Kategori: Sanat

Raymond Williams – Modernizmin Siyaseti (2018)

Kültürel Çalışmalar alanının önemli isimlerinden olan Raymond Williams, aynı zamanda Kültürel Materyalizm yaklaşımının da kurucusu olarak biliniyor.

Williams bu kitabında ise, devrimci sosyalist siyaset ile avangard sanat arasındaki ilişki üzerinden çağdaş bir kültürel analiz geliştiriyor.

Düşünür, modernist projenin gelişiminin eleştirel bir sorgulamasını yaparken, sanat tekniklerinin yanı sıra, kültürel ifadelerin de toplumsal oluşumlarda nasıl zemin kazandığını irdeliyor.

Kitapta,

  • Modernizm ve kültürel teori,
  • Metropol algıları ve modernizmin doğuşu,
  • Avangardın siyaseti,
  • Dil ve avangard,
  • Siyasal forum olarak tiyatro,
  • Sinema ve sosyalizm,
  • Kültür ve teknoloji,
  • Kültürel incelemelerin geleceği,
  • Ve kültürel teorinin kullanımları gibi, birçok ilgi çekici konu tartışılıyor.

“Bugün bütün felsefi, estetik ve siyasal düşünceyi hâkimiyeti altına alan düşünsel kıskaçtan çıkmanın birkaç olası yolu vardır. Bunlardan halen en etkilisi, büyük bir hızla değişmekte olan dünyanın çağdaş tahlilidir.” diyen Raymond Williams’ın bu ufuk açıcı çalışması, düşünürün kültür ve toplum alanındaki birikiminin en muhteşem meyvelerinden.

  • Künye: Raymond Williams – Modernizmin Siyaseti, çeviren: Barış Şannan, Sel Yayıncılık, siyaset, 248 sayfa, 2018

Arthur Coleman Danto – Andy Warhol (2018)

Sanat eleştirmeni ve filozof Arthur Coleman Danto, bizde de, özellikle ‘Sanat Nedir?’, ‘Sıradan Olanın Başkalaşımı’ ve ‘Sanatın Sonundan Sonra’ gibi kitaplarıyla bilinen bir isim.

Danto, elimizdeki önemli çalışmasında ise, ressam, sinemacı, yapımcı ve yayıncı Andy Warhol’un nitelikli bir portresini sunuyor.

Danto, Warhol için, “Beni bir sanat felsefecisine dönüştürdü” diyor.

Bu kitap ise, Warhol’un neden sanatta özel bir yere sahip olduğunu, hayatı ile eserleri arasında nasıl bir bağ bulunduğunu, ünlü atölyesi Fabrika’daki hayatını ve çalışmalarını, uğradığı silahlı saldırının ruh sağlığına ve sanatına ne gibi etkilerde bulunduğunu ve bunun gibi birçok ilgi çekici konuyu ele alıyor.

Danto, bununla yetinmiyor.

Aynı zamanda, Warhol’un Amerikan kitle kültürüne ve Amerikan kapitalizmine getirdiği eleştirilerin başta Avrupa olmak üzere dünyanın farklı kesimlerindeki entelektüeller tarafından nasıl yorumlandığını da tartışıyor.

  • Künye: Arthur Coleman Danto – Andy Warhol, çeviren: Süha Sertabiboğlu, Ayrıntı Yayınları, sanat, 144 sayfa, 2018

Köksal Çiftçi – Tektanrılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu (2008)

Köksal Çiftçi, din-sanat ilişkisini incelediği ‘Tektantırılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu’nda, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı dinlerin sanata yaklaşım şekillerini anlatıyor.

Tektanrılı din tasarımcısı olan Musa, İsa ve Muhammed’in yaşadıkları yıllarda resim ve heykel sanatına ilgi duyduklarını, bu yönde üretilmiş eserleri koruduklarını ve evlerinde resim-heykel bulundurduklarını söyleyen Çiftçi, bu ilişkinin tarihte nasıl yön değiştirdiğini ve günümüzde durumun nasıl olduğunu analiz ediyor.

Çiftçi’nin çalışması, konusunun yanı sıra, Batı sanat tarihi verilmekle yetinilen güzel sanatlar öğrencilerine, bu toprakların sanat tarihini anlatma çabasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Köksal Çiftçi – Tektanrılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu, Bulut Yayınları, sanat, 294 sayfa

Ahu Antmen – 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar (2008)

Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmakta olan Ahu Antmen, ’20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar’ başlıklı bu kapsamlı ve özenli kitabında, Avrupa’da akımlar halinde gelişen sanat serüvenini okuyucuya sunuyor.

