Kategori: Siyaset

Mevlüt Özben – Kirlilik Kavramı ve Aleviliğin Asimilasyonu (2011)

  • KİRLİLİK KAVRAMI VE ALEVİLİĞİN ASİMİLASYONU, Mevlüt Özben, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 104 sayfa

 

Aleviliğin, sünni İslam gerçeğinin kurumsal dışlamasına maruz kaldığı biliniyor. Mevlüt Özben de, nitelikli çalışması ‘Kirlilik Kavramı ve Aleviliğin Asimilasyonu’nda, bu dışlamanın yanı sıra, Aleviliğin “kirlilik” şeklinde tanımladığı özel bir dışlanma teması üzerinden ötekileştirildiğini ortaya koyuyor. Özben çalışmasına, kirlilik metaforunu ve kavrama dair kuramsal yaklaşımları irdeleyerek başlıyor. Kitabın devamında, tamamı üniversite öğrencisi yirmi iki Alevi öğrenciyle yapılan görüşmelere yer veriliyor. Özben ardından, Alevi toplum kesimlerine yapıştırılan “kirlilik” etiketinin toplumsal olarak nasıl üretildiğini araştırıyor.

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin – Etik (2007)

  • ETİK, Pyotr Alekseyeviç Kropotkin, çeviren: Sinan Altıparmak, Öteki Yayınevi, siyaset, 414 sayfa

‘Etik’, Anarşizmin babası sayılan Pyotr Alekseyeviç Kropotkin’in son kitabıydı. Kitap Kropotkin’in etik konusundaki bilimsel, felsefi ve sosyolojik görüşlerine yer veriyor. Kropotkin, ilkel toplumların zamanından modern zamanların iyi örgütlenmiş devletlerine kadar, insanların gündelik hayatlarındaki etik anlayışını ele aldığı bu kitabı, yazarın ‘Evrimin Bir Etkeni Olarak Karşılıklı Yardımlaşma’nın devamı niteliğinde. Kropotkin’in etiğin din ve metafik ile bağlantısını reddedip, ahlakı salt doğalcı temeller üzerine kurmaya çalışması bu kitabın ilginç noktalarından biri. ‘Ahlakın Temellerini Belirlemeye Yönelik Mevcut İhtiyaç’, ‘Yeni Etiğin Yavaş Yavaş Evrilen Zemini’, ‘Doğada Ahlak İlkesi’, ‘Ahlak Öğretilerini Gelişimi-Antik Yunan’, ‘Hıristiyanlık-Ortaçağ-Rönesans’ ve ‘Modern Devirde Ahlak Öğretilerinin Gelişimi’ kitabın başlıca bölümleri.

Jacques Rancière – Siyasalın Kıyısında (2007)

  • SİYASALIN KIYISINDA, Jacques Rancière, çeviren: Aziz Ufuk Kılıç, Metis Yayınları, siyaset, 163 sayfa

 

Jacques Rancière ‘Siyasalın Kıyısında’da, Atina’da icat edilen siyaset ve demokrasi kavramlarının izini sürerek, günümüzdeki “siyasalın dönüşü” tartışmalarına kadar uzanıyor. Son dönem sol Fransız düşünürleri arasında öne çıkan aktörlerden biri olan Rancière, özellikle siyaset-demokrasi ilişkisi, entelektüellerin rolü ve tarih felsefesi alanında yazdıklarıyla çok tartışılan bir isim. Düşünürün ilk Fransızca baskısı 1990 yılında yapılan bu kitabı, Halk kavramının görmüş olduğu bozguncu işleve atıfta bulunarak, köleler, kadınlar ve proleterler gibi, halkın “sayılmayan”, “esamisi okunmayan” kesimlerinin verdikleri mücadelelerle nasıl “sayılanlar” arasına katıldıklarını göstermeyi amaçlıyor. Kitabın bu çevirisinde, çalışmanın Fransızca ilk basımında ve İngilizce çevirisinde bulunmayan yazıların da yer aldığını özellikle belirtmiş olalım.

