Sosyoloji – Sayfa 60

Aytül Kasapoğlu (ed.) – Uygulamalı İlişkisel Sosyoloji (2016)

UYGULAMALI İLİŞKİSEL SOSYOLOJİ, Kolektif, editör: Aytül Kasapoğlu, Yeni İnsan Yayınevi, sosyoloji, 320 sayfa

İlişkisel sosyolojinin temel kavramlarını sosyal medya, tüketim, annelik, Suriyeli mülteciler, azınlıklar, siyasi seçimler, sağlık ve eğitim gibi çeşitli alanlara uygulayan önemli bir çalışma. Kitap, pek çok yazarın katılımıyla ve konuyu geniş bir alanda tartışmasıyla dikkat çekiyor. Kitapta, gündelik yaşamda tüketim alışkanlıklarının ilişkiselliği, Türkiye’de gayrimüslimlerin kimlik sorunu, anneliğin siyasal alanda yeniden inşa edilişi ve Türkiye’ye zorunlu olarak göç eden ve şehir merkezlerine yerleşmiş Suriyeli ailelerin bu süreçte aile, evlilik ve diğer sosyal ilişkilerinde deneyimledikleri değişimler gibi birçok ilgi çekici konu tartışılıyor. Çalışmaya makaleleriyle katkı sunan yazarlar da şöyle: Nazar Bal, Günnur Ertong Attar, Hasan Münüşoğlu, Zuhal Yonca Odabaş, Feray Artar, İlker Urlu, Zeynep Tekin Babuç, Alev Akbal, Ayşenur Merve Şafak Uzun ve Zafer Uzun.

Umut Sarp Zeylan (der.) – Eğitimin Değeri ve Gençlik (2007)

EĞİTİMİN DEĞERİ VE GENÇLİK, derleyen: Umut Sarp Zeylan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 190 sayfa

‘Eğitimin Değeri ve Gençlik’, Türkiye’deki genç nüfus ile eğitim arasında ilişki kurmayı, var olan sorunları saptamayı amaçlayan bir eser. Türkiye 2010 yılında, dünyada “genç nüfus oranı en yüksek ülke” haline gelecek. Türkiye’nin AB karşısındaki en büyük kozu bu genç nüfus iken, madalyonun öteki tarafında oldukça sıkıntılı bir tablo çıkıyor karşımıza. Çünkü Umut Sarp Zeylan’a göre şu anda Türkiye, gençlerin okuma-yazma oranı açısından birçok gelişmekte olan ülkenin altında bulunuyor. Okullaşma için de aynı durum söz konusu. Kitapta, on uzmanın gençlik ve eğitim konusundaki sıkıntılara odaklanan ve çözüm önerileri sunan yazıları bulunuyor.

Mike Davis – Gecekondu Gezegeni (2007)

GECEKONDU GEZEGENİ, Mike Davis, çeviren: Gürol Koca, Metis Yayınları, sosyoloji, 262 sayfa

Mike Davis kent kuramcısı, tarihçi ve aktivist. Kendisini bu kitabı da, Üçüncü Dünya ülkelerinin kentsel bölgelerinde halen bir milyar insanın yaşamakta olduğu gecekondu mahallelerinin tarihini ve günümüzdeki yapısını inceliyor. Çok sayıda alandan yararlanan Davis, bu yerleşim tarzının Mumbai, Kahire, İstanbul, Sao Paulo ve Seul gibi büyük kentlerdeki aldığı biçimleri analiz ediyor. Çalışmanın en büyük katkısı, IMF ve Dünya Bankası kıskacındaki ülkelerin, kentsel sorunları çözmek için giriştikleri çabanın, daha çok orta sınıfın işine yaradığını gözler önüne sermesi. Zorla tahliye edilen bu toplulukların yerine, orta sınıfın yerleştiğini belirten yazara göre, asıl sorgulanması gereken neo-liberal politikalardır.

