Hukuk – Sayfa 17 – Dipnotski

Murat Sevinç – Türkiye’nin Anayasa İmtihanı (2017)

TÜRKİYE’NİN ANAYASA İMTİHANI, Murat Sevinç, İletişim Yayınları, hukuk, 192 sayfa

16 Nisan’da referanduma sunulacak “Partili Cumhurbaşkanlığı” anayasa değişikliğinin dünyada örneği yok. Cumhurbaşkanı’nın hiçbir güç tarafından denetlenemediği bu anayasa, toplumun önemli bir kesiminin gözünde “rejim değişikliği”ni yaratacak büyük bir tehdit olarak da algılanmakta. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Anayasa Kürsüsü öğretim üyesiyken 2017 Şubatı’nda Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi’yle görevine son verilen, Türkiye’nin önde gelen anayasa hukukçularından Murat Sevinç de, “Partili Cumhurbaşkanlığı”nın siyasal, tarihsel ve anayasal boyutunu analiz ediyor ve bu konuda merak edilen birçok noktayı aydınlığa kavuşturuyor. 1924 Anayasası’ndan son dönemde gerçekleştirilen anayasa değişikliklerine kadar Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı kurumunun serüvenini izleyen Sevinç, ardından, Türkiye sağ/muhafazakâr/İslâmcı siyaset çizgisinin hükümet sistemi önerilerini çok yönlü bakışla irdeliyor. Kitabın ekler bölümünde ise, 1982 Anayasası döneminde ses getirmiş anayasa önerileri yer alıyor. Sevinç’in kitabını, halkoylaması sürecinde konuyla ilgili bize yol gösterecek kısa ve öz bir rehber olarak öneriyoruz.

Murat Sevinç ve Dinçer Demirkent – Kuruluşun İhmal Edilmiş İstisnası (2017)

KURULUŞUN İHMAL EDİLMİŞ İSTİSNASI, Murat Sevinç ve Dinçer Demirkent, İletişim Yayınları, hukuk, 432 sayfa

1921 Anayasası’nın Türkiye anayasalar tarihinde önemli bir yeri var. Hem hazırlandığı ve kabul edildiği Kurtuluş Savaşı yıllarının koşulları hem Birinci Meclis’teki tartışmaların içerik ve niteliği hem de günümüzdeki siyasal tartışmalarla ilgisi açısından. Son KHK ile üniversitedeki görevinden ihraç edilen, Türkiye’nin önde gelen anayasa hukukçularından Murat Sevinç ile Dinçer Demirkent’in elimizdeki ortak çalışması, 1921 Anayasası ve tutanaklarına yer veriyor. Yazarlar, 1921 Anayasası’na dair hazırlanmış akademik çalışmaların bir dökümünü yaptıkları gibi, bu çalışmaların eksik bıraktığı kimi yönleri de yorumluyor. Kitapta yer alan tutanaklar ise, anayasa ilkeleri ve kavramlarını kapsayan Meclis’teki canlı ve zengin tartışma ortamını gözler önüne seriyor.

Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz – Barış İçin Akademisyenler (2017)

BARIŞ İÇİN AKADEMİSYENLER, Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz, İletişim Yayınları, hukuk, 151 sayfa

“Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bildiriyi imzalayan çok sayıda akademisyen soruşturmaya uğradı, işinden atıldı. Öyle ki bu vesileyle, akademi üzerinde Türkiye tarihinde görülmemiş bir baskı kuruldu. İnsan hakları alanında çalışan Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz bu çalışmalarında, soruşturmaları hukukî açıdan sorguluyor ve hem genel hukuk ilkeleri, hem mevcut yasalar hem de disiplin yönetmelikleri açısından akademisyenlere yönelik disiplin ve ceza uygulamalarının her bakımdan hukuksuz olduğunu gözler önüne seriyor.

Kevser Güler ve Gamze Hızlı (haz.) – Adalet Söyleşileri (2007)

ADALET SÖYLEŞİLERİ, hazırlayan: Kevser Güler ve Gamze Hızlı, Anadolu Kültür Yayınları, siyaset, 208 sayfa

‘Adalet Söyleşileri’, bir yıl boyunca Diyarbakır Sanat Merkezi’nde düzenlenen söyleşilerden oluşuyor. Temel amacı adalet kavramını sanat, edebiyat, sosyal politika, tarih ve felsefe gibi farklı disiplinler çerçevesinde tartışmaya açmak olan programa farklı disiplinlerden akademisyenler, yazarlar, şairler ve gazeteciler davet edilmişti. Ahmed Othmani, Eugene Schoulgin, Ferda Keskin, Gürol Irzık, Mithat Sancar, Murat Borovalı, Müge Sökmen, Ömer Laçiner, Roni Marguiles, Sezai Sarıoğlu, Sibel Irzık, Thomas Pogge, Yücel Göktürk ve Zerrin Boynudelik’in konuşmacı olarak katıldığı programda, adalet kavramı farklı bakış açılarından ele alınmıştı.

Münevver Eryalçın ve Veli Duyan – Suça Sürüklenen Çocuk ve Gençler (2017)

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK VE GENÇLER, Münevver Eryalçın ve Veli Duyan, Yeni İnsan Yayınevi, hukuk, 142 sayfa

Suça sürüklenen çocukların ve gençlerin topluma kazandırılması ve bu insanların uyumsuz davranışlara tekrar yönelmemeleri için denetimli serbestlik kapsamında kimi rehberlik ve iyileştirme çalışmaları yürütülüyor. İşte iki yazarlı bu kitap da, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü bünyesinde denetimli serbestlik süreci devam eden suça sürüklenen çocukların ve gençlerin sosyal destek algıları konusuna açıklık getirmesiyle önemli bir işlev üstleniyor. Çalışma için yaşları 16 ile 25 arasında değişen 150 çocuk ve genç ile görüşülmüş. Bunların neticesinde elde edilen bulguları barındıran kitap, alan için önemli bir başvuru kaynağı.

