Kategori: Sanat

Ahu Antmen – 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar (2008)

Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmakta olan Ahu Antmen, ’20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar’ başlıklı bu kapsamlı ve özenli kitabında, Avrupa’da akımlar halinde gelişen sanat serüvenini okuyucuya sunuyor.

Antmen’in rehber niteliğindeki kitabı, Kübizm, Gerçeküstücülük, Soyut Dışavurumculuk, Pop, Arazi Sanatı, Performans ve Kimlik Sanatı gibi, her biri kendi dönemine damgasını vurmuş sanatsal akımları ana noktalarıyla ve anlaşılabilir bir dille anlatıyor.

Bu sanat serüveninin, söz konusu akımları bizzat yaşayanların anlatımları ve yazılarıyla desteklenmesinin de kitabı ayrıca nitelikli kıldığını belirtelim.

  • Künye: Ahu Antmen – 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, Sel Yayıncılık, sanat, 333 sayfa

Jeanette Winterson – Sanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkârlık Üzerine (2018)

Özellikle ‘Vişnenin Cinsiyeti’ ve ‘Tek Meyve Portakal Değildir’ gibi başarılı kitaplarıyla bildiğimiz Jeanette Winterson’dan sanatın özündeki başkaldırıya adanmış sağlam metinler.

Winterson’a göre sanat eylemi, doğası gereği hayatı dönüştüren ve bunu yaparken de toplumu ve bireyi de dönüştüren muazzam bir faaliyettir.

Elimizdeki kitap da, sanatın muhalif niteliğini merkeze alarak, onun aracılığıyla toplumsal cinsiyete ve siyasete dair sorunlara nasıl bakabileceğimizi, önyargılarımızı nasıl aşabileceğimizi tartışıyor.

“Resimlerle ilgili bilgim hâlâ kitaplarla ilgili bilgimden katbekat az. Bu değişmeyecek. Ama görme biçimim değişti. Resimlere bakmayı öğreniyorum. Hissetme kapasitem değişti. Sanat yüreği büyütür.” diyen Winterson, bizi de, sanatın kılavuzluğunda görme biçimimizi değiştirmeye davet ediyor.

Kitaptan bir alıntı:

“Hakikat kalıcı olansa şayet, sanat insanların giriştiği diğer tüm uğraşlardan daha hakiki olduğunu kanıtlamıştır. Kesin olan şudur ki, resimler de, şiir de müzik de zamanın yalnızca belirli bir noktasına değil bütününe, hem kendi dönemlerine hem de bizimkine damga vurur; üstelik birer antika ya da tarihi eser olarak değil, ilk günkü coşkunluk ve dinçlikleriyle capcanlı varlıklar olarak.”

  • Künye: Jeanette Winterson – Sanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkârlık Üzerine, çeviren: Zeynep Baransel, Sel Yayıncılık, sanat, 192 sayfa, 2018

Ferit Edgü – Şimdi Saat Kaç (2008)

‘Şimdi Saat Kaç’, Ferit Edgü’nün 1970’lerden itibaren,  yazın ve resim sanatı üzerine yazdıklarından yapılmış bir seçmeden oluşuyor.

Ahmatova, Aragon, Borges, Camus, Dostoyevski, Kafka, Michaux, Sartre, Turgut Uyar,  Bacon, Aliye Berger, Cezanne, Abidin Dino, Arif Dino, Dubuffet, Eren Eyüboğlu, Modigliani ve Picasso, Edgü’nün denemelerinde okurun karşısına çıkacak isimlerden birkaçı.

Edgü’nün “Niçin yazmak?” ve “Neyi yazmak?”tan öte “Nasıl yazmak?” sorusunun yanıtını aradığı denemeleri, bu isimler üzerinden sanat yapıtını, yaratıcılığı ve sanat yapıtının ölümsüzlüğünü irdelemeleriyle ilgi çekiyor.

Kitabın önsözü de, Onat Kutlar tarafından kaleme alınmış.

  • Künye: Ferit Edgü – Şimdi Saat Kaç, Sel Yayıncılık, deneme, 214 sayfa

David Hockney ve Martin Gayford – Resmin Tarihi (2017)

İnsanları ve çevremizi düşünürken, hayal ederken kelimeler kadar resimleri de kullanıyoruz; insanları ve çevremizi böyle anlıyoruz.

İşte bu kitap da, mağara resimlerinden bilgisayar çağına, resmin kapsamlı bir tarihini anlatıyor.

