Feminizm – Sayfa 22

Sharon Smith – Kadınlar ve Sosyalizm (2012)

KADINLAR VE SOSYALİZM, Sharon Smith, çeviren: Etkin Bilen Eratalay, Yordam Kitap, feminizm, 192 sayfa

Sharon Smith ‘Kadınlar ve Sosyalizm’de, Marksist bir çerçeveden hareketle, feminizmin kuramsal zayıflıklarına işaret ediyor. Sınıflı toplumların yükselişi sırasında kadınlara uygulanan ve süregelen baskı ve eşitsizliklerin kökenlerini inceleyerek çalışmasına başlayan Smith, devamında da, kürtaj hakkı gibi, erkeklerle eşitliğin bir ön koşulu olarak kadınların kendi bedenlerini kontrol edebilme gereksinimlerini ele alıyor. Smith ayrıca, sistem içinde kadın haklarını iyileştirmeyi hedefleyen ana akım feminizmin orta sınıf bağlılıklarını da tartışıyor ve bu bağlamda sosyalist bir kadın hareketinin zorunluluğunu irdeliyor.

Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren (der.) – Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın (2012)

TÜRKİYE’DE REFAH DEVLETİ VE KADIN, derleyen: Saniye Dedeoğlu ve Adem Yavuz Elveren, İletişim Yayınları, kadın, 364 sayfa

Birçok ismin emek verdiği ‘Türkiye’de Refah Devleti ve Kadın’, sosyal politika ve cinsiyet ilişkisini farklı yönleriyle irdelemeyi amaçlıyor. Kitabın özgünlüğü, refah devleti, liberal piyasa ve ataerkil ailenin merkezine toplumsal cinsiyeti yerleştirmesi. Kitapta, Türkiye’de sosyal politika çalışmalarının toplumsal cinsiyet bakış açısıyla gelişimi, Türkiye’de kadın hareketinin temelleri ve sınırları, gelir dağılımının ve yoksulluğun toplumsal cinsiyet boyutları, ücretli ve karşılıksız emeğin analizi, Türkiye’de kadın istihdamındaki verili sorunlar ve kadınların sendikacılık deneyimi gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Serpil Sancar – Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti (2012)

Serpil Sancar ‘Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti’nde, erken dönem Türk modernleşmesinde, cinsiyet rejiminin geçirdiği değişim ve dönüşümleri irdeliyor.

Sancar, çalışmasının ilk bölümünde, farklı kadınlık deneyimleri üzerinden modernleşmeye katılımı, uluslaşma süreçlerinde kadınların “milli dava”ya nasıl dahil olduklarını araştırıyor.

Yazar, çalışmasının en özgün bölümü diyebileceğimiz ikinci bölümünde ise, erken modernleşmenin ürettiği “aile odaklı modern toplum modeli”nin kentli, orta sınıf hayatına nasıl içerildiğini ve farklı ideolojik ve kültürel yaklaşımların cinsiyet değerlerini ne şekilde düzenlediğini ele alıyor.

Künye: Serpil Sancar – Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti, , İletişim Yayınları, feminizm, 339 sayfa

Catherine Redfern ve Kristin Aune – Baş Harfi F (2012)

BAŞ HARFİ F, Catherine Redfern ve Kristin Aune, çeviren: Aksu Bora ve Simten Coşar, Ayizi Kitap, feminizm, 344 sayfa

İki yazarlı ‘Baş Harfi F’, “feminizm öldü mü?” veya “yeni bir feminizme mi ihtiyacımız var?” gibi sorulara, feminizmin neden hâlâ yaşamsal önemde olduğunu, güçlü argümanlarla ortaya koyarak karşı çıkıyor. Bilhassa Birleşik Krallık’taki feminist eylemliliklere ilişkin genel bir fikir sağlamayı amaçlayan çalışma, günümüzün yeni ve heyecan uyandıran feministlerinden bazılarını tanıtıyor, onların ne istediklerini ve ne yaptıklarını anlatıyor. Ayrıca kitapta yer alan ve bini aşkın feministle yapılmış bir anket sonucu da, ankete katılanların neden feminist oldukları, nasıl eylemler yürüttükleri konusunda okuru aydınlatıyor.

Nancy Holmstrom (ed.) – Sosyalist Feminist Proje (2012)

SOSYALİST FEMİNİST PROJE, editör: Nancy Holmstrom, çeviren: Özge Kelekçi, Kalkedon Yayınları, feminizm, 2 cilt, 740 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sosyalist Feminist Proje’, kadın hareketi içerisinde, Marksizmin, liberalizmin ve radikal feminizmin sorunlarına karşı teorik bir yanıt olarak çiçeklenen sosyalist feminist yaklaşıma odaklanan makalelerden oluşuyor. Kitap, on dokuzuncu ve erken dönem yirminci yüzyıl sosyalist-feminist yazılardan alıntılarla başlıyor. Kitabın devamında ise, bu yaklaşımın seks, cinsellik, üreme, aile, aşk, emek, emek mücadeleleri, iktidar, ekonomi, sosyal güvenlik, kamusal politikalar, doğa ve topluma bakışını ayrıntılarıyla irdeliyor. Makalelerde, feminizmin güncel sorunları da tartışmaya açılıyor.