Ronald Dworkin – Hakları Ciddiye Almak (2007)

HAKLARI CİDDİYE ALMAK, Ronald Dworkin, çeviren: Ahmet Ulvi Türkbağ, Dost Yayınevi, hukuk, 429 sayfa

Ronald Dworkin’in ‘Hakları Ciddiye Almak’ isimli kitabı, liberal bir hukuk kuramını tanımlayıp savunmayı amaçlıyor. Dworkin bu amacına ulaşmak için, “Hukuk nedir?”, “Hukuk ne işe yarar?”, “Daha önce verilmiş hükümlerin emsal teşkil etmediği yeni davalarda yargıçlar nasıl karar vermelidir?” gibi soruları cevaplamakla işe başlıyor. Tanınmış bir hukuk profesörü olan Dworkin’in çalışması, hukukun verili tanımı da dâhil, alana dair tüm kurumlaşmış, genelleşmiş yargıları, hukuk felsefesi çerçevesinden değerlendiriyor. İlk baskısı 1977 yılında yapılan kitap, hukuk kuramı ve bireysel haklara ilişkin moral kavramlaştırmalarıyla, güncelliğini hâlen koruyor.

Altın Mimir – Kadının Hak Arama Rehberi (2017)

KADININ HAK ARAMA REHBERİ, Altın Mimir, Doğan Kitap

Kadınların sahip olduğu tüm hakları ve bunların nasıl kullanılabileceğini her seviyeden okurun anlayabileceği sadelikte açıklayan bir rehber. Miras hakkının kadın ve erkeğe eşit tanınan bir hak olduğunu, kadının evlilik ve boşanmadaki haklarını ve erkek şiddetine karşı kadının kendini nasıl savunabileceğini anlatan, her kadının kişisel devrimini başlatacağı bir kaynak.

Gökçeçiçek Ayata, Pınar Çağlı, İdil Elveriş vd. – Gezi Parkı Olayları (2013)

GEZİ PARKI OLAYLARI, Gökçeçiçek Ayata, Pınar Çağlı, İdil Elveriş vd., İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 211 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu kitap, Gezi Parkı olaylarını, insan hakları hukuku ve siyasi söylem ışığında irdeliyor. Olayların, hem Taksim Meydanı yayalaştırma projesi ve eski Taksim Topçu Kışlası’nın yeniden inşasına ilişkin idari ve yargısal süreç hem de genel olarak baş gösteren olaylarla birlikte, kronolojik bir tarzda ele alındığı kitabın ilk bölümünde, yaşananlar insan hakları hukuku standartları ekseninde değerlendiriliyor. Kitabın, siyasetçilerin olaylara yaklaşımına ayrılan ikinci bölümündeyse, ilk bölümde ele alınan olgusal gerçeklerin, farklı siyasi ve idari aktörlerce nasıl karşılandığını ortaya koyuyor.

Vehbi Hacıkadiroğlu – Özgürlük Hukuku (2013)

ÖZGÜRLÜK HUKUKU, Vehbi Hacıkadiroğlu, Tarihçi Kitabevi, hukuk, 144 sayfa

Vehbi Hacıkadiroğlu, yeni bir baskıyla yayınlanan ‘Özgürlük Hukuku’nda, hukuk, adalet, suç ve ceza kavramlarının gelişimini ilksel uygarlıklardan modern toplumlara uzanarak irdeliyor. Çalışmasında hukuk felsefesi çerçevesinde bir tartışmayla ilerleyen Kadiroğlu, özgürlük anlayışı ve insanın değer yaratım sürecini; doğal toplumlarda hukuk kurallarının uygulanışını; hukuk düzeninin uygulanacağı toplumun niteliklerini; hukuk kurallarının belli başlı amacını; suç ve ceza, haklar ve mülkiyet gibi hukukun temel kavramlarınının tarihsel gelişimini ve ahlak kurallarının hukukun gelişimi üzerindeki etkilerini detaylı bir bakışla irdeliyor.

Hugh Collins – Marksizm ve Hukuk (2013)

MARKSİZM VE HUKUK, Hugh Collins, çeviren: Umre Deniz Tuna, Dipnot Yayınları, hukuk, 222 sayfa

Hugh Collins’in eldeki çalışması, Marksist hukuk teorileri üzerine titiz ve kolay anlaşılabilir bir metin. Marksist bir hukuk teorisinin olmadığı, sıklıkla dile getirilen iddialardan. Collins ise, Marksist analizin ana vurgusunun bir toplumdaki iktidar örgütlenmelerine ve ekonomik altyapıya yönelmekle birlikte, hukuk sistemlerinin; feodalizm ve kapitalizm gibi farklı toplumsal oluşumlar içinde oynadıkları rolden dolayı Marksistler açısından dikkate değer bir ilginin konusu olduğunu söylüyor. Kitapta sınıfsal baskı aracı olarak hukuk, ideoloji ve hukuk, Marksizmin altyapı ve üstyapı yaklaşımında hukuk konuları ele alınıyor.