Robert Darnton – Büyük Kedi Katliamı (2015)

Toplumsal tarihyazımı alanında çığır açmış, 18. yüzyılın sıradan insanlarının yaşamlarının farklı sahnelerle izini süren bir kitap.

Robert Darnton, o dönemde insanların nasıl düşündüğünü, dünyayı nasıl kurguladıklarını, hangi duygularla donattıklarını ve ona nasıl anlam yüklediklerini gösteriyor.

Bugün kültürel tarih alanında klasikleşmiş bir yapıt olarak kabul edilen ‘Büyük Kedi Katliamı’nda Darnton, Aydınlanma çağındaki Avrupa tarihinden keyifle okunacak pek çok ayrıntı sunuyor.

  • Künye: Robert Darnton – Büyük Kedi Katliamı, çeviren: Mustafa Yılmazer, Koç Üniversitesi Yayınları, kültür tarihi, 315 sayfa, 2015

Kolektif – Sürdürülebilir Moda (2015)

Sürdürülebilir, etik bir modanın imkânlarını sorgulayan makaleler.

Moda tasarımında alternatif yaklaşımlar, neoliberal bir ekonomik modelde zanaat odaklı tasarım anlayışının nasıl yaratılabileceği ve tüketim kültürüne karşı kendin yap tarzı alternatif moda tasarımlarının nasıl oluşturulabileceği gibi konular üzerine düşünmek için çok iyi bir kaynak.

Kitabın editörü Şölen Kipöz, hem akademisyen hem de çeşitli şehirlerde sergilediği yavaş moda örnekleriyle bildiğimiz bir tasarımcı.

Alternatif moda alanında iyi bir örnek olan ‘Sürdürülebilir Moda’ kitabı da, bu yolda yeni bir çerçeve çizmesiyle dikkat çekici.

Kitaba, moda dünyasından Bora Aksu, Duygu Atalay, Gülsüm Baydar, Otto Von Busch, Dilek Himam, Kevin Huw Hilton, Ayşegül Kurtel ve Mine Ovacık’ın yazılarıyla zenginleşmiş.

  • Künye: Kolektif – Sürdürülebilir Moda, editör: Şölen Kipöz, Yeni İnsan Yayınevi, moda, 192 sayfa, 2015

Aydın Boysan – Ayıp Olmadan (2009)

Aydın Boysan, ‘Ayıp Olmadan’ isimli elimizdeki eserinde, neşeli ve ufuk açıcı sohbetlerine okurlarını bir kere daha ortak ediyor.

Kitapta, demlenme, İstanbul, zaman, dünyanın kentleri, portreler, sanat, kadınlar, mimarlık ve şehir, Asya ve Pasifik kıyılarından gezi izlenimleri gibi birçok konu yer alıyor.

Kitabına “Niçin içilir?” sorusunun yanıtını aramakla başlayan Boysan, bu soruyu şöyle yanıtlıyor:

“Çoğu kişi, zorlandığı için, başarısız olduğu için, ya da başına gelen sıkıntılı işler, olaylar yüzünden, içer. Kurtulacağını sanır, büsbütün zora girer. ‘Kendini tutmasını’, kendine hâkim olmasını başaramayan kişi, avunmayı içkide ararsa, bulması bulamamasından beter olur.”

  • Künye: Aydın Boysan – Ayıp Olmadan, İş Kültür Yayınları, mizah, 214 sayfa

Charles Panati – Sıradan Şeylerin Sıra Dışı Kökleri (2009)

Charles Panati, ‘Sıradan Şeylerin Sıra Dışı Kökleri’nde, geleneklerin, batıl inançların ve günlük objelerin ilginç hikâyelerini anlatıyor.

200’ün üzerinde günlük objenin, batıl inancın, özel günün ve geleneğin nasıl ortaya çıktığını anlatan Panati, hiç sorgulanmadan uygulanagelen davranışlar konusunda keyifle okunan bir çalışmaya imza atmış.

2400 yaşındaki Lades kemiğinin Etrüsklere dayanması; İngiliz Druid rahiplerinin kutsal saydığı dört yapraklı yoncanın günümüzde de şans getirdiğine inanılması ve gömlek, smokin, külot, at nalı, gecelik, patates cipsi ve sakız gibi sayısız nesnenin hayatımıza ne zaman girdiği, kitapta ele alınan ilginç konulardan bazıları.

  • Künye: Charles Panati – Sıradan Şeylerin Sıra Dışı Kökleri, çeviren: Melis Aktaş, Maya Kitap, kültür, 326 sayfa

Rena Molho – Selanik Yahudileri (2015)

1856-1919 arasındaki çalkantılı dönemde, Selanik’in özgün bir topluluğu olan Yahudiler’in, kentin toplumsal ve siyasal yaşamındaki rolünü ortaya koyan bir çalışma.

Selanik Yahudi toplumunun kurum ve vakıfları, bu topluluğun eğitim altyapısı ve ideolojik formasyonu gibi konular hakkında bir başucu kitabı.

  • Künye: Rena Molho – Selanik Yahudileri, çeviren: Panayot Abacı, Bağlam Yayınları, inceleme, 320 sayfa, 2015

Murat Belge – İstanbul’un Sayfaları (2009)

Yazar, tarihçi, profesör ve edebiyat eleştirmeni Murat Belge’nin, İstanbul konulu daha önce yayımlanmış kitapları ilgi çekmişti.