İbrahim Balcıoğlu – Sosyal ve Psikolojik Açıdan Göç (2007)

SOSYAL VE PSİKOLOJİK AÇIDAN GÖÇ, İbrahim Balcıoğlu, Elit Kültür Yayınları, sosyoloji, 176 sayfa

Prof. Dr. İbrahim Balcıoğlu, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyesi. Kendisinin dünyanın en eski sorunlarından biri olarak düşünülebilecek göç olgusuna dair bu çalışması ise, sosyal psikoloji araştırmalarına iyi örneklerden birini oluşturuyor. Ekonomik, sosyal ve siyasal sebeplerden kaynaklı olarak ortaya çıkan göç, özellikle Türkiye’de kırsal kesimden kentlere yapılan göçle, başlıca sorunlardan birini oluşturmuş durumda. Balcıoğlu, bu temel sorundan hareketle, göçün tarihinden günümüzdeki göç dalgasına kadar uzanıyor. Kitap, göçün geçen zamanla beraber, onarılamaz sıkıntılar doğurduğunu gözler önüne sermesiyle önemli.

İhsan Çetin – Midyat’ta Etnik Gruplar (2007)

MİDYAT’TA ETNİK GRUPLAR, İhsan Çetin, Yaba Yayınları, sosyoloji, 184 sayfa

‘Midyat’ta Etnik Gruplar’, İhsan Çetin’in bu bölgenin kültürel ve sosyolojik yapısına dair araştırmalarından oluşuyor. Kürtler, Mhalmiler (Araplar), Süryaniler, Yezidiler ve Becırmaniler (Seyyidler) kitapta incelenen başlıca etnik ve kültürel gruplar. Kitap esas olarak, Çetin’in, uygulamalı saha araştırmalarına dayanan, ‘Kent Kültürü Zenginliğinde Etnik Farklılıklar: Midyat Örneği’ isimli yüksek lisans tezinin yeniden gözden geçirilmesinden oluşuyor. Çalışmada, çok kültürlü bir yapıya sahip olan Midyat’ta bulunan etnik gruplar arasındaki sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkiler, kentleşme süreci çerçevesinden inceleniyor. Kitap, Türkiye’deki etnisite araştırmalarına iyi bir örnek.

Nergis Canefe – Anavatandan Yavruvatana Miliyetçilik, Bellek ve Aidiyet (2007)

ANAVATANDAN YAVRUVATANA MİLLİYETÇİLİK, BELLEK VE AİDİYET, Nergis Canefe, çeviren: Deniz Boyraz, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 451 sayfa

Nergis Canefe’nin asıl olarak, milliyetçilik sorunu üzerine kaleme aldığı ‘Anavatandan Yavruvatana Milliyetçilik, Bellek ve Aidiyet’, Türk milliyetçiliğinin doğasından Kıbrıslılığın aldığı farklı biçimlere; zorunlu göçlerin, işgallerin, hukuksal düzenlemelerin şekillendirdiği kimlik algılarından azınlıkların durumuna kadar geniş bir yelpazede dolaşıyor. Kitap asıl olarak, Canefe’nin egemenlik, milliyetçilik, ulus-devlet ve kimlik inşası, vatandaşlık, azınlık sorunu gibi, günümüz siyasetini oldukça etkileyen konular üzerine yazdığı yazılarından yapılan bir derlemeden oluşturuldu. Yazarın konuya eleştirel yaklaşması ise, kitabı dikkat çekici kılan başlıca unsur. Milliyetçilik son iki yüzyıldır dünyayı etkileyen önemli bir sorun. Canefe’nin derli toplu çalışması, konu hakkında bilgilenmek isteyenlere önerilir.

Kolektif – Mülteci Koruma Siyaseti ve Pratiği (2017)

İnsani yardım konuları ve özellikle Birleşmiş Milletler’in ana insani yardım kuruluşu olan ve 60. yılını kutlayan Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) ile ilgilenenler açısından bir temel okuma kitabı.

