Hasan Bülent Kahraman – Türkiye’de Yazınsal Bilincin Oluşumu (2014)

Yazınsal bilinç, dönemsel olarak dozu artıp yükselde de, Türkiye edebiyatında sıklıkla tartışılan konulardan.

Kahraman da bu tartışmaya katılarak Servet-i Fünun’dan İkinci Yeni’ye, 1980 sonrası edebiyattan postmodern anlatıya ve karşılaştırmalı edebiyata, yazınsal bilincin ve kültürün oluşumunu detaylıca irdeliyor.

  • Künye: Hasan Bülent Kahraman – Türkiye’de Yazınsal Bilincin Oluşumu, Kapı Yayınları

Ali Bektan – Atatürk’ün Kehanetleri (2014)

Bir asker ve siyasetçi olarak Atatürk’ün, ileri görüşlü olduğu birçok kişi tarafından sıklıkla dile getirilmiştir.

Bektan buna ek olarak, Atatürk’ün geleceği önceden görebilmek gibi doğaüstü bir yeteneğe sahip bulunduğuna, her bir sözünün kehanet niteliğinde olduğuna inanıyor, iddialarını ise ağırlıklı olarak parapsikolojiye dayandırıyor.

  • Künye: Ali Bektan – Atatürk’ün Kehanetleri, Doğu Kitabevi, inceleme, 512 sayfa

Derya Koptekin – Biz Romanlar Siz Gacolar: Çingene/Roman Çocukların Kimlik İnşası (2017)

Derya Koptekin’in nitelikli çalışması ‘Biz Romanlar Siz Gacolar’, İzmir’deki çingene/roman mahallelerinde yapılan uzun soluklu çalışmalardan yola çıkarak çingene çocukların anlam haritalarını ortaya çıkarıyor.

Kitapta,

  • Türkiye’de yaşayan çingenelerin anlam dünyası,
  • Çingeneler için kullanılan farklı anlamlandırmalar,
  • Çingenelerin diğer kesimlerle, “öteki”yle ilişkileri,
  • Çingenelerin çalışma yaşamı,
  • Sınıfsal bir konum olarak çingene/roman olmak,
  • Çingene mahalleleri ve evleri,
  • Çingenelerde müzik ve dans, düğün, sünnet, Hıdırellez, köstek kesme, gelincik yaktırma, kına ve dövme ve asker uğurlama gibi gelenekler,
  • Türkiye’de çingenelere yönelik ayrımcılık ve önyargılar,
  • Ve çingene çocuklarının gelecek hayalleri gibi konular irdeleniyor.

Bir psikolog olarak sahada birebir çalışan Koptekin’in kitabı, okurunu çingene/romanlara dair bilinen klişelerle yüzleşmeye, onlara gerçekçi ve bir pencereden çağırıyor.

  • Künye: Derya Koptekin – Biz Romanlar Siz Gacolar: Çingene/Roman Çocukların Kimlik İnşası, İletişim Yayınları, inceleme, 205 sayfa

Kamil Sarhanlı – Şarap ve Tanrı (2014)

Şarabın ve eğlencenin tanrısı Dionysos’u, bizzat onun ağzından dinlemek ilginç olsa gerek.

Elimizdeki kitabın yaptığı da tam olarak bu.

Sarhanlı, kaynak metinleri izleyerek, on iki Olimpos tanrısından biri olan, medeniyetin yılmaz destekçisi ve barış aşığı tanrı Dionysos’u dile getiriyor.

Adı eğlence ve esrimeyle anılan Dionysos, başından geçen acı tatlı olayları, hayata bakışını dile döküyor.

  • Künye: Kamil Sarhanlı – Şarap ve Tanrı, Maya Kitap, roman, 152 sayfa

Gamze Yücesan-Özdemir – İnatçı Köstebek (2014)

Dokuma tezgâhları veya otomobil fabrikaları nasıl kapitalizmin bir döneminin çalıştırma biçimlerinin öne çıkan formlarıysa, çağrı merkezleri de, çalışma hayatının şirketler lehine gün geçtikçe daha bir pervasızlaştığı neoliberal kapitalizmin simge iş mekânlarından.

