Gerçek ve güçlü duygularımızın inkârı, bedenimiz, ruhumuz ve geleceğimiz üzerinde nasıl etkiler yaratır?
Bu soruyu psikoterapik yaklaşım ekseninde yanıtlayan Alice Miller, çocukluklarında suistimal edilenlerin, gerçek duygularını nasıl bastırdıklarını ve bunların kendini kandırma kısır döngüsünü nasıl kırıp özgürleşebileceklerini anlatıyor.
Kelly Bulkeley, San Fransisco, Santa Clara University’de psikoloji ve din dersleri veriyor.
Bulkeley’in bu kitabı, rüya inançlarını; rüya görmenin kökenini, işlevini ve amacını; rüya deneyimlerini ve rüyaları anlamak için kullanılan yöntemleri anlatıyor.
Birçok yazarın katılımıyla meydana gelen kitap, dini araştırmalar, antropoloji, tarih ve psikoloji uzmanlarının, rüyalara odaklanan yazılarını bir araya getiriyor.
Yirmi üç yazıdan oluşan kitap, konu hakkındaki en önemli teorileri, çekişmeli tartışmaları ve Freud’un “rüya merkezi” dediği, gelişmekte olan bu alana dair en yeni bilgileri ihtiva ediyor.
Acı çekmek, korku, açgözlülük, suçluluk, kandırma, ihanet, intikam…
Psikiyatri alanının önde gelen isimlerinden Profesör Salman Akhtar bu önemli çalışmasında, geniş bir alana yayılan psikanalitik kuramlardan yola çıkarak “gereksiz, patolojik ama dermanı olan acılar” şeklinde tanımladığı yukarıdaki duyguları irdeliyor.
Bu duyguları sadece psikanalitik açıdan değil, aynı zamanda fenomenolojik ve sosyokültürel açılardan da yorumlaması, çalışmayı insani kılan en önemli husus.
Akhtar’ın çalışması, psikanalistin bu duyguları ifşa etmesi ve yıkıcı amaçlarını çözümlemesi için çok sayıda vaka örneği de sunuyor.
Kitap klinisyenler için olduğu kadar psikodinamik psikoterapistler için de bir başucu kitabı olmaya aday.
Çalışmanın Türkçe baskısına ek olan Pandora’nın Kutusu isimli bölümün, Gülgün Alptekin’in Salman Akhtar’ın bu eseri üzerinden anlattığı bir vaka çalışmasını konu edindiğini de ayrıca belirtelim.
Toplumun, cinsiyetleri tarifleme yaklaşımının en büyük mağdurları, kadınlar.
Jacqueline Godfrind, psikanalitik bir yaklaşımla, kadınlığın toplumsal ve ruhsal alanlardaki yapılanışının kaynakları üzerine düşünüyor.
Çalışma, şimdiye dek ağırlıklı olarak erkek analistlerin gözünden yorumlanmış kadınsı kimlikle hesaplaşmasıyla önemli.
Eugenio Borgna’dan, insani ve psikolojik, metafizik ve klinik, gündelik ve edebi bir deneyim olarak üzerine çok şey söylenmiş melankoliye özgün bir yaklaşım.
Yazar, melankoliyi klinik bir bakışla ele alıp bunun semptomatolojik yönlerine odaklanmaktan ziyade, melankolinin psikopatolojik ve antropolojik yönlerine odaklanıyor.
Fransız psikanalist Jacques Lacan, Platon başta olmak üzere Descartes ve Hegel’den çokça etkilendi.
Kimilerine göre, Lacan’ın kuramında, Karl Marx’ın düşünceleri merkezi bir rol üstlenmemiştir.
Samo Tomšič ise, elimizdeki ilgi çekici çalışması ‘Kapitalist Bilinçdışı’nda, Lacan’daki Marx izlerinin kapsamlı bir fotoğrafını çekiyor.
Tomšič, Lacan’ın yapısal psikanalizini Marx’ın siyasal iktisada getirdiği eleştiriyle birlikte ele alıyor ve buradan hareketle bize, Freud’un kuramı ile Saussure ve Jakobson gibi yapısalcıların yaklaşımlarını da kompozisyona dâhil ettiği zengin bir tartışma sunuyor.
Bu sentez, bilinçaltının yapısıyla kapitalizmin yapısı arasındaki ilişkiyi psikanaliz, yapısalcılık ve siyasal iktisat eleştirisiyle harmanlıyor.
Tomšič, Lacan’ın 1960’ların sonunda Freud’a ikinci bir geri dönüşe kalkışmış olduğunu ve burada yapısalcı dilbilim göndermesinin Marx’ın siyasal iktisada yönelttiği eleştiriyle desteklendiğini savunuyor.
Kitap, Marx ve Lacan’ı, kapitalizm eleştirisi etrafında bir araya getirmesi, Lacan’ın düşüncesinin gelişimini ustaca izlemesi ve Marksizmin Lacancı psikanalize nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymasıyla önemli.
İnsan psikolojisi ve iktisat bilimi arasında nasıl bir ilişki var?
Metin Sarfati, aslında hep önemli olagelmiş bu ilişkiyi sorgularken psikanaliz aracılığıyla bir iktisat okuması yapıyor ve Freud, Rousseau, Smith ve Keynes gibi pek çok ismin görüşlerini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.
Yazar, bugünün iktisat dünyasındaki insanın trajik ruh halini incelerken, iyimserliği de elden bırakmıyor.
Carl Gustav Jung’un bu kitabı, uçan daireler, diskler ve UFO’lara dair söylentilerin doruğa ulaştığı 1950’lerde yazıldı.
Jung kitabında, bunun, kolektif psikenin dönem dönem tezahür eden bir yansıması olduğunu söylüyor ve uçan daireleri, insanoğluna atalarından miras kalan mitlerin modern bir benzeri olarak değerlendiriyor.
Psikanalitik kurama önemli katkılar sunmuş Erik Erikson, insanın psikososyal gelişim döngüsünü sekiz evrede ayrıntılı bir şekilde inceliyor.
Kişiliğin yaşam boyunca devam eden bir süreçte geliştiğini savunan Erikson, insanoğlunun genital öncesi döneminden yaşlılık zamanlarına kadarki süreçte geçirdiği dönüşümü analiz ediyor.
Viktor Frankl, bilinçdışındaki Tanrı’nın adım adım izini sürüyor.
Sigmund Freud’tan farklı olarak dinsel inancın tamamen bilinçdışıyla açıklanamayacak bir olgu olduğunu düşünen Frankl, bir yaratıcının varlığına inanmayı mümkün kılan tinsel bilinçdışının, vicdanın aşkınlığının, beden ve ruh bütünlüğünün peşine düşüyor.
Dipnotski 