Toplumun, cinsiyetleri tarifleme yaklaşımının en büyük mağdurları, kadınlar.
Jacqueline Godfrind, psikanalitik bir yaklaşımla, kadınlığın toplumsal ve ruhsal alanlardaki yapılanışının kaynakları üzerine düşünüyor.
Çalışma, şimdiye dek ağırlıklı olarak erkek analistlerin gözünden yorumlanmış kadınsı kimlikle hesaplaşmasıyla önemli.
Eugenio Borgna’dan, insani ve psikolojik, metafizik ve klinik, gündelik ve edebi bir deneyim olarak üzerine çok şey söylenmiş melankoliye özgün bir yaklaşım.
Yazar, melankoliyi klinik bir bakışla ele alıp bunun semptomatolojik yönlerine odaklanmaktan ziyade, melankolinin psikopatolojik ve antropolojik yönlerine odaklanıyor.
Fransız psikanalist Jacques Lacan, Platon başta olmak üzere Descartes ve Hegel’den çokça etkilendi.
Kimilerine göre, Lacan’ın kuramında, Karl Marx’ın düşünceleri merkezi bir rol üstlenmemiştir.
Samo Tomšič ise, elimizdeki ilgi çekici çalışması ‘Kapitalist Bilinçdışı’nda, Lacan’daki Marx izlerinin kapsamlı bir fotoğrafını çekiyor.
Tomšič, Lacan’ın yapısal psikanalizini Marx’ın siyasal iktisada getirdiği eleştiriyle birlikte ele alıyor ve buradan hareketle bize, Freud’un kuramı ile Saussure ve Jakobson gibi yapısalcıların yaklaşımlarını da kompozisyona dâhil ettiği zengin bir tartışma sunuyor.
Bu sentez, bilinçaltının yapısıyla kapitalizmin yapısı arasındaki ilişkiyi psikanaliz, yapısalcılık ve siyasal iktisat eleştirisiyle harmanlıyor.
Tomšič, Lacan’ın 1960’ların sonunda Freud’a ikinci bir geri dönüşe kalkışmış olduğunu ve burada yapısalcı dilbilim göndermesinin Marx’ın siyasal iktisada yönelttiği eleştiriyle desteklendiğini savunuyor.
Kitap, Marx ve Lacan’ı, kapitalizm eleştirisi etrafında bir araya getirmesi, Lacan’ın düşüncesinin gelişimini ustaca izlemesi ve Marksizmin Lacancı psikanalize nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymasıyla önemli.
İnsan psikolojisi ve iktisat bilimi arasında nasıl bir ilişki var?
Metin Sarfati, aslında hep önemli olagelmiş bu ilişkiyi sorgularken psikanaliz aracılığıyla bir iktisat okuması yapıyor ve Freud, Rousseau, Smith ve Keynes gibi pek çok ismin görüşlerini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.
Yazar, bugünün iktisat dünyasındaki insanın trajik ruh halini incelerken, iyimserliği de elden bırakmıyor.
Carl Gustav Jung’un bu kitabı, uçan daireler, diskler ve UFO’lara dair söylentilerin doruğa ulaştığı 1950’lerde yazıldı.
Jung kitabında, bunun, kolektif psikenin dönem dönem tezahür eden bir yansıması olduğunu söylüyor ve uçan daireleri, insanoğluna atalarından miras kalan mitlerin modern bir benzeri olarak değerlendiriyor.
Psikanalitik kurama önemli katkılar sunmuş Erik Erikson, insanın psikososyal gelişim döngüsünü sekiz evrede ayrıntılı bir şekilde inceliyor.
Kişiliğin yaşam boyunca devam eden bir süreçte geliştiğini savunan Erikson, insanoğlunun genital öncesi döneminden yaşlılık zamanlarına kadarki süreçte geçirdiği dönüşümü analiz ediyor.
Viktor Frankl, bilinçdışındaki Tanrı’nın adım adım izini sürüyor.
Sigmund Freud’tan farklı olarak dinsel inancın tamamen bilinçdışıyla açıklanamayacak bir olgu olduğunu düşünen Frankl, bir yaratıcının varlığına inanmayı mümkün kılan tinsel bilinçdışının, vicdanın aşkınlığının, beden ve ruh bütünlüğünün peşine düşüyor.
Dünyanın merkezinde yer aldığını düşünen narsistlerle geçinmek zordur, zira böylelerine sınır koymak neredeyse imkânsızdır.
Bakış açısını şefkatle ören Behary ise, narsistik kişilerin benmerkerci davranışlarının nasıl üstesinden gelinebileceğini ve onlarla ne şekilde iletişim kurulabileceğini anlatıyor.
Şu an için daha ziyade elit kesimlerle sınırlı kalmış psikoterapi nasıl halka inebilir?
Psikanalizi ilerici ve hümanist bir eksene oturtmak ne kadar mümkün?
Freud ve Ferenczi gibi psikanalizin kurucu babaları, psikanalizi “halk için psikoterapi” olarak tanımlamıştı.
Fakat bugünden bakıldığında, psikanalizin bu idealinden oldukça uzağa düştüğü, daha ziyade elitlere hitap eden bir pratik haline geldiği görülüyor.
İşte ikisi de alanında uzman Karen Starr ve Lewis Aron bu nitelikli ve kapsamlı kitaplarında, hem gerçek anlamda halka dokunabilecek hem de ilerici ve hümanist yönlerle zenginleştirilecek bir psikanalizin imkânlarına odaklanıyor.
Bu amaçla, psikanaliz tarihinde yer etmiş kimi ikili karşıtlıkları irdeleyen Starr ve Aron, ırkçılık, anti-semitizm, kadın düşmanlığı ve homofobi gibi sorunların psikanalizi nasıl etkilediğini, hatta ona nasıl yön verdiğini tartışıyor.
Yazarlar ardından, Freud’un tanımladığı şekliyle, geniş, esnek ve ilerici bir psikanalizin nasıl yeniden canlandırılabileceğini irdeliyor.
Yetkin bir psikanalistten, annelerle bebekler, ebeveynlerle çocuklar, okuldaki ve dış dünyadaki çocuklar hakkında analizler.
Bebeğin gelişiminde anneliğe özel bir rol biçen Winnicot, bebeğin adım adım toplumsallaşma sürecini izlerken, bebekte saldırganlık ve bağımlılık konularını da irdeliyor.
Dipnotski 