Gamze Yücesan-Özdemir de yerinde bir tanımlamayla, çağrı merkezi çalışanlarını “21. yüzyılın proletaryası” olarak tanımlıyor.

Saha araştırmasıyla zenginleşen kitap, çağrı merkezlerinde emek-sermaye ilişkilerini, buradaki ağır sömürüyü kavramak açısından nitelikli bir kılavuz, alana yapılmış önemli bir katkı.

  • Künye: Gamze Yücesan-Özdemir – İnatçı Köstebek, Yordam Kitap, inceleme, 304 sayfa

Yonca Güneş Yücel – Gardiyanlar: Kilidin Öte Tarafı (2017)

Bilenler bilir, bizde infaz ve koruma memurlarını konu alan çok sayıda film bulunuyor.

Zira ülkenin durumu, ortada.

Yonca Güneş Yücel de bu kitabında, gardiyanların mesleki deneyimlerinin ve toplumla ilişkilerinin kapsamlı bir incelemesini yapıyor.

Kitabı benzer çalışmalardan ayıran en önemli yön, infaz ve koruma memurlarının mesleki deneyim pratiklerini yalnızca cezaeviyle tanımlı bir ilişkilenme olarak değil, onların toplumsal ilişkiler içindeki yerleriyle ele alması.

Çalışmada ele alınan belli başlı konular şöyle:

  • İnfaz ve koruma memurluğunun mevzuattaki tanımı,
  • Mesleğin tercih edilme nedenleri,
  • İnfaz ve koruma memurlarının cezaevindeki gündelik pratiği,
  • Sosyo-ekonomik hakların yetersizliği,
  • Yönetimle ilişkiler,
  • İnfaz ve koruma memurlarının kendi aralarındaki ilişkileri,
  • Dernekleşme ve dayanışma deneyimleri,
  • Tutuklu ve hükümlülerle kurulan ilişkilerdeki taktik ve motivasyonları.

Kitap, bu alanda çalışan uzmanlara da, gardiyanların dünyasını merak eden okurlara da fazlasıyla hitap edecek nitelikte.

  • Künye: Yonca Güneş Yücel – Gardiyanlar: Kilidin Öte Tarafı, İletişim Yayınları, inceleme, 296 sayfa

Mary Papenfuss – Katil Babalar (2017)

Bir babayı çocuğunu öldürmeye iten çarpık dürtüler nelerdir?

Her cinayet dehşet vericidir ve affedilemezdir, ama dünyanın en korkunç olayı, anne veya babaları tarafından bir çocuğun öldürülmesidir.

Bu ürpertici kitap, yaşanmış gerçek olaylardan yola çıkarak bu korkunçluğun izini sürüyor.

Burada anlatılan hikâyeler o denli akıl almaz ki, bizim insan davranışları hakkındaki düşüncelerimizi sarsıp yıkıyor.

Kimi gerçek vakaların peşine düşen gazeteci Mary Papenfuss, bu cinayetlerin mağdurlarının arkadaşları ve aileleriyle görüşerek kitabını yazmış.

Yazar bu amaçla polis dosyalarını inceliyor ve burada ortaya konan “katil baba” profillerini bizimle paylaşıyor.

Kitap, hem bu tür aşırı suçların modern toplumda neden ortaya çıktığına yanıt veriyor hem de bu konuda ne gibi önlemler alabileceğimizi anlatıyor.

  • Künye: Mary Papenfuss – Katil Babalar, çeviren: Kumru Acaroğlu, Paloma Yayınevi, psikoloji, 276 sayfa

Jennifer Wright – Böyle mi Olacaktı? (2017)

Sevgilisinden ayrılmamış veya onun tarafından terk edilmemiş insan yoktur.

Peki, ne yaşarız bu durumda?

