1960’lardan sonraki dönemde çekilen filmlerin, şair ve yazarları nasıl etkilediğini ele alan bir çalışma.
Kişisel hikâyelerinden yola çıkan kitabın yazarları, bir filmin çekildiği dönemi, o dönemdeki toplumsal dokuyu ve yaşanan toplumsal değişimleri kendi pencerelerinden gözleyerek hem bir anlamda ülke sinemasının dönüm noktalarını saptıyor hem de sinemanın ne denli etkili olduğunu gözler önüne seriyor.
Belgesel sinemasının farklı veçhelerini serimleyen makaleler.
Kitaba katılan yazarlar, belgesel film çalışmasını bir “tanıklıklar sineması” olarak tanımlıyor ve belgesel sinemanın ortaya çıkışı, belgesel sinemada temsil, belgesel filmin anlatısı, uydurma belgesel ve belgesel sinemada etnografinin kullanımı gibi konuları tartışıyor.
Dünya çapında yankı uyandıran İran yeni sineması üzerine denemeler.
Semih Erelvanlı, özellikle 1980’lerin ikinci yarısıyla birlikte atılıma geçen İran yeni dalga sinemasının dilini, biçimsel özelliklerini ve temalarını; İtalyan Yeni Gerçekçiliği’nin bu sinema üzerindeki etkilerini ve burada öne çıkan yönetmenleri inceliyor.
Yılmaz Güney sinemasının gelişip serpildiği Yeşilçam, Adana ve Çukurova’dan, yolu Güney’le kesişmiş pek çok ismin anı ve tanıklıkları, bu önemli kitapta…
Güney Özkılınç’ın, Çukurova ve Adana’da, Güney’in bölge insanı üzerinde bıraktığı izleri sürmesiyle de ilgi çeken kitabında, ünlü yönetmenin kimi fotoğraf ve mektupları da ilk kez yayınlanıyor.
Belgesel sinema, yaşadığımız dünyayı anlatır.
Bu ilk başta çok basit gibi görünse de, belgesel sinema tam da bu sebeple diğer sinema türlerinden daha fazla etik kaygılarla muhatap olan bir türdür.
Çünkü gerçekliği olduğu gibi aktarabilmek iddiasını ne kadar gerçekleştirdiği, bir belgesel sinema eseri için hayati önemdedir.
İşte Bill Nichols’un elimizdeki çalışması da, belgesel sinema için hem teorik hem de pratik bir zemin sunmasıyla, alana yeni başlayanlar için tam bir hazine.
Kitap,
Nichols’un çalışmasının, belgesel sinema tarihi ve eleştirisi hakkında bilgilenmek isteyenler için çok iyi bir başlangıç olduğunu ve bu yönüyle hem profesyonellere hem de öğrencilere fazlasıyla hitap edeceğini söyleyelim.
Sinemaya girişin ilk basamağı olan belgeselin içinde barındırdığı muazzam çokluk ve çeşitliliği ortaya koyan bir kaynak.
Dave Saunders, belgesel filmin tarih boyunca ve günümüzde anlamı sunmakta kullandığı yöntemleri, belgesel sinema etrafında gelişen akademik söylemleri, teknolojik gelişmelerin belgesel yapımına etkilerini anlatıyor.
Diyarbakır doğumlu bir oyuncu olan Kevork Malikyan, şu ana kadar
Anka’nın Uyanışı, Indiana Jones: Son Macera, Geceyarısı Ekspresi, Mind Your Language, Şarkı Söyleyen Kadınlar ve Binbir Gece Masalları gibi birçok filmde rol aldı.
Sinema mesleğini hayatının merkezine koymuş Malikyan’la yapılmış bu uzun soluklu söyleşi de, kendisinin bir oyuncu ve insan olarak portresini sunuyor.
Malikyan bu söyleşide,
Fotoğraflar ve günlüklerle de desteklenen kitap, Malikyan’ın bir oyuncu ve insan olarak portresini sunduğu gibi, Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan ayrıntılar da barındırıyor.