Antmen’in rehber niteliğindeki kitabı, Kübizm, Gerçeküstücülük, Soyut Dışavurumculuk, Pop, Arazi Sanatı, Performans ve Kimlik Sanatı gibi, her biri kendi dönemine damgasını vurmuş sanatsal akımları ana noktalarıyla ve anlaşılabilir bir dille anlatıyor.

Bu sanat serüveninin, söz konusu akımları bizzat yaşayanların anlatımları ve yazılarıyla desteklenmesinin de kitabı ayrıca nitelikli kıldığını belirtelim.

  • Künye: Ahu Antmen – 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, Sel Yayıncılık, sanat, 333 sayfa

Jeanette Winterson – Sanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkârlık Üzerine (2018)

Özellikle ‘Vişnenin Cinsiyeti’ ve ‘Tek Meyve Portakal Değildir’ gibi başarılı kitaplarıyla bildiğimiz Jeanette Winterson’dan sanatın özündeki başkaldırıya adanmış sağlam metinler.

Winterson’a göre sanat eylemi, doğası gereği hayatı dönüştüren ve bunu yaparken de toplumu ve bireyi de dönüştüren muazzam bir faaliyettir.

Elimizdeki kitap da, sanatın muhalif niteliğini merkeze alarak, onun aracılığıyla toplumsal cinsiyete ve siyasete dair sorunlara nasıl bakabileceğimizi, önyargılarımızı nasıl aşabileceğimizi tartışıyor.

“Resimlerle ilgili bilgim hâlâ kitaplarla ilgili bilgimden katbekat az. Bu değişmeyecek. Ama görme biçimim değişti. Resimlere bakmayı öğreniyorum. Hissetme kapasitem değişti. Sanat yüreği büyütür.” diyen Winterson, bizi de, sanatın kılavuzluğunda görme biçimimizi değiştirmeye davet ediyor.

Kitaptan bir alıntı:

“Hakikat kalıcı olansa şayet, sanat insanların giriştiği diğer tüm uğraşlardan daha hakiki olduğunu kanıtlamıştır. Kesin olan şudur ki, resimler de, şiir de müzik de zamanın yalnızca belirli bir noktasına değil bütününe, hem kendi dönemlerine hem de bizimkine damga vurur; üstelik birer antika ya da tarihi eser olarak değil, ilk günkü coşkunluk ve dinçlikleriyle capcanlı varlıklar olarak.”

  • Künye: Jeanette Winterson – Sanat Başkaldırır: Coşku ve Cüretkârlık Üzerine, çeviren: Zeynep Baransel, Sel Yayıncılık, sanat, 192 sayfa, 2018

Ferit Edgü – Şimdi Saat Kaç (2008)

‘Şimdi Saat Kaç’, Ferit Edgü’nün 1970’lerden itibaren,  yazın ve resim sanatı üzerine yazdıklarından yapılmış bir seçmeden oluşuyor.

Ahmatova, Aragon, Borges, Camus, Dostoyevski, Kafka, Michaux, Sartre, Turgut Uyar,  Bacon, Aliye Berger, Cezanne, Abidin Dino, Arif Dino, Dubuffet, Eren Eyüboğlu, Modigliani ve Picasso, Edgü’nün denemelerinde okurun karşısına çıkacak isimlerden birkaçı.

Edgü’nün “Niçin yazmak?” ve “Neyi yazmak?”tan öte “Nasıl yazmak?” sorusunun yanıtını aradığı denemeleri, bu isimler üzerinden sanat yapıtını, yaratıcılığı ve sanat yapıtının ölümsüzlüğünü irdelemeleriyle ilgi çekiyor.

Kitabın önsözü de, Onat Kutlar tarafından kaleme alınmış.

  • Künye: Ferit Edgü – Şimdi Saat Kaç, Sel Yayıncılık, deneme, 214 sayfa

David Hockney ve Martin Gayford – Resmin Tarihi (2017)

İnsanları ve çevremizi düşünürken, hayal ederken kelimeler kadar resimleri de kullanıyoruz; insanları ve çevremizi böyle anlıyoruz.

İşte bu kitap da, mağara resimlerinden bilgisayar çağına, resmin kapsamlı bir tarihini anlatıyor.

Resim aracılığıyla gerçeğin tasvirini tartışarak açılan kitapta,

  • Resimde gölge ve yanıltma,
  • Zamanı ve uzamı resmetmek,
  • Brunelleschi’nin aynası ve Alberti’nin penceresinin resim tarihindeki yerleri,
  • Rönesans’ta natüralizm ve idealizmin resme yansımaları,
  • Caravaggio, Vermeer ve Rembrant’ın resim sanatında geliştirdikleri özgün teknikler,
  • Akıl çağında hakikat ve güzellik çatışmanın resme yansımaları,
  • Fotoğrafın ortaya çıkışıyla gözlemlenen gerçeklik ve resim ilişkisindeki dönüşüm,
  • Fotoğrafla resim yapmak,
  • Şipşak fotoğraflar ve resim sanatı,
  • Ve bunun gibi birçok konu ele alınıyor.

