Kategori: Tarih

M. Raif Ogan – Sultan Abdülhamid: İftiralara Cevaplar (2008)

Raif Ogan, 1955 yılında ilk baskısı yapılan bu kitabını, Peyami Safa’nın o dönemlerde Milliyet gazetesinde yayınlanan ve Sultan Abdülhamid’i “katil” ve “kızıl sultan” olmakla itham ettiği yazılarını çürütmek için kaleme almıştı.

Ogan, Safa’nın tepkisinin, babası İsmail Safa’nın Abdülhamid tarafından Sivas’a sürülmesinden kaynaklandığını ve bu nedenle de aşırı olduğunu söylüyor.

Ogan’ın kitabının yeni baskısına, Peyami Safa’nın söz konusu yazılarının yanı sıra, Abdurrahman Şeref, Ahmed Refik, İsmail Hami Danişmend, Nihal Atsız, Abdurrahman Şeref Lâç, Refi’ Cevad Ulunay ve Şevket Rado’nun Abdülhamid’le ilgili yazıları da eklenmiş.

  • Künye: M. Raif Ogan – Sultan Abdülhamid: İftiralara Cevaplar, yayına hazırlayan: K. Yusuf Ünal, Kaknüs Yayınları, tarih, 160 sayfa

Selim Somçağ – Osmanlı ve Batı (2008)

Selim Somçağ, ‘Osmanlı ve Batı’ başlıklı bu çalışmasında, Tanzimat’tan Türkiye’nin AB adaylığının ilan edildiği 1999’a uzanan Batılılaşma sürecinin bir masaldan ibaret olduğunu iddia ediyor.

Yazar, Osmanlı’nın Batı ile ilişkilerini ele alırken, imparatorluğun son dönemlerinde, Batılılar adına kendi halkını kontrol altında tuttuğunu ve şimdiki AB adaylığının da tamı tamına bu anlama geldiğini savunuyor.

Tezini Osmanlı’nın çöküş dönemindeki durumu ile Tanzimat üzerinden işleyen Somçağ, Osmanlı’nın Kanuni’den sonra Batı karşısında rekabet edemediğini ve Tanzimat’ın bugünkü AB gibi, Türkiye’yi zayıflatmaya ve parçalanmaya götüren benzer bir süreç olduğunu savunuyor.

  • Künye: Selim Somçağ – Osmanlı ve Batı, Bengi Yayınları, tarih, 347 sayfa

Kolektif – Karadeniz’in Kaybolan Kimliği (2014)

Karadeniz’e dair resmi söylemle, Karadenizli klişeleriyle hesaplaşmanın vakti geldi de geçiyor!

Türkiye gibi etnisitesi bol, ama kıyımı fazla ülkelerdeki insan trajedilerine, kaybolan kimlik ve kültürlere daha yakından bakmamız için Karadeniz en iyi örneklerden biri.

Bu kitap da, bunu layığıyla yerine getiriyor.

  • Künye: Kolektif – Karadeniz’in Kaybolan Kimliği, derleyen: Uğur Biryol, İletişim Yayınları, tarih, 232 sayfa

Ömer Bıyık – Kırım’ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi (2014)

Bugün çalkantılı süreçlerden geçmekte olan Kırım’ın tarihsel serüveni nasıl gelişti?

Bölgenin 1600-1774 arası Osmanlı dönemine odaklanan Bıyık, bu soruya tatmin edici yanıtlar veriyor.

Kırım Hanlığı Şeriye sicilleri, Osmanlı arşivi, seyahatnameler, Topkapı Sarayı arşivi ve daha pek çok kaynaktan yararlanarak.

  • Künye: Ömer Bıyık – Kırım’ın İdari ve Sosyo-Ekonomik Tarihi, Ötüken Yayınları

Kevin Passmore – Faşizm (2014)

Tarihin çöplüğünde olmasına rağmen, gerek siyasette gerek gündelik hayatta ansızın karşımıza çıkacak denli pervasız olabilen faşizm konusunda tafsilatlı bir kılavuz.

Passmore, hem Nazi Almanya’sı ve Mussolini örneklerini inceliyor, hem de bir ideoloji olarak faşizmin cinsiyet, ırk ve sınıfla kurduğu girift ilişkiyi analiz ediyor.

  • Künye: Kevin Passmore – Faşizm, çeviren: Sinem Gül, Dost Kitabevi, siyaset, 206 sayfa

Ahmet Yaşar Ocak – Arı Kovanına Çomak Sokmak (2014)

Türk İslam tarihi konusunda dünya çapında otorite olan Ahmet Yaşar Ocak’ın hayatından ve çalışmalarından bilinmeyenler aydınlanıyor.

Ocak’ın yetiştiği kültür ortamını, kendisine büyük katkıda bulunmuş hocalarını, üzerinde yıllarca çalıştığı konuları ele alan çalışma, alanda çalışanlar açısından vazgeçilmez bir kaynak olmaya aday.