Olli Rehn – Avrupa’nın Gelecek Sınırları (2007)

  • AVRUPA’NIN GELECEK SINIRLARI, Olli Rehn, çeviren: Onur Şen ve Hasan Kaya, 1001 Kitap, siyaset, 208 sayfa

 

‘Avrupa’nın Gelecek Sınırları’nın alt başlığı ‘Türkiye Bir Köprü mü, Köprübaşı mı Yoksa Ergime Potası mı?’ Rehn, kitabının Türkçe baskısı için “Benim amacım hep AB ile Türkiye arasındaki karşılıklı anlayışı artırmak olmuştur. Bu kitabımın hem karşılıklı anlayışa hem de Türkiye ile AB arasındaki sivil toplum diyaloğuna katkı yapmasını görmek isterim,” diyor. Rehn bu diyalogdan bahsederken, istikrarlı, demokratik ve refah içinde bir Türkiye’nin AB’nin çıkarına olduğunun da altını çiziyor. Rehn, AB ve Türkiye arasındaki “ortak çıkar ve değerler”in de, bu iki yapının Irak, İran ve diğer Orta Doğu ülkelerindeki gelişmeler ile güvenlik; dinler, medeniyetler ve uygarlaşma ya da enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiler konusunda birbirlerine ihtiyaç duyduklarını belirtiyor. Rehn’in kitabı, AB serüvini bir Avrupalının gözünden vermesiyle önemli.

Michael Lebowitz – Sosyalist Alternatif (2011)

  • SOSYALİST ALTERNATİF, Michael Lebowitz, çeviren: Etkin Bilen Eratalay, Yordam Kitap, siyaset, 176 sayfa

 

Önde gelen Marksist iktisatçılardan Michael Lebowitz ‘Sosyalist Alternatif’te, Venezüella’da yaşanan devrimi destekleyip bu süreci sosyalist kuram açısından inceliyor. Kitabında, 21. yüzyıl sosyalizminin nasıl bir sosyalizm olması gerektiğini tartışan Lebowitz, son dönemlerin en dikkat çekici dönüşümlerinin yaşandığı Venezüella ile Sovyet ve Çin deneyimlerini eleştirel bir bakışla karşılaştırıyor. Yazar buradan hareketle, kapitalizmin emperyalist ve barbar dayatmalarına karşı, niceliksel gelişmeye değil insani potansiyelin eksiksiz gelişimine odaklanan bir alternatif olarak sosyalizmin nasıl yeniden kurgulanabileceğini ele alıyor.

Terry Eagleton – Marx Neden Haklıydı? (2011)

  • MARX NEDEN HAKLIYDI?, Terry Eagleton, çeviren: Oya Köymen, Yordam Kitap, siyaset, 270 sayfa

 

İngiliz edebiyatı profesörü ve Marksist yazar Terry Eagleton ‘Marx Neden Haklıydı?’da, Marksizme yöneltilen en yaygın itirazlara yanıt veriyor. Eagleton, Marx’ın her şeyi ekonomiye indirgediği, Marksizmin bir tür tarihsel determinizm olduğu ve Marx’ın aşırı iyimser bir insan doğası varsaydığı gibi on standart eleştiriyi ele alıp, bunları teker teker çürütmeye koyuluyor. Eagleton’ın bunu yaparken, Marx’ın eserlerine aşina olmayanlar için açık ve kolayca kavranabilecek biçimde onun  düşüncelerine bir giriş yapması, bunun yanı sıra Marx’ın yaptığı hatalarla da dürüstçe yüzleşmesiyle nitelikli bir çalışmaya imza attığını belirtelim.