Künye: Tuğba Esen – Aktör Dediğin Nedir ki: Kevork Malikyan Kitabı, Aras Yayıncılık, söyleşi, 240 sayfa
Türkiye’nin önemli sinemacılarından Halit Refiğ, tartışmalı senaryosu ‘Gazi ile Latife’de, Cumhuriyet tarihinin günümüzde de etkisinden hiçbir şey kaybetmeyen bir dönemini anlatıyor.
Sinema için yazıldığı halde bir türlü filmi çekilemeyen senaryo, Atatürk’ün 1922-1925 yılları arasındaki üç yılını kapsıyor.
Bu üç yılın içinde, İstiklal Savaşı’nın kazanılması, İzmir geri alındıktan sonra Latife Hanım’la tanışmaları, Cumhuriyet’in ilanı, hilafetin kaldırılması, 1925’te Şeyh Sait İsyanı’nın başlaması, isyanın bastırılması ve kısa bir süre sonra Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın evliliklerinin bitişi bulunuyor.
Refiğ, bir “sinematografik tarih” olarak tanımladığı kitabında ayrıca, Atatürk’ün yukarıda sözünü ettiğimiz üç yıllık zaman dilimi içinde, Rauf Orbay, Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele gibi, Milli Mücadele’nin önde gelen isimleriyle Atatürk’ün yollarının nasıl ayrıldığını da anlatıyor.
“Hakikaten” lafını çok seven ve sıklıkla kullanan Sevin Okyay, yalnızca bir sinema yazarı değil, aynı zamanda usta bir çevirmen, caz müzik ve spor yorumcusu olarak da gönlümüzde taht kurmuş, Türkiye’nin en üretken yazarlarından.
Pınar İlkiz’in sorularıyla yol alan bu nehir söyleşi ise, Sevin Okyay’ın dünyasına dair bilinmeyenleri, onun bir insan, entelektüel ve kadın olarak portresini sunuyor.
Okyay’ı bilenler bilir; kendisi yazılarıyla bile insana keyif bulaştıran bir isim.
Kitabı okurken ilk fark ettiğimiz şey de kendisinin bu hususiyetinden hiçbir şey kaybetmediğidir.
Söyleşi boyunca Okyay’ın kültürel, sanatsal, entelektüel, yazınsal ve sportif dünyasında adım adım ilerliyoruz, böylece bir anlamda bellek de tazelemiş oluruz.
Öte yandan söyleşinin, Sevin Okyay’ın çocukluğuna, yetişme çağlarına, beslendiği kaynaklara ve özellikle de ailesinin kendisi üzerinde bıraktığı, Okyay’ı Okyay yapan silinmez etkileri görünür kılmasıyla ayrıca önemli olduğunu söylemek lazım.
“Yazı”nın ve “yazarın/yazmanın” konumundan gündelik yaşamdaki mitlere, klasik yazın üzerine incelemelerden göstergebilim kuramına zengin bir alanda eser üretmiş Roland Barthes’la yapılan, düşünürün dünyasından aydınlatıcı detaylar sunan söyleşiler.
Barthes bu söyleşilerinde sinema, modanın sistemi, kültür ve karşı-kültür, haz, yazı, okuma, edebiyat, öğretim, gerçeküstücüler, beden, hakikat krizi, entelektüelin görevi, aşk, mitler, şiddet ve tembellik gibi pek çok konu hakkındaki görüşlerini, özgün bakış açısıyla paylaşıyor.
“İlk kaybettiğimiz, belli ki, masumiyettir; sözün kendiliğinden diri, doğal, spontane, doğru, bir nevi saf içselliğin dışavurumu olması nedeniyle değil; tersine, sözümüz ağzımızdan çıktığı anda teatraldir, hünerlerini koca bir kültürel ve söylevsel kodlar kümesinden devşirir: Söz her zaman taktiktir…” diyen Barthes’ın söyleşileri, bu büyük düşün insanının engin kültürünü, sıra dışı zekâsını gözler önüne sermesiyle önemli.
Dipnotski 