Kategori: Tarih

Michael Axworthy – Devrimci İran (2020)

Çağdaş İran üzerine iyi bir analiz okumak isteyenlere bu şahane çalışmayı öneriyoruz.

Michael Axworthy, kapsamlı kitabında, İran’ı 1979 Devrimi’nin kökenlerinden günümüze eksiksiz bir hikâyesini anlatıyor.

Axworthy, İran’ı Orta Çağ’a ait gerici bir coğrafya olarak algılayan egemen anlayışa temelden karşı çıkıyor.

Yazar, İran rejiminin sıra dışı dayanıklılığını açıklıyor ve bu dayanıklılıkta, kitle siyaseti manipülasyonunun, teknoloji ve eğitim saplantısının, İran tarihi ve kültürünün kullanımının, suistimalin ve cumhuriyetin ısrarlı modernliğinin nasıl belirleyici nitelikler olduğunu gözler önüne seriyor.

Çarpıcı değerlendirmeleriyle dikkat çeken kitap, İran’ın nevi şahsına münhasır dünyasına yakından bakmak için çok iyi bir fırsat.

  • Künye: Michael Axworthy – Devrimci İran, çeviren: Ali Karatay, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 550 sayfa, 2020

A. C. S. Peacock – Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu (2016)

Batı Avrasya bozkırlarında, kendi halinde bir aşiret olarak yaşayan bir boyun, Ortadoğu ve Orta Asya’yı egemenliği altına alacak bir imparatorluk kurmasının hikâyesi.

Andrew Charles Spencer Peacock’un kitabının önemli katkılarından biri de, daha önce pek kullanılmamış Gürcüce, Ermenice, Arapça ve Farsça kaynaklara başvurması.

  • Künye: A. C. S. Peacock – Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu, çeviren: Zeynep Rona, İş Kültür Yayınları

Bülent Bakar – Beyaz Ruslar (2016)

Ekim Devrimi’nden sonra Rusya’dan kaçarak dünyanın farklı yerlerinde mülteci olan Beyaz Rusların trajedisi, bu kitabın konusu.

Rusya’da iç savaştan sonra İstanbul’a başlayan iltica dalgası, Beyaz Rusların iskânları, Mütareke döneminde Beyaz Ruslara yapılan yardımlar, Beyaz Rusların Türkiye’nin sosyal hayatına etkileri ve buna benzer konularda sağlam bir kaynak.

  • Künye: Bülent Bakar – Beyaz Ruslar (Esir Şehrin Misafirleri), Tarihçi Kitabevi

G. L. Sleidler – Doğu’da Siyasal Düşünce (2020)

Siyasal düşüncelerin tarihi konusundaki Avrupa merkezciliğin ötesine geçen çok önemli bir çalışma.

Grzegorz Leopold Seidler, Doğu’nun toplumsal ve siyasal gelişimini çok yönlü bir perspektifle izliyor.

Bunu yaparken, büyük imparatorluklardaki siyasal düşünceleri inceleyen Sleidler, siyasal düşünceyi genel bir toplumsal ve ekonomik çerçeve içine oturtuyor ve daha da önemlisi düşüncenin ortaya çıkış koşullarının tarihin seyrini nasıl etkilediğini gözler önüne seriyor.

Doğu siyasal düşüncesine ilişkin nesnel bir açıklama çerçevesi sunmasıyla büyük öneme sahip çalışma, sınıf mücadelesine ve siyasal düşüncenin sınıfsal niteliğine ağırlık vermesiyle de dikkat çekiyor.

  • Künye: G. L. Sleidler – Doğu’da Siyasal Düşünce: Doğu Dünyasının Ortaya Çıkışı, çeviren: Mete Tunçay, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 267 sayfa, 2020

Ali A. Allawi – I. Faysal (2016)

Osmanlı’nın Arabistan ve Suriye’de yenilgiye uğramasında büyük payı olan, Irak’ın ilk kralı I. Faysal’ın, bölgenin tarihini tayin eden hayatının hikâyesi.

Kitap, bu tarihi figürün emperyalizmin bölgesel vizyonunun kurumsallaşmasındaki rolünü ve Ortadoğu’yu bugüne getiren süreci daha yakından görmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Ali A. Allawi – I. Faysal, çeviren: Hakan Abacı, İş Kültür Yayınları

Turgay Tuna – Mezarlar ve Mumyalar (2016)

Mısır’ı defalarca kat etmiş ve şimdiye kadar 200’e yakın Mısır turu gerçekleştirmiş Turgay Tuna’dan, bu gizemli ülke hayranları için bir başucu kitabı.