Belge, elimizdeki eseri ‘İstanbul’un Sayfaları’nda da, okurlarını yeniden, İstanbul’da binyılları kapsayan bir kültür yolculuğuna çıkarıyor.

Belge, tarihin seyrinde İstanbul’a ev sahipliği yapmış başlıca medeniyetleri, onların belli başlı eserleri çerçevesinden anlatıyor.

Doğu ile Batı’yı birbirine bağlayan şehrin olağanüstü konumu; Roma, Bizans ve Osmanlı imparatorlukları döneminde İstanbul; Cumhuriyet’in modernleşme sürecinin şehre yansımaları; kozmopolit yönleri baskın Beyoğlu; Galata ve çevresinin binyılları bulan geçmişi; özgün mimarisi, renkleri ve yalılarıyla Boğaziçi, Belge’nin yorumlarıyla karşımıza çıkan konulardan birkaçı.

Belge’nin yetkin anlatımı, Reha Arcan’ın üç yüz elliyi aşkın renkli fotoğrafıyla da zenginleştirilmiş.

  • Künye: Murat Belge – İstanbul’un Sayfaları, Doğan Kitap, şehir, 173 sayfa

Walter Benjamin – Estetize Edilmiş Yaşam (2015)

Faşizm kuramını daha iyi kavramak açısından özgün bir bakış açısı sunan metinler.

Düşünür, faşizm ve modern toplumların kültür yaşamı arasındaki ilişkiyi irdelediği gibi, tarih felsefesinin sınırlarını da tartışıyor.

Benjamin, yaşadığımız tarihsel sürecin olumsuzlukları karşısında neler yapacağımızı, özgürleşmek ve tarihin akışına etkide bulunabilmek için neler yapılabileceğini irdeliyor ve bunu yaparken de Alman faşizminin kuramlarındaki “Faşizm” olgusunu açıklığa kavuşturmaya çalışıyor.

Benjamin’e göre, faşizmin oluşumu da, topluma kendini kabul ettirebilmesi de, modern toplumların kültür yaşamının kendi işleyişinden ve işlevlerinden yararlanarak olmaktadır.

Kitabın diğer zenginliği de Ünsal Oskay hocamızın kapsamlı giriş yazısı barındırması.

  • Künye: Walter Benjamin – Estetize Edilmiş Yaşam, derleyen ve çeviren: Ünsal Oskay, İnkılap Kitabevi, siyaset, 176 sayfa, 2015

Barbara Nowak ve Beverly Wichman – Her Yönüyle Şarap (2009)

İki yazarlı rehber nitelikte ‘Her Yönüyle Şarap’, şarap yapımı, şarabın tadı, şarap alışverişi gibi konularda okuyucuları aydınlatmayı hedefliyor.

Şarabın kısa tarihiyle kitaplarına başlayan yazarlar, şarap çeşitlerini; evde şarap içiminde ve şarap alışverişinde dikkat edilecek hususları; kara ve beyaz üzüm çeşitlerini, eski ve yeni dünyanın şarap üretim bölgelerini, şarabı tatmanın ipuçlarını, şarap ve yemek ilişkisini, evde kişiye özel şarap mahzeni kurmanın püf noktalarını ve şarapla ilgili kaynakları anlaşılabilir bir üslupla okurlara sunuyor.

  • Künye: Barbara Nowak ve Beverly Wichman – Her Yönüyle Şarap, çeviren: Elif Demir, Arkadaş Yayınevi, kültür, 318 sayfa

Vedat Ozan – Parfümler (2015)

Mitolojiden kültürel tarihe, kimyadan edebiyata ve sinemaya, gündelik hayatta sağlam kökleri olan parfümün serüveni.

Vedat Ozan’ın ‘Kokular Kitabı’nın bu ikinci cildi, bir yandan parfüm dünyasının kraliçesi miski, ilk modern parfüm Jicky’i ve toplumda parfüm algısının oluşumunu irdeliyor diğer yandan Hermès, Channel ve Davidoff gibi ünlü kokuların izini sürüyor.

  • Künye: Vedat Ozan – Parfümler, Everest Yayınları

Mark Miodownik – Eşyanın Tabiatı (2019)

Ne tuhaf değil mi?: Malzemeler dört bir yanımızda bulunmalarına karşın, genelde kendilerini pek belli etmezler.

Biz de onları kanıksadığımızdan belki, yaşamlarımızın arka planında gözden yitip giderler.

Hayatımızı kuşatan malzemeler nereden gelir, nasıl işler ve bizim hakkımızda neler anlatır?

Bu kitap, çelikten ahşaba ve kâğıda çok sayıda malzemenin peşine düşerek malzemelerle kurduğumuz maddi dünyanın şifrelerini çözmesiyle dikkat çekiyor.

Yazar kitabını, malzemeler ve malzemelerin insan kültürüyle ilişkisini izlemekten ziyade, örneğin terasta çay içmek gibi basit bir eylemin bile derin bir malzemeler karmaşıklığına dayandığını izleyerek malzemelerin hayatımızdaki izlerini araştırıyor.

Kitap, tarihin ve teknolojinin insan kültürünü nasıl etkilediğini daha yakından görmek ve bundan da önemlisi, etrafındaki malzemelerle bambaşka bir gözle bakmak isteyenler için çok iyi bir fırsat.

  • Künye: Mark Miodownik – Eşyanın Tabiatı: Üstüne Dünya Kurduğumuz Malzemelerin Olağanüstü Öyküleri, çeviren: Selen Ak, Domingo Kitap, bilim, 280 sayfa, 2019