İlk zamanlar sonu gelmez bir acı çeker ve içimizde inanılmaz bir öfke kabarır.

İlerleyen zamanlarda bu acı ve öfke aynı şekilde, hatta katlanarak devam eder.

Sonra bir gün, daha az acı çekmeye, daha az öfkelenmeye başladığımızı fark ederiz.

Ama öyle bir zaman gelir ki, o büyük acının, öfkenin esamisi okunmaz.

Ve geriye, o klişe deyişle, “tortusu kalır”.

Jennifer Wright’ın elimizdeki kitabı da, bu süreci bizim gibi yaşamamış, öfkelerinden adeta kudurmuş 13 tarihsel ve popüler insanın gerçek hikâyelerini sunuyor.

Bu anlatıda kimler yok ki!:

İmparator Nero’nun yaşadığı aşk acısı,

Bir çifti düğün gecelerinde çıplak olarak buzdan saraya kilitleyen Rus İmparatoriçesi Anna İvanovna,

Anne Boleyn,

Lord Byron,

Norman Mailer,

Elizabet Taylor,

VIII. Henry…

Wright’ın keyifli ve merak uyandırıcı bir üslupla kaleme aldığı kitabı, ayrılık acısı yaşayanlara derman olacak, bize de daha beteri de varmış dedirtecek cinsten.

  • Künye: Jennifer Wright – Böyle mi Olacaktı?, çeviren: Zeynep Yeşiltuna, Domingo Kitap, inceleme, 264 sayfa

Wolfgang Korn – Polar Yeleğin Dünya Seyahati (2014)

Genç okurlar için kaleme aldığı araştırmalarıyla ünlü Wolfgang Korn, bir polar yeleğin üretiminden tüketimine giden uzun yolu gözler önüne sererken bizi adeta dünya çapında bir seyahate çıkarıyor.

Hem de şaşırtıcı ve keyifli bir seyahate.

Yalnızca bir ürün üzerinden, globalleşmenin nasıl işlediğini yetkin bir biçimde ortaya koyan Korn, Birleşik Arap Emirlikleri’nden yola çıkarak Bangladeş, Singapur, Almanya, Senegal ve Kanarya Adaları’nı kapsayan bir yolculuğa çıkıyor.

Korn bunu yaparken, Dubai’nin dudak uçuklatan petrol zenginliği, Chittagong’taki grev, korkunç şartlarda çalışan işçiler ve insan kaçakçılığı gibi, geçtiği coğrafyaların ekonomik sistemlerine dair zengin gerçek-hikâyeler de sunuyor.

Bu hikâyeler öylesine güçlü ki, kitabın omurgasını oluşturuyor diyebiliriz.

  • Künye: Wolfgang Korn – Polar Yeleğin Dünya Seyahati, resimleyen: Birgit Jansen, çeviren: Saliha Nazlı Kaya, Can Yayınları, inceleme, 156 sayfa

Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet ve İktidar (2014)

‘Ortadoğu’da Devlet ve İktidar’, tarihin bu en sıkıntılı bölgesindeki otoriter rejimlere odaklanmış akademik literatürün sağlam bir bilançosu.

Otoriter rejimleri incelerken hangi kuramsal yaklaşımların benimsendiğini, bu yaklaşımların katkılarını ve sorunlu yönlerini irdeleyen Erdem Demirtaş, Ortadoğu’da otoriter rejimleri uzun yıllar ayakta tutan kültürel, ekonomik, siyasal ve toplumsal dinamikleri ana hatlarıyla ortaya koyuyor.

Kitapta, otoriteryan stratejiler ve rejimlerin sürekliliği, devletin şiddet aygıtına başvurma biçimleri, otoriteryanizmin sembolik dünyası ve Mısır ile Suriye’de rejimlerin toplumsal kaynakları tartışılıyor.

  • Künye: Erdem Demirtaş – Ortadoğu’da Devlet Ve İktidar, Metis Yayınları, inceleme, 190 sayfa