Tutankamon’dan Firavun mezarlarına, lahitlerin açılışından mumyaların bilim dünyasına katkılarına, hayvan mumyalarından ilginç olaylar ve anılara pek çok detay, görsel zenginliğiyle de dikkat çeken bu rehberde.

  • Künye: Turgay Tuna – Mezarlar ve Mumyalar, E Yayınları

Lord Acton – Tarih Üzerine Bir Ders (2020)

 

Yüzyıllara yayılan modernite deneyimi tarihi ve tarihçilik mesleğini nasıl etkiledi?

On dokuzuncu yüzyıl İngiliz düşünce tarihinin en önemli figürlerinden biri olan; tarih alanına yaptığı büyük katkılarla bilinen Lord Acton, hem bu sorunun yanıtını arıyor hem de genç tarihçi adaylarına kimi önerilerde bulunuyor.

Kitap, Lord Acton’un 1895 yılında Cambridge Üniversitesi Tarih bölümünde açılış konferansı olarak verdiği derse dayanıyor.

Acton, modern dünya tarihini Kolomb, Machiavelli, Erasmus ve Luther gibi isimlere atıfla 16. yüzyıldan başlatıyor.

Çalışma hem Alman Tarihçilik Okuluyla Victoria Çağı İngiliz tarihçiliğinin yaklaşımlarını bir araya getirmesi hem önemli saptamalar barındırması ve hem de zengin kaynaklara başvurmasıyla dikkat çekiyor.

Tarih konusunda düşünen ve üreten okurların muhakkak okuması gereken bir yapıt olarak öneriyoruz.

  • Künye: Lord Acton – Tarih Üzerine Bir Ders, çeviren: Kerem Başer, Vakıfbank Kültür Yayınları, tarih, 88 sayfa, 2020

Lenny Lapon – Beyaz Önlüklü Katiller (2016)

Nazi Almanya’sı ve ABD’de “akıl hastaları”nın psikiyatri tarafından nasıl katledildiğini araştıran önemli bir çalışma.

Hem Hitler’in binlerce “akıl hastasını” öldürerek Yahudi soykırımına nasıl zemin hazırladığının hem de ABD’de ölümcül psikiyatrik “tedaviler”le hastalara nasıl işkence edildiğinin belgesi.

  • Künye: Lenny Lapon – Beyaz Önlüklü Katiller, çeviren: Burcu Denizci, Pales Yayınları

Feroz Ahmad – Demokrasi Sürecinde Türkiye (2020)

Türkiye’nin 1945-1980 zaman aralığında demokrasiyle inişli çıkışlı serüveni üzerine bu değerli çalışma, yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.

Feroz Ahmad’ın, ilk baskısı 1977’de yapılmakla birlikte güncelliğini bugün de koruyan eldeki kitabı, ülkenin 35 yıllık çok partili sistem ve parlamenter deneyimini 10 yıllık dilimler içinde inceliyor.

Kitap, 1923’ten beri iktidarda olan CHP’nin seçim yenilgisiyle sonuçlanan beş yıllık geçiş dönemini (1945-1950) inceleyerek açılıyor ve ardından, her biri askeri müdahale ile sonuçlanan sonraki iki on yıl, tematik olarak tartışılıyor.

Ahmad devamında da, siyasi partiler, ekonomi, ordunun rolü gibi bu deneyimdeki önemli temaları tartışıyor.

Yazar bütün bunların yanı sıra, Türkiye’nin değişen siyasi kültüründe dinin rolünü ve dış politika konularındaki son durumu da irdeliyor.

  • Künye: Feroz Ahmad – Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980), çeviren: Ahmet Fethi, Hil Yayın, tarih, 480 sayfa, 2020

John H. Elliott – Tarihi Yapanlar, Tarihi Yazanlar (2016)

John Elliott, İspanya tarihi üzerine çalışan ilk İngiliz tarihçi olma unvanına sahip.

Yazar bu kitabında da, İspanya, Amerika ve Avrupa tarihi alanlarında yaklaşık 60 yıla varan çalışmalarının verdiği deneyimden hareketle, tarih çalışmalarının 1950’lerden bu yana geçirdiği dönüşümü irdeliyor.

  • Künye: John H. Elliott – Tarihi Yapanlar, Tarihi Yazanlar, çeviren: Ebru Sürmeli, Tarihçi Kitabevi