Resim aracılığıyla gerçeğin tasvirini tartışarak açılan kitapta,

  • Resimde gölge ve yanıltma,
  • Zamanı ve uzamı resmetmek,
  • Brunelleschi’nin aynası ve Alberti’nin penceresinin resim tarihindeki yerleri,
  • Rönesans’ta natüralizm ve idealizmin resme yansımaları,
  • Caravaggio, Vermeer ve Rembrant’ın resim sanatında geliştirdikleri özgün teknikler,
  • Akıl çağında hakikat ve güzellik çatışmanın resme yansımaları,
  • Fotoğrafın ortaya çıkışıyla gözlemlenen gerçeklik ve resim ilişkisindeki dönüşüm,
  • Fotoğrafla resim yapmak,
  • Şipşak fotoğraflar ve resim sanatı,
  • Ve bunun gibi birçok konu ele alınıyor.

Görsel zenginliğiyle dikkat çeken kitap, sanat tarihi alanında çalışanlar kadar, resme ve resim sanatının tarih boyunca kaydettiği dönüşümlere ilgi duyan her okura hitap edecek bir tarzda kaleme alınmış.

  • Künye: David Hockney ve Martin Gayford – Resmin Tarihi, çeviren: Mine Haydaroğlu, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 360 sayfa, 2017

Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı (2008)

Prof. Dr. Mertol Tulum tarafından hazırlanan ve kaliteli baskısıyla göz dolduran ‘Sûrnâme’, Sultan III. Ahmet’in düğün şenliğini anlatıyor.

Sûrnâme, sünnet, evlenme ve tahta çıkma sebepleriyle yapılan şenlikleri anlatan eserlerin ortak adı.

Bu Sûrnâme’nin yazarı ise XVIII. yüzyılın divan sahibi şairlerinden Vehbî.

Vehbî’nin Sûrnâme’sini benzerleri arasında dikkate değer kılan husus, geceli gündüzlü, on beş gün süren, seyretmesi de epey zor düğün şenliklerini başından sonuna kadar izlemesi ve her yapılanı yakından izleyip metnine aktarmasıdır.

Bir döneme ışık tutan Sûrnâme, dönemin ünlü sanatçılarından Nakkaş Levnî’nin zengin minyatürleriyle de süslenmiş.

  • Künye: Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı, hazırlayan: Mertol Tulum, Kabalcı Yayınları, tarih, 784 sayfa

Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri (2017)

Halen Sakarya Üniversitesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Süreyya Su’dan, modern ve çağdaş sanatın serüvenine eşlik eden estetik tartışmaları ve sanatla ilgili felsefi ve sosyolojik düşünceleri inceleyen sağlam bir çalışma.

Güzelin ve çirkinin ötesinde bir estetik anlayışını temellendiren felsefi söylemler nelerdir?

Modern ve çağdaş sanatta ortaya çıkan çeşitli ifade biçimleri ve farklı malzeme türleri hangi düşüncelerin ürünüdür?

Süreyya Su, bu soruların yanıtlarını arıyor ve bunu yaparken de geçen yüzyılın başından bugüne değin estetik alanında sürdürülen felsefi tartışmaları izliyor.

Kitapta,

  • Araçsal akıl, kültür endüstrisi ve sanat,
  • Estetik bir deneyim olarak modern hayat,
  • Fotoğraf ve sanat,
  • Varlık ve sanat,
  • Estetiğin konusu olarak doğru yaşam,
  • Estetiğin yapıbozumu olarak avangard sanat,
  • Ve Yüce estetiğinin postmodern durumu gibi, estetiğin alanına giren pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Çalışmanın, modern ve çağdaş sanatı ortaya çıkaran ve besleyen düşüncelerin ne olduğuna ilişkin merakını gidermek isteyenler için nitelikli bir kaynak olduğunu özellikle belirtelim.

  • Künye: Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri, Can Yayınları, sanat, 223 sayfa, 2017

Giampiero Moretti–Deha (2008)

Deha, birçok yaratının itici gücü…

Giampiero Moretti de bu kitabında, deha kavramını ve dahi sanatçıyı mümkün kılan koşulları, özellikle 18. ve 19. yüzyılları merkeze alarak antik çağlardan günümüze inceliyor.

Kavramı kronolojik bir bakışla ele alan Moretti, belli çağlarda farklı anlamlar kazanan dehayı, dönemlere özgü estetik anlayışlarla değerlendirmeyi de ihmal etmiyor.

Benedetto Croce, Erwin Panofsky, Martin Heidegger, Cesare Lombroso, Kant ve Carl Gustav Jung gibi birçok ismin ve ayrıca farklı ekollerin konuya yaklaşımına da odaklanan Moretti, okuru deha konusunda öğretici, keyifli bir yolculuğa çıkarıyor.