Graham Evans ve Jeffrey Newnham – Uluslararası İlişkiler Sözlüğü (2007)

  • ULUSLARARASI İLİŞKİLER SÖZLÜĞÜ, Graham Evans ve Jeffrey Newnham, çeviren: H. Ahsen Utku, Gökkubbe Yayınları, sözlük, 755 sayfa

Graham Evans ve Jeffrey Newnham’ın bu çalışması, uluslararası ilişkilerle doğrudan ilgili kimseler dışında, konuya ilgi duyan sıradan okuyuculara da hitap edebilecek nitelikte. Sözlük, iki dünya savaşı ve sonrasındaki gelişmeler, Doğu-Batı arasındaki bloklaşma, soğuk savaş dönemi ve küreselleşme gibi insanlık tarihinde ve uluslararası ilişkilerde önemli yer tutan olaylar;  realizm, liberalizm, faşizm gibi temel siyasi ve siyasetle ilişkili felsefi kavramlar ile kapitalizm, milliyetçilik, ve sosyalizm gibi çok sayıda siyasî kurama yer veriyor.

Samet Ağaoğlu – Arkadaşım Menderes (2011)

  • ARKADAŞIM MENDERES, Samet Ağaoğlu, Yapı Kredi Yayınları, anı, 163 sayfa

 

Samet Ağaoğlu, tanınmış bir siyasetçi olmasının yanı sıra, iyi bir edebiyatçı olarak da biliniyor. Ağaoğlu, 1946 yılında Demokrat Parti’ye katılarak siyasete atılmış ve 1950 ile 1960 arasında Manisa milletvekili olarak Meclis’te yer almıştı. Aynı dönemde,  Adnan Menderes hükümetlerinde çalışma, sanayi ve devlet bakanlığı görevlerinde bulunmuş Ağaoğlu, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından yargılanarak ömür boyu hapse mahkum edilmişti. Ağaoğlu’nun elimizdeki anıları, birebir yaşadıkları, Adnan Menderes’in kişiliği ve 1950-1960 arasına damgasını vurmuş Demokrat Parti ekseninde, bir dönemin siyasal atmosferini ayrıntılı bir bakışla betimliyor.

Karl Marks û Friedrich Engels – Manîfestoya Komunîst (2011)

  • MANÎFESTOYA KOMUNÎST, Karl Marks û Friedrich Engels, werger: Samî  Tan, Yordam Kitap, sîyaset, 61 rûpel

 

Yordam Kitap bir ilki gerçekleştirerek, Karl Marx ve Friedrich Engels’in ölümsüz eseri ‘Komünist Manifesto’yu Kürtçeye kazandırdı. 1848’de yazılan sosyalizmin bu temel yapıtı, sosyalist dünya görüşünün kısa, çarpıcı ve özlü bir anlatımını içeriyor. Manifestonun ünlü son sözü olan “Dünyanın bütün işçileri, birleşin!” cümlesi, “Karkerên hemû welatan, bibin yek!” şeklinde Kürtçeye çevrilmiş. Yayınevi çeviriyi, doğru bir tespitle, “Yasaklı ideoloji ile yasaklı dilin kucaklaşması” olarak tanıtıyor. Yordam Kitap’ın, Karl Marx’ın ünlü eseri ‘Kapital’in çizgiromana uyarlanmış halini içeren ‘Kapital Manga’yı da Kürtçeye çevirdiğini belirtelim.

Eylem Ertürk (der.) – Yerel Kültür Politikaları El Kitabı (2011)

  • YEREL KÜLTÜR POLİTİKALARI EL KİTABI, derleyen: Eylem Ertürk, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, rehber, 144 sayfa

 

‘Yerel Kültür Politikaları El Kitabı’, yerel düzeyde kültür politikası geliştirmede planlama ve uygulama süreçlerinin adımlarını, araçlarını ve Türkiye’deki çeşitli kentlerden örnekleri içeriyor. Özellikle yerel yönetimler ve kültür alanında etkinlik gösteren sivil toplum kuruluşları için iyi bir rehber olan kitabın girişinde, Türkiye’de son yıllarda geliştirilen ve kent ölçeğinde yürütülen kültür politikası çalışmalarının çerçevesi çiziliyor. Çalışmanın devamında da, dünya çapında yerel kültürel gelişimin teorik çerçevesi ile yerel planlama ve uygulama süreçlerinde atılacak adımlar, bazı kent deneyimlerinin sonuçları eşliğinde inceleniyor.