Görsel zenginliğiyle dikkat çeken kitap, sanat tarihi alanında çalışanlar kadar, resme ve resim sanatının tarih boyunca kaydettiği dönüşümlere ilgi duyan her okura hitap edecek bir tarzda kaleme alınmış.

  • Künye: David Hockney ve Martin Gayford – Resmin Tarihi, çeviren: Mine Haydaroğlu, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 360 sayfa, 2017

Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı (2008)

Prof. Dr. Mertol Tulum tarafından hazırlanan ve kaliteli baskısıyla göz dolduran ‘Sûrnâme’, Sultan III. Ahmet’in düğün şenliğini anlatıyor.

Sûrnâme, sünnet, evlenme ve tahta çıkma sebepleriyle yapılan şenlikleri anlatan eserlerin ortak adı.

Bu Sûrnâme’nin yazarı ise XVIII. yüzyılın divan sahibi şairlerinden Vehbî.

Vehbî’nin Sûrnâme’sini benzerleri arasında dikkate değer kılan husus, geceli gündüzlü, on beş gün süren, seyretmesi de epey zor düğün şenliklerini başından sonuna kadar izlemesi ve her yapılanı yakından izleyip metnine aktarmasıdır.

Bir döneme ışık tutan Sûrnâme, dönemin ünlü sanatçılarından Nakkaş Levnî’nin zengin minyatürleriyle de süslenmiş.

  • Künye: Vehbî – Sûrnâme: Sultan Ahmet’in Düğün Kitabı, hazırlayan: Mertol Tulum, Kabalcı Yayınları, tarih, 784 sayfa

Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri (2017)

Halen Sakarya Üniversitesi, Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Süreyya Su’dan, modern ve çağdaş sanatın serüvenine eşlik eden estetik tartışmaları ve sanatla ilgili felsefi ve sosyolojik düşünceleri inceleyen sağlam bir çalışma.

Güzelin ve çirkinin ötesinde bir estetik anlayışını temellendiren felsefi söylemler nelerdir?

Modern ve çağdaş sanatta ortaya çıkan çeşitli ifade biçimleri ve farklı malzeme türleri hangi düşüncelerin ürünüdür?

Süreyya Su, bu soruların yanıtlarını arıyor ve bunu yaparken de geçen yüzyılın başından bugüne değin estetik alanında sürdürülen felsefi tartışmaları izliyor.

Kitapta,

  • Araçsal akıl, kültür endüstrisi ve sanat,
  • Estetik bir deneyim olarak modern hayat,
  • Fotoğraf ve sanat,
  • Varlık ve sanat,
  • Estetiğin konusu olarak doğru yaşam,
  • Estetiğin yapıbozumu olarak avangard sanat,
  • Ve Yüce estetiğinin postmodern durumu gibi, estetiğin alanına giren pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Çalışmanın, modern ve çağdaş sanatı ortaya çıkaran ve besleyen düşüncelerin ne olduğuna ilişkin merakını gidermek isteyenler için nitelikli bir kaynak olduğunu özellikle belirtelim.

  • Künye: Süreyya Su – Güzelin ve Çirkinin Ötesinde: Estetiğin Halleri, Can Yayınları, sanat, 223 sayfa, 2017

Giampiero Moretti–Deha (2008)

Deha, birçok yaratının itici gücü…

Giampiero Moretti de bu kitabında, deha kavramını ve dahi sanatçıyı mümkün kılan koşulları, özellikle 18. ve 19. yüzyılları merkeze alarak antik çağlardan günümüze inceliyor.

Kavramı kronolojik bir bakışla ele alan Moretti, belli çağlarda farklı anlamlar kazanan dehayı, dönemlere özgü estetik anlayışlarla değerlendirmeyi de ihmal etmiyor.

Benedetto Croce, Erwin Panofsky, Martin Heidegger, Cesare Lombroso, Kant ve Carl Gustav Jung gibi birçok ismin ve ayrıca farklı ekollerin konuya yaklaşımına da odaklanan Moretti, okuru deha konusunda öğretici, keyifli bir yolculuğa çıkarıyor.

  • Künye: Giampiero Moretti – Deha, çeviren: Fırat Genç, Dost Kitabevi, sanat, 167 sayfa