Anne Phillips – Demokrasinin Cinsiyeti (2012)

DEMOKRASİNİN CİNSİYETİ, Anne Phillips, çeviren: Alev Türker, Metis Yayınları, siyaset, 209 sayfa

Feminist siyaset teorisinin önde gelen temsilcilerinden Anne Phillips ‘Demokrasinin Cinsiyeti’nde, demokrasinin, toplumsal cinsiyet olarak kadınları da içerecek şekilde dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini irdeliyor. Feminizm ve demokrasi arasındaki gerilimleri saptayarak çalışmasına başlayan Phillips, liberal demokrasi, katılımcı demokrasi ve yurttaş cumhuriyetçiliğine yöneltilen feminist eleştirileri inceliyor. Kadın hareketinin katılımcı bir demokrasi olarak deneyimini de aktaran Phillips, yerel ve ulusal politikada kadınların yetersiz temsil edilmelerinin yarattığı sorunlar ile buna dair çözüm önerilerini sunuyor.

Charlotte Perkins Gilman – Sarı Duvar Kağıdı (2012)

Birinci dalga feminist hareketin önde gelen isimlerinden Charlotte Perkins Gilman, bizde daha önce yayımlanan ‘Kadınlar Ülkesi’yle hatırlanacaktır.

Bu kitap, kadınları ele alan edebi denemeler içerisinde, ilk defa feminist öğeleri ütopya tarzıyla açık ve bilinçli bir şekilde işlemesiyle önemliydi.

Gilman’ın ‘Sarı Duvar Kağıdı’ ise, kendisinin 1890 ile 1914 arasında kaleme aldığı yedi öyküsünü bir araya getiriyor.

Yazar kitaba adını veren öyküsünde, toplumun kadına biçtiği rolleri ve kadının bu sınırlar karşısındaki çaresizliğini anlatıyor.

Sarı duvar kağıdı düzeni, yırtılması ise kadının özgürlüğünü temsil eder.

Künye: Charlotte Perkins Gilman – Sarı Duvar Kağıdı, çeviren: Aksu Bora ve Aysun Altunışık, Otonom Yayıncılık, öykü, 115 sayfa

Gülay Toksöz – Kalkınmada Kadın Emeği (2012)

KALKINMADA KADIN EMEĞİ, Gülay Toksöz, Varlık Yayınları, kadın, 284 sayfa

Gülay Toksöz ‘Kalkınmada Kadın Emeği’nde, hem kalkınmada kadın emeğinin rolüne hem de kalkınmanın kadın emeğine nasıl etkide bulunduğuna odaklanıyor. Çalışma, kadınların hane içinde harcadığı emeğin, toplumsal yaşamın sürdürülebilirliği açısından nasıl bir rol oynadığı; kadınların emekleri ve bedenleri üzerindeki patriarkal tahakküm; ülkelerin sanayileşme süreçleriyle kadın emeğinin kullanımı arasındaki ilişki gibi konuları ele alıyor. Kitap, kadınların ev içindeki karşılıksız emeklerini, işgücü piyasasındaki çalışma biçimlerini, ekonomiye yaptıkları ve çoğunlukla karşılığı ödenmeyen katkıları görünür kılmasıyla önemli.

Silvia Federici – Caliban ve Cadı (2012)

Silvia Federici ‘Caliban ve Cadı’da, feodalizmden kapitalizme geçiş sürecinde kadınların konumunu araştırıyor; kapitalizmin gelişimini feminist hareketin öğrettiklerinden ilham alarak yeniden yorumluyor.

Federici’nin çalışması en çok, kapitalist sistemi, sınıfsal sömürüyle cinsiyete dayalı işbölümündeki adaletsizlikler üzerinden açıklamasıyla dikkat çekiyor.

Yazar, Ortaçağdaki büyük cadı avı da dahil olmak üzere geniş bir tarihsel bağlamda, ilksel birikim sürecinde kadınların kendi cinselliklerinin ve bedenlerinin nasıl çitlendiğini ve böylece toplumsal konumlarının nasıl değersizleştirildiğini ortaya koyuyor.

Künye: Silvia Federici – Caliban ve Cadı: Kadınlar, Beden ve İlksel Birikim, çeviren: Öznur Karakaş, Otonom Yayıncılık, kadın, 370 sayfa

Maria Mies – Ataerki ve Birikim (2012)

Cinsiyete dayalı işbölümünün toplumsal kökenlerini inceleyen bu -klasikleşmiş- eser, kolonileştirme ve ‘evkadınlaştırma’ süreçlerinin genel tarihinin yanı sıra, yeni uluslararası işbölümünü ve kadınların en ucuzundan birer üretici ve tüketici olarak oynamak zorunda bırakıldıkları rolü eleştirel bir perspektifle tahlil ediyor.

Mies, feminist teoride esaslı bir paradigma değişikliğine yol açan bir yaklaşımla kapitalist ataerkinin günümüzdeki küresel ölçekli egemenliğini betimlerken, bu egemenliğe karşı nasıl bir mücadele verilmesi gerektiğine de açıklık getiriyor.

Teori ile pratiğin otantik ve birlikte gelişimini gözeten bu çalışma feminist teorinin ulaşabileceği doruk noktalardan biri…

Künye: Maria Mies – Ataerki ve Birikim: Uluslararası İşbölümünde Kadınlar, çeviren: Yıldız Temurtürkan, Dipnot Yayınları, feminizm, 434 sayfa,