Kategori: Kültür

Kolektif – Kültür Politikaları ve Yönetimi (KPY) Yıllık 2009 (2010)

Türkiye, Hollanda ve Avrupa’nın birçok bölgesinden yazarların deneyimlerini barındıran ‘Kültür Politikaları ve Yönetimi Yıllığı’, kent planlaması, şehir gelişimi ve yerel sanat üretimi ekseninde kültür politikası ve kültür yönetimi konularını araştırıyor.

Dosya konusunun kültür politikaları ve kentler olduğu yıllıkta, Talât Sait Halman ve Pulat Tacar’la yapılmış söyleşiler de bulunuyor.

Başyazının Avrupa Kültür Vakfı Danışma Kurulu üyelerinden Gijs de Vries’e ait olduğu yıllığın, Türkiye’de kültür politikası hakkında yeni veriler üretmek, bilgi sağlamak ve yeni bakış açıları ortaya koymak konusunda öncü olacağını söyleyebiliriz.

  • Künye: Kolektif – Kültür Politikaları ve Yönetimi (KPY) Yıllık 2009, editör: Serhan Ada, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, kültür, 191 sayfa

Tom Standage – İnsanlığın Yeme Tarihi (2016)

Tarımın ortaya çıkışından küresel zamanlardaki besin politikalarına, yemek kültürünün dönüşümünün özenli bir dökümü.

Açlık gibi insanlık için hayati olduğu yadsınamaz bir olguyu kapsamlı bir şekilde ortaya koyduğu gibi, bunun, tarihteki dönüştürücü ve temel olayların arkasında yatan itici güç olduğunu da gösteren nitelikli bir inceleme.

  • Künye: Tom Standage – İnsanlığın Yeme Tarihi, çeviren: Gencer Çakır, Maya Kitap

Yümniye Akbulut – Şıklığın Resmi Tarihi (2010)

Yümniye Akbulut, alt başlığı ‘Olgunlaşma Enstitüsü’ olan ‘Şıklığın Resmi Tarihi’nde, Türkiye moda tarihinin bir dönemini anlatıyor.

Olgunlaşma Enstitülerinin kurulmasına tanıklık eden ve bu kurumlarda görev alan Akbulut, 1930’lu yıllar ve çocukluğunun Türkiye’sinin içinde bulunduğu koşullarla kitabına başlıyor.

Yazar, samimi bir üslupla, çocukluğunun geçtiği Manisa’yı, Ankara’daki hayatını, Gazi Üniversitesi’ndeki asistanlık yıllarını, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü’nü, Paris yıllarını, Belçika Eğitim Müşaviri olarak görev yaptığı dönemi, yurt içi ve yurt dışındaki defile ve sergilerini ve Türk el sanatlarının korunması ve geliştirilmesi çalışmalarını okurlarıyla paylaşıyor.

  • Künye: Yümniye Akbulut – Şıklığın Resmi Tarihi, Doğan Kitap, anı, 246 sayfa

John Hopkins – Moda Tasarımında Erkek Giyim (2016)

Bu güzel çalışma, en eski çağlardan bugüne, erkek giyimindeki dönüşümün sağlam bir analizini sunuyor.

Erkek giyimine yön vermiş terzilik geleneği, spor giyim devrimi, askeri giysiler ve üniformalar, karşı kültür giyim tarzı ve erkek modasının kadın giyimi üzerindeki belli başlı etkileri gibi ilginç detaylar, burada.

  • Künye: John Hopkins – Moda Tasarımında Erkek Giyim, çeviren: Nilgün Altınay, Literatür Yayıncılık

Turan Akıncı – Cumhuriyet’te Beyoğlu (2019)

Osmanlı döneminde “Cadde-i Kebir” ve “Grande Rue De Pera” isimleriyle anılan Beyoğlu Caddesi, Cumhuriyet ile İstiklal Caddesi adını aldı.

Turan Akıncı’nın geçen yıl yayımlanan ‘Beyoğlu’ adlı çalışması, Pera’nın 1831-1923 yılları arasındaki dönemini ele alıyordu.

Yazar şimdi de, Beyoğlu’nun tarihini 1923’ten 2003’e uzanan yıllar arasında ele alıyor.

İşgalin sona ermesinden sonra Cumhuriyet’in Beyoğlu’nda devraldığı tablo, Levanten kültürünün sona erişi, Varlık Vergisi’nin nedenleriyle sonuçları ve 6-7 Eylül olaylarına giden süreci analiz ederek kitabına başlayan Akıncı, devamında da,

  • Beyoğlu’nun pastane ve kahvehanelerini,
  • Beyoğlu’ndaki sefaret yapılarını,
  • Beyoğlu’nda yeme içme kültürünü,
  • Beyoğlu tiyatro ve sinemalarını,
  • Türk sinemasının Yeşilçam’daki özgün gelişimini,
  • Beyoğlu’nda müzeleri,
  • Beyoğlu’nda kütüphaneleri,
  • Beyoğlu’nun fotoğrafçılarını,
  • Beyoğlu’ndaki banka yapılarını,
  • Önde gelen Beyoğlu ailelerini
  • Ve bunun gibi, bu kadim semte dair bilinmesi gereken pek çok bilgiyi bizimle paylaşıyor.

