapların pahalılığına, basın özgürlüğünden edebiyatta bayağılaşmadan komik olmaya, Tolstoy’dan Joyce’a, pek çok konu ve kişiye doğru yol alıyor.
Orwell burada ayrıca, ‘Hayvan Çiftliği’nin yazım sürecinden kitabın yayıncılar tarafından ilk etapta neden ve nasıl reddedildiğini de okurlarıyla paylaşıyor.
Dipnotski 