  • Künye: Giampiero Moretti – Deha, çeviren: Fırat Genç, Dost Kitabevi, sanat, 167 sayfa

Kolektif – Bellek / Emek (2017)

Nazlı Pektaş’ın 2013’ten bu yana Sanat Dünyamız dergisi için hazırladığı Bellek/Emek dizisi, sanat ve kültürün farklı alanlarında çalışmış temsilcilerle yapılmış aydınlatıcı söyleşilere yer veriyor.

Üç yılı aşkın süredir devam eden bu dizi, şu an 11 kişiye ulaşmış durumda.

İşte bu kitap da, söz konusu söyleşileri bir araya getirerek hem bu isimlerin tecrübelerini aktarması hem de ülkenin güncel sanat ve kültür ortamının nitelikli bir fotoğrafını çekmesiyle önemli.

Kitapta yer alan isimler şöyle:

  • Nuran Terzioğlu,
  • Nurhan Atasoy,
  • Kaya Özsezgin,
  • Nazan Ölçer,
  • Nazan İpşiroğlu,
  • Jale N. Erzen,
  • Canan Beykal,
  • Ali Artun,
  • Melih Fereli,
  • Mehmet Ergüven,
  • Afife Batur

Kitap, bu isimlerin, çalıştıkları süreçte Türkiye’nin sanat alanındaki verdikleri emeği takip etmek ve bunun bellekteki izlerini hatırlamak; ayrıca bu kişilerin tanıklıkları aracılığıyla Türkiye’nin yakın tarihine bakmak isteyenler için iyi bir kaynak.

  • Künye: Kolektif – Bellek / Emek, hazırlayan: Nazlı Pektaş, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 172 sayfa

İnci San – Çocuk ve Sanat (2017)

Bizde yeterli derecede önem verilmese de, evrensel değerlerin aşılanması anlamında, sanat eğitiminin çocukların gelişiminde büyük payı var.

Sanata ve sanat eğitimine ağırlık veren toplumlar, çağdaş toplumlardır.

İnci San da elimizdeki kapsamlı çalışmasında, sanat eğitiminin çocukların yaratıcılık düzeyi üzerindeki etkilerini disiplinlerarası bir perspektifle ortaya koyuyor.

Sanat eğitimi kuramlarının Batı dünyasındaki gelişimini irdeleyerek başlayan kitap,

Çocukta resim etkinliği ve estetik değerlerin oluşması,

  • Güzel sanatlar eğitimi,
  • Sanat eğitiminde nitelik,
  • Çocuk yazını ve sanat eğitimi,
  • Yaratıcı kişiliğin geliştirilmesinde ortaöğretimin rolü,
  • Okul öncesi dönemde sanat eğitimi,
  • Bir süreç olarak yaratıcı drama,
  • Gençlerin yaşamında sanat ve kültür eğitiminin önemi,
  • Ve sanatsal öğrenme ile barış kültürünün oluşumu arasındaki ilişki gibi, pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Kitabın, sanatın dönüştürücü gücüne tanık olmak ve çocuklarına sanat eğitimi vermek konusunda aydınlanmak isteyenler için çok iyi bir kaynak olduğunu söyleyelim.

  • Künye: İnci San – Çocuk ve Sanat, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 200 sayfa, 2017

Kolektif – Mitos Diyarında Çağdaş Bir Kültür Odağı (2008)

‘Mitos Diyarında Çağdaş Bir Kültür Odağı’, 2008’de kuruluşunun üzerinden 10 yıl geçmiş Ayvalık Uluslararası Müzik Akademisi’nin (AIMA) serüvenini anlatıyor.

AIMA’da, Lukas David, Çiğdem İyicil, Bohuslav Matousek, Ulrich Eichenauer yönetiminde keman ve viyola; Leontina Vaduva yönetiminde şan; İdil Biret yönetiminde piyano ve Maria Kliegel yönetiminde viyolonsel eğitimleri bulunuyor.

Kurumun on yıllık çalışmalarına baktığımızda, şu an orkestralarda ve yurt dışında faaliyet gösteren birçok müzisyenin yolunun buradan geçtiğini görüyoruz.

Öte yandan bu kuruma dair bilinenlerin çok az olduğu da aşikâr.

İşte bu derleme kitapta, sadece Ayvalık için değil tüm Türkiye için önemli bir değeri olan bu kurumun tarihi anlatılıyor.

  • Künye: Kolektif – Mitos Diyarında Çağdaş Bir Kültür Odağı, Kitap Yayınevi, müzik, 164 sayfa