Kategori: Yemek

Kolektif – “Osmanlı Hanımları” Mutfakta (2019)

Osmanlı İmparatorluğu’nda kadınlar için yazılmış kitaplar ve kadınları hedefleyen dergiler, bize dönemin düşünce yapısını ve ruhunu göstermek açısından vazgeçilmez belgelerdir.

“Osmanlı Hanımları” Mutfakta adlı bu kitap ise, 1880-1926 yılları arasında kadın dergilerinden derlenmiş yemek, sofra kültürü ve beslenme alışkanlıkları konularını ele alan makalelerden yapılmış çok güzel bir seçki.

Makaleler, Aile, Hanımlara Mahsus Malûmât, Hanımlara Mahsus Gazete, Parça Bohçası, Mehâsin, Kadınlık, Bilgi Yurdu Işığı, İnci, Türk Kadını, Süs, Âsâr-ı Nisvân, Kadın Yolu ve Çalıkuşu dergilerinden toplanmış.

Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e geçiş dönemi sayılacak bir dönemde yayımlanmış bu dergiler, ülkenin içinde bulunduğu karmaşık ruh halini yansıtmaları açısından da çok iyi.

Burada, gelenekselle modern arasında sıkışmış bir toplumdan ve bu toplumun mutfağa, ev hayatına, kadına ve Batı’ya bakışını yakından görüyoruz.

Nihayetinde bu güzel derleme, yalnızca mutfakla ilgilenenlerin değil, Osmanlı’nın Doğu-Batı arasında yaşadığı ikilemi görmek isteyenlerin, ayrıca kadın çalışmalarına ilgi duyanların severek okuyacağı bir kitap.

  • Künye: Kolektif – “Osmanlı Hanımları” Mutfakta: Osmanlıca Kadın Dergilerinde Yemek ve Mutfağa Dair Makaleler, derleyen: Abdullah Uğur, İletişim Yayınları, tarih, 232 sayfa, 2019

Silva Özyerli – Amida’nın Sofrası (2019)

‘Amida’nın Sofrası’, Diyarbakır Ermenilerinin mutfak ve yemek kültürleri hakkında çok değerli bir çalışma.

Kendisi de doğma büyüme Diyarbakırlı olan Silva Özyerli, şehrin mutfak kültüründen pek çok örneği bizimle paylaşırken, aynı zamanda bu yemeklerin Diyarbakırlı Ermenilerin gündelik ve toplumsal hayatlarındaki izlerini de keyifle okunacak bilgiler, anekdotlar ve hikâyelerle harmanlayarak anlatıyor.

Yazar, burada, aile geçmişinden, eski kuşak Diyarbakırlılarla yaptığı görüşmelerden, bilhassa Ermenice yazılı kaynaklardan yaptığı araştırmalardan yararlanarak, bugün bazıları yaygın olarak bilinse de, önemli kısmı yok olmaya yüz tutmuş veya değişip dönüşmüş, bir kısmı ise tamamen unutulmuş yemekleri eskiden pişirildikleri halleriyle gün yüzüne çıkarıyor.

Özyerli’nin, aile tarihinde iz bırakmış acı tatlı olaylarla harmanlayarak geliştirdiği anlatım tarzı, Diyarbakır ve çevresinin yüz yılı aşkın tarihine alternatif bir bakışın taşıdığı imkânlara işaret ettiği için ayrıca önemli.

Dolmalardan üsküre kebaplarına, kavurmalardan perdeli ciğerlere, bastırmalardan duvaklı pilavlara pek çok tarif, burada.

  • Künye: Silva Özyerli – Amida’nın Sofrası: Yemekli Diyarbakır Tarihi, Aras Yayıncılık, yemek, 272 sayfa, 2019

Kolektif – Boşbeleş Çalış-ma (2016)

prole.info sayfasında yer almış, restoran işçilerinin yaşadıklarını açık yüreklilikle anlatmasıyla ortaya çıkmış bir kitap.