Çalışmaya, siyaset bilimi ve mülteciler üzerine hem kuramsal hem de uygulamalı çalışmalarıyla tanınan pek çok isim katkıda bulunmuş.

BMMYK, İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Soğuk Savaş döneminde, Bosna’da, Afganistan ve Irak’ta ya da Ortadoğu, Asya ve Afrika’daki herhangi bir zorunlu göç durumunda neler yaptı, neleri yap(a)madı?

Çalışmalarını yürütürken hangi dengeleri gözetti?

Finans kaynaklarını ve stratejilerini nasıl ve neye göre belirledi?

Yıllar geçtikçe çalışma ilkelerinde neleri değiştirdi? Günümüzde mülteci sorununa güncel yaklaşımlar geliştirebiliyor mu?

İşte elimizdeki kitap, bu ve benzeri sorulara yanıt veren kapsamlı bir araştırmaya dayanmasıyla, alan açısından çok önemli.

Künye: Kolektif – Mülteci Koruma Siyaseti ve Pratiği, çeviren: Özgün Emre Koç, İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları

Niyazi Berkes – Felsefe ve Toplumbilim Yazıları (2017)

FELSEFE VE TOPLUMBİLİM YAZILARI, Niyazi Berkes, Yapı Kredi Yayınları

Berkes’in dergilerde yayımlanan, toplantılarda sunulan makale ve bildirileri… Berkes burada, eski Grek toplum düşününden modern demokrasi devrimlerine, Osmanlı’da bilimlerin durumundan modern Türkiye’de felsefenin durumuna, Türkiye’de ekonomik düşünün evriminden Batı uygarlığının Türkiye’ye etkilerine pek çok önemli konuyu irdeliyor.

Michel Foucault (ed.) – XIX. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti (2007)

XIX. YÜZYILDA BİR AİLE CİNAYETİ, editör: Michel Foucault, çeviren: Erdoğan Yıldırım ve Alev Özgüner, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 330 sayfa

XIX. yüzyılın Fransa’sında annesini, kız kardeşini ve erkek kardeşini öldüren Pierre Rivierè, hapishanedeyken hatıralarını kaleme almıştı. Dönemin Fransa’sında, bu cinayetleri işleyen Rivierè’in akıl hastası mı, yoksa bir canavar mı olduğu hararetli bir şekilde tartışılmış ama nihayetinde bir türlü ortak karara da varılamamıştı. İşte bu hatıralar, psikiyatri ve suça yönelik adalet arasındaki ilişkilerin tarihi üzerine araştırma yapmak amacıyla yola çıkan Foucault ve arkadaşlarının başlıca çalışma konusu olur. Kitap, Foucault’nun zayıfların, akıl hastalarının ve sapkınların hayatlarını anlamaya çalıştığı düşünsel yolculuğunun en önemli uğraklarından biri.

Kolektif – Sosyal Medya Araştırmaları 1 (2013)

SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMALARI 1, kolektif, editör: Ali Büyükaslan ve Ali Murat Kınık, Çizgi Kitabevi, medya çalışmaları, 335 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu ‘Sosyal Medya’, sosyal paylaşım ağların önlenemez yükselişi karşısında bireyin yaşamış olduğu toplumsal dönüşümü irdeliyor. Kitapta, sosyal medyanın mahremiyetin korunmasına etkileri; toplumsal hareketlerin sosyal medyaya yansımaları; sosyal paylaşım ağlarının kişilerarası iletişim sürecine etkileri; sosyal medyanın kamuoyu yaratma işlevleri; sosyal medya ve değişen aile yapısı; sosyal medya ve sanat pazarı; kurumsal iletişimde sosyal medyanın yarattığı dönüşümler gibi konular ele alınıyor. Çalışma, sosyal medyanın avantajları kadar, yarattığı kimi dezavantajları da saptamasıyla önemli.