  • Künye: Ahmet Yaşar Ocak – Arı Kovanına Çomak Sokmak, söyleşi: Haşim Şahin, Timaş Yayınları, söyleşi, 528 sayfa

Ali Türkşen – Sat Komandoları ve Anılarım (2014)

Ali Türkşen, Lucky-S uyuşturucu gemisine yapılan baskında ve Türkiye ile Yunanistan’ı savaşın eşiğine getiren Kardak krizi sırasında SAT komando tim komutanı olarak görev almıştı.

Türkşen’in anılarını barındıran kitap, SAT komandolarının 1963 yılındaki kuruluşundan bugüne kadarki gelişimini ve faaliyetlerini de aydınlatıyor.

  • Künye: Ali Türkşen – Sat Komandoları ve Anılarım, Kırmızı Kedi Yayınevi, anı, 324 sayfa

Marc Ferro – Sinema ve Tarih (2017)

Marc Ferro, sinemanın bir tarih temsilcisi ve kaynağı olarak incelenmesine öncülük eden isim.

Ferro’nun uzun yıllara yayılan deneyimlerinden süzülen elimizdeki çalışması ise, sinema ve tarih arasındaki yakın ilişkiyi zengin örnekler üzerinden irdelemesi ve bu konuda yeni perspektifler geliştirmesiyle büyük öneme haiz.

Ferro’nun burada tartıştığı kimi konular şöyle:

  • Sinema ile tarihi yazma yolları,
  • Sinemada imgesel ve gerçeklik,
  • İdeolojinin yansıma alanı olarak sinema,
  • Sinemada efsane ve tarihin işlenişi,
  • Haberler aracılığıyla bir “koşut tarih” yaratmak,
  • Antimilitarist sinema,
  • Sovyet iktidarı ve sinema,
  • Sinematografik dilin eylem kipleri,
  • Amerika’da sinema ve tarih bilinci,
  • Üçüncü sayfa haberleri ve tarih yazımı…

Yazarın bu konuları, Çapayev, Potemkin Zırhlısı, Yahudi Süss, Üçüncü Adam, Harp Esirleri ve Bir Şehir Katilini Arıyor gibi, sinema tarihinde iz bırakmış filmler üzerinden irdelemesi ise, çalışmayı özgün kılan hususlardan.

Hem sinema hem de tarih tutkunlarına hitap eden şahane bir çalışma.

  • Künye: Marc Ferro – Sinema ve Tarih, çeviren: Handan Demir, Ayrıntı Yayınları, sinema, 224 sayfa

Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik (2008)

Yalçın Sarıkaya, ‘İran’da Milliyetçilik’ başlıklı bu incelemesinde, İran milleti ile İran milliyetçiliğini tanımlıyor ve yorumluyor; ayrıca bu milliyetçiliğin diğer milliyetçiliklerle ve Şiilik ile İslam’ın İran’daki milliyetçiliklerle ilişkisine odaklanıyor.

Kitapta ilk olarak millet, milliyetçilik, kabile/aşiret, milli devlet gibi kavramlar üzerinde duruluyor ve bu kavramlar İran özelinde yorumlanıyor.

Birinci bölüm, İran tarihini, milletleşme perspektifinden ele alıyor.

Kitabın omurgasını oluşturan ikinci bölümde de, İran’da milliyetçiliğin gelişiminin yanı sıra, ülkedeki farklı milliyetçilik algıları değerlendiriliyor.

Kitabın son bölümü ise bu milliyetçiliklerin bölgesel-politik yansımalarına odaklanıyor.

  • Künye: Yalçın Sarıkaya – İran’da Milliyetçilik, Ötüken Yayınları, inceleme, 448 sayfa

Cahit Kayra – Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam (2008)

Cahit Kayra, ‘Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam’ isimli bu çalışmasında, Osmanlı İmparatorluğu’nda zaman içinde verilmiş olan fetvalardan da yararlanarak eski Osmanlı yaşam biçimini anlatıyor.

Kayra’nın, Mevlânâ Ebulfadl Abdullah Efendi El-Üsküdârî’nin ‘Behçet-ül Fetâvî’ isimli eseri başta olmak üzere, birçok tarihi kaynağı inceleyerek oluşturduğu bu kitabı, Osmanlı’daki yaşam ile hukuk arasındaki ilişkiyi göstermesi ve günümüz Türkiye’siyle karşılaştırmalar yapmasıyla ilgi çekiyor.

Çalışma bunun yanı sıra, fetvaların şekillendirdiği bir toplumda kadına verilen değeri, farklı etnik kökenlere sahip olanların hakları ve etnik farklılıklar arasındaki dengeyi de ele alıyor.

  • Künye: Cahit Kayra – Osmanlı’da Fetvalar ve Günlük Yaşam, Boyut Yayınları, tarih, 136 sayfa