Restoranlardaki iş yapma sistemine ve buradaki insanlık dışı çalışma şartlarına; birebir sistemin kölesi olmaya mecbur bırakılmış her yaştan ve her cinsiyetten çalışanların gözünden bakmak isteyenlere.

  • Künye: Kolektif – Boşbeleş Çalış-ma, çeviren: Şefika Kamcez, Tekin Yayınevi

Elif Edes Tapan – Yeni Evliler İçin Misafir Sofraları (2009)

Misafirler için lezzetli yemekler yapmak, yeni evli çiftlerin en önemli sınavlarından.

Tabii bu durum, onların mutfaktaki maharetlerini sergilemeleri için de iyi bir fırsat teşkil ediyor.

Elif Edes Tapan’ın kaleme aldığı ‘Yeni Evliler İçin Misafir Sofraları’, yeni evlilerin yanı sıra, kısa zamanda farklı ve lezzetli yemekler yapmak isteyenlere hitap ediyor.

Burada ağırlıklı olarak, malzeme temini kolay, uygulaması pratik, çok zaman almayan ve hem göze hem de mideye hitap eden yemekler yer alıyor.

Yeni evlilere yemek dersleri veren Tapan’ın kitabı, yemek yapmayı seven, ancak mutfakta fazla vakit geçirmek istemeyenler için biçilmiş kaftan.

  • Künye: Elif Edes Tapan – Yeni Evliler İçin Misafir Sofraları, Mutlu Mutfak Yayınları, yemek, 152 sayfa

Deniz Gürsoy – Acı Şeker (2009)

Yeme-içme kültürüne dair birçok kitap kaleme almış Deniz Gürsoy, ‘Acı Şeker’ isimli elimizdeki eserinde, şeker ve tatlılar konusunu lezzetli tarifler eşliğinde okuyuculara anlatıyor.

Şeker kamışı, şeker öncesinde Türkiye, şeker pancarı ve Türkiye’de şeker, şekerin çeşitleri, şekerin elde edilişi, şeker müzeleri ve festivalleri, pasta ve tatlı, geleneksel şekerli ürünlerimiz ve Avrupa’da şekerleme, Gürsoy’un ele aldığı konulardan birkaçı.

Kitabının sonuna bir şeker kronolojisi ve sözlükçesi de ekleyen Gürsoy, Ballı Portakal Likörü’nden Pekmezli Bulamaç’a, Sinkencebin Şerbeti’nden Ayva jölesine, Krem Karamel’den Mojito’ya ve Tatlı Ekmek’ten Tezpişti’ye kadar birçok tatlının da tarifini veriyor.

Gürsoy, şekerin masum görünüşünün altında, kırbaçlarla çalıştırılan milyonlarca Afrikalı’nın haykırışlarının bulunduğu gerçeğinden hareketle, şekerin acılarla yoğrulan tarihini anlatıyor.

  • Künye: Deniz Gürsoy – Acı Şeker, Oğlak Yayınları, yemek kültürü, 159 sayfa

Ali Güveloğlu – Antik Çağ Mutfak Sözlüğü (2019)

Ali Güveloğlu’nu, kısa bir süre önce yayımlanan önemli çalışması ‘Antik Çağ’da Beslenme ve Damak Tadı’ ile biliyoruz.

Yazar şimdi de, kapsamlı bir Antik Çağ mutfak sözlüğüyle karşımızda.

Güveloğlu, Eski Yunan ve Roma toplumlarında besin maddeleri ve mutfak araç gereçleri için kullanılan terimleri derlemiş ve bunların Türkçe karşılıklarını vermiş.

Sözlükte bunların yanı sıra, yemek ve besin tarihiyle ilgili önemli kişi ve yazarlar, mekânlar, bitki ve hayvan çeşitleriyle bazı yemek adları yer alıyor.

Yemek tarihi alanında çalışanlar kadar, yemeğin kültürel ve tarihsel evrimiyle ilgilenen okurların da severek okuyacağı bir kitap.