Kitabın ekler bölümünde ise, Selahattin Giz’in Beyoğlu koleksiyonu, Beyoğlu’nda Osmanlı eserleri ve İstanbul Şehir Tiyatroları Repertuarı da yer alıyor.

Kitap her şeyden önce, Beyoğlu’nun bu zaman zarfında nasıl büyük dönüşümler geçirdiğini ve buradaki canlı kültürel hayatın ve aynı zamanda eğlence yaşamının nasıl yok edildiğini gözler önüne sermesiyle önemli.

  • Künye: Turan Akıncı – Cumhuriyet’te Beyoğlu: Kültür, Sanat, Yaşam (1923-2003), Remzi Kitabevi, tarih, 456 sayfa, 2019

Şebnem Eraş – Berdel (2009)

Şebnem Eraş, aynı zamanda bir fotoğraf albümü niteliğindeki ‘Berdel’de, kişisel hikâyeler ekseninde, kızların iki aile arasında değiştirilmesine dayanan evlilik töresi berdeli anlatıyor.

2000-2007 arasında beş berdel evliliğini fotoğraflayan Eraş, konuyu fotoğraflayıp kısa belgesel anılar yaratmaktan çok, töre kurallarını anlama çabasıyla berdelin mağduru kadınlarla samimi bir iletişim kurmaya çalışmış.

Eldeki çalışmayı sahici kılan başlıca hususun, Eraş’ın bu kadınları belli aralıklarla ziyaret ederek, hayatlarının aldığı yönü izlemesidir diyebiliriz.

Eraş, gün geçtikçe daha çok çözülen berdeli, sosyolojik bir olgu olmasının ötesinde gerçek mağdurlarının birebir tanıklığı üzerinden anlatıyor.

  • Künye: Şebnem Eraş – Berdel, NTV Yayınları, sosyoloji, 163 sayfa

 

AyçE ayyıldız – Biz O Zamanlar (2016)

Çocukların bayram harçlıklarıyla çatapat aldığı, tırmandıkları ağaçlardan inemedikleri; harçlıkların köşesi işlenmiş mendillerde verildiği, dedelerin kolonya koktuğu bir dönemin anıları.

AyçE ayyıldız, 1970’lerin ortasında, Kalamış Erguvan Sokak Rüya Apartmanı’nda geçen çocukluğunu, dönemin dikkat çekici ayrıntılarıyla harmanlayarak hatırlamakta ve hatırlatmakta.

  • Künye: AyçE ayyıldız – Biz O Zamanlar, Doğan Kitap

M. Şinasi Acar – Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri (2016)

Takvimler, şifa tasları, hokka ve divitler, rahleler, çekmeceler, buhurdanlar, kum saatleri, mühürler, teraziler, dikiş nakış araçları…

Şinasi Acar’ın bu muhteşem çalışması, Osmanlı toplum yaşamında yer almış soyut ve somut pek çok nesneyi; nesnelerin yapım teknikleri, kullanım yer ve yöntemleri ve sanatkârları hakkında bilgilerle zenginleştirerek ele alıyor.

  • Künye: M. Şinasi Acar – Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri, YEM Yayın

Deniz Gürsoy – Acı Şeker (2009)

Yeme-içme kültürüne dair birçok kitap kaleme almış Deniz Gürsoy, ‘Acı Şeker’ isimli elimizdeki eserinde, şeker ve tatlılar konusunu lezzetli tarifler eşliğinde okuyuculara anlatıyor.

Şeker kamışı, şeker öncesinde Türkiye, şeker pancarı ve Türkiye’de şeker, şekerin çeşitleri, şekerin elde edilişi, şeker müzeleri ve festivalleri, pasta ve tatlı, geleneksel şekerli ürünlerimiz ve Avrupa’da şekerleme, Gürsoy’un ele aldığı konulardan birkaçı.

Kitabının sonuna bir şeker kronolojisi ve sözlükçesi de ekleyen Gürsoy, Ballı Portakal Likörü’nden Pekmezli Bulamaç’a, Sinkencebin Şerbeti’nden Ayva jölesine, Krem Karamel’den Mojito’ya ve Tatlı Ekmek’ten Tezpişti’ye kadar birçok tatlının da tarifini veriyor.

Gürsoy, şekerin masum görünüşünün altında, kırbaçlarla çalıştırılan milyonlarca Afrikalı’nın haykırışlarının bulunduğu gerçeğinden hareketle, şekerin acılarla yoğrulan tarihini anlatıyor.

  • Künye: Deniz Gürsoy – Acı Şeker, Oğlak Yayınları, yemek kültürü, 159 sayfa

Ahmed Sâfî – Dönmeler Âdeti (2016)

Kimilerinin “dönmeler” şeklinde tanımladığı Sabatayistler hakkında yapılmış, bilinen ilk Türkçe çalışma…

Ahmed Sâfî’nin, Sabatay Sevi’nin kurduğu Sabatayistlerin ortaya çıkışını; usul ve adetlerini; mezhepleri, inançları ve yaşayışlarını irdelediği 1879 yılında kaleme alınmış bu kitabı, hem sadeleştirilmiş metin hem de tıpkıbasım ve çeviri olarak burada.

  • Künye: Ahmed Sâfî – Dönmeler Âdeti, hazırlayan: M. Ertuğrul Düzdağ, Kapı Yayınları, din, 106 sayfa, 2016