  • Künye: Ali Güveloğlu – Antik Çağ Mutfak Sözlüğü: Aletler, Bitkiler, İçkiler, Kişiler, Mekânlar, Yazarlar ve Yemekler, Pinhan Yayıncılık, sözlük, 144 sayfa, 2019

Jane Clarke – Aile Boyu Beslenme (2015)

Sağlıklı beslenmek için, günlük beslenmemize hangi anahtar gıdaları eklememiz gerekir?

Bu konudaki temel kuralları ele alan eldeki faydalı kitap, bebeklerden yaşlılara kadar, tüm ailenin beslenme ihtiyaçlarına cevap verecek sağlam bir rehber.

Ailelerin ihtiyacı olan protein, yağ, karbonhidrat, lif, şeker ve tuz gibi başlıca besin maddeleri ve porsiyonlarını da anlatan Jane Clark, bize kolaylıkla yapılabilecek 50 yemek tarifi sunuyor.

Besleyici yemeklerin temel prensipleri, dengeli beslenme, sağlıklı kilo, ideal beyin gücü ve enerji arttırma konularında aydınlanmak isteyenlere tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Jane Clarke – Aile Boyu Beslenme, çeviren: Nuray Mestci, NTV Yayınları, yemek, 256 sayfa, 2015

Gizem Özdilli – Aşkın Lezzeti (2015)

Çorbalardan pilav ve makarnalara, sebze yemeklerinden et yemeklerine, aşkla, tutkuyla yapılmış yemekler.

Bamya kızartmadan sebzeli nohut yemeğine, pırasa çorbasından kestaneli pilava, pembe makarnadan kuskuslu dana kebabına, hepsi birbirinden lezzetli 95 yemek tarifi, evde yapılabilecek tamamıyla organik birçok baharat tarifi de barındıran bu kitapta.

  • Künye: Gizem Özdilli – Aşkın Lezzeti, Alfa Yayınları

Ebru Erke – Tavuk (2009)

Ebru Erke elimizdeki çalışmasında, Türk ve dünya mutfaklarından derlenmiş, yemek, çorba ve salata gibi tavuk etiyle yapılan 100 tarif sunuyor.

Tavuk eti, yüksek kalitedeki protein elzem aminoasitlerini ve elzem yağ asitlerini diğer etlerle aynı oranda içermesi ve kolay sindirilebilir olmasıyla, çocuk ve yaşlıların beslenmeleri ve diyabetik beslenme dâhil birçok özel diyette rahatlıkla yer alan etlerden.

Erke, Türkiye mutfağından en sevilen tavuk yemeklerinin yanı sıra, Kolombiya’dan Ajiaco, İtalya’dan balzamik sirkeli tavuk, Pakistan’dan körili tavuk, Rusya’dan Kievski, Fransa’dan Cordon bleu ve Avusturya’dan Şnitzel gibi, dünyada tavukla yapılan özgün yemeklerin de tariflerini anlatıyor.

  • Künye: Ebru Erke – Tavuk, Hayy Kitap, yemek, 120 sayfa

İsmet Güven Süzal – Kıbrıs Yemekleri (2009)

İsmet Güven Süzal burada, Kıbrıs’ın yemek zenginliğini gözler önüne seriyor.

Buradaki tariflere bakıldığında, Kıbrıs yemeklerinin her ne kadar Anadolu, Orta Doğu ve Arap yemeklerinin etkisinde kalmış olsa da, kendine özgü tadı ve çeşnisini koruduğu görülebiliyor.

Süzal aşina olduğumuz yemeklerin yanı sıra kaz ayağı, golyandro salatası, yumurta kebap, tahinli köfte, patates-bullez silkme, pirohu, lalangı, kolokas musakka, unlu köfte, molihiya, hostes, enginar dolması, pilavuna, hellimli bidda, şammali ve hurma macunu gibi, pek bilinmeyen lezzetlerin de tarifini veriyor.

  • Künye: İsmet Güven Süzal – Kıbrıs Yemekleri, Bizim Kitaplar, yemek, 143 sayfa