Dipnotski

Fergus O’Connell – Toplam Tasarruf Yönetimi (2013)

TOPLAM TASARRUF YÖNETİMİ, Fergus O’Connell, çeviren: Günseli Aksoy, Optimist Kitap, iş dünyası, 183 sayfa

Fergus O’Connell ‘Toplam Tasarruf Yönetimi’nde, kâr amaçlı ya da kâr amacı gütmeyen işletmelerin, zaman ve kaynak israfını minimize etmek için başvuracakları yöntemleri açıklıyor. İş dünyasında, kötü yönetilmiş proje ve girişimler ile sürekli değişen önceliklerden dolayı çokça zaman ve maliyet kaybedildiğini belirten O’Connell, kuruluşlardaki israfın nedenlerini, israfta başı çeken projelerin nasıl yürütülüp önceliklere göre sıralanacağını adım adım anlatıyor.

Fatih Vural – Geriye Bakmak Yok: Can Paker Kitabı (2013)

GERİYE BAKMAK YOK: CAN PAKER KİTABI, Fatih Vural, Alfa Yayınları, biyografi, 640 sayfa

‘Geriye Bakmak Yok’, halen Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmekte olan Can Paker’in biyografisi. Kendisiyle yapılan uzun soluklu söyleşiler neticesinde ortaya çıkan kitapta Paker, doğduğu çevreyi, ailesini, eğitim yıllarını, Türk HENKEL’de meslek hayatına başlamasını; Türkiye sanat, siyaset ve düşün dünyasından tanıdığı isimleri; TESEV’in Kürt Sorunu ve demokratikleşme konulu meşhur raporlarını; Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) deneyimini; TÜSİAD, İKSV ve Açık Toplum gibi kuruluşlarda üstlendiği görevleri ve Fethullah Gülen’le görüşmesinden edindiği izlenimleri anlatıyor.

Hande Birkalan-Gedik (der.) – Sınırlar, İmajlar ve Kültürler (2013)

SINIRLAR, İMAJLAR VE KÜLTÜRLER, derleyen: Hande Birkalan-Gedik, Dipnot Yayınevi, antropoloji, 360 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sınırlar, İmajlar ve Kültürler’, antropolojik açıdan Avrupa ve Avrupalılık imgesini yeniden tartışmaya açıyor. Kitapta ilkin, Avrupalılık kavramının antropoloji pratikleri içinde nasıl tanımlandığı, topluluğun hangi tarihsel ve toplumsal gerçekliği yansıttığı irdeleniyor. Kitabın devamında da, Avrupa antropolojisinde “ben” ve “öteki” yaklaşımı, Avrupa’daki antropolojik bilgi üretiminin yerel bilgilerin oluşumunu nasıl etkilediği, Türkiye’de antropolojinin geçmişteki ve günümüzdeki çalışmalarda Avrupalılık konumu üzerine hangi konulara odaklandığı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Frans de Waal – Köken Ağacı (2013)

‘Köken Ağacı’, primat davranışlarını inceliyor ve bu davranışların insan evrimi konusunda nasıl fikirler verebileceğini tartışıyor.

Şempanzelerde toplumsal yapılanma ve üreme; bonobolar ve insanın toplumsal evrimiyle ilişkileri; kuyruksuz maymunlarda et yeme, et paylaşımı ve bunun insan evrimiyle benzerlikleri; atalarımızın evriminin yediklerine ne kadar bağlı olduğu; primat zekâsının toplumsal ve teknik biçimleri ve primat iletişimi ile insan dili arasındaki benzerlik ve farklılıklar gibi ilgi çekici konuların yer aldığı kitap, türümüzün diğer primatlarla ilgili bilgilerimize uyuşup uyuşmadığını irdelemesiyle önemli.

Künye: Frans de Waal – Köken Ağacı, çeviren: Dilek Eylül Dizdaroğlu, Alfa Yayınları, bilim, 365 sayfa

Valeriy Bryusov – Alacakaranlık (2013)

ALACAKARANLIK, Valeriy Bryusov, çeviren: Arif Berberoğlu, Evrensel Yayınları, şiir, 80 sayfa

‘Alacakaranlık’, erken bir yaşta hayata veda eden, Rus toplumcu gerçekçi şiir anlayışı temsilcilerinden Valeriy Bryusov’un seçme şiirlerinden oluşuyor. Edebiyat kuramcısı olmasının yanı sıra çevirileri de bulunan Bryusov, ‘Susku’ şiirinde şöyle diyor: “Huzur dolu bir akşam, dingin / Gözleri gözlerimize değdi akşamın bir an, / Gizli bir kederle, tatlı bir hüzünle… / Ve yelkenler yan yatmıştı / Durgun rüzgârın altında, yürekte. // Rastlantısal bir armağan, anlık bir armağan, / Susku, sürdü! Sürdü! / Ovanın üzerinde sonsuz bir köpük denizi, / Anaforun ve dalgakıranın üzerinde / Yandı ilk yıldızların fenerleri. (…)”

Cavit Orhan Tütengil – Azgelişmenin Sosyolojisi (2013)

AZGELİŞMENİN SOSYOLOJİSİ, Cavit Orhan Tütengil, İş Kültür Yayınları, sosyoloji, 197 sayfa

Cavit Orhan Tütengil, Türkiye’de türünün ilk örneklerinden olmasıyla her zaman başvurulacak elimizdeki kapsamlı çalışmasında, çok sayıda istatistik veriye başvurarak azgelişmişliğin sosyolojisini kuruyor. Tütengil, azgelişmişliğin niteliği, azgelişmeyi etkileyen faktörler, azgelişmiş ülkelerin yeryüzündeki dağılışı, azgelişme tipolojileri ve bölgesel azgelişme konularıyla çalışmasına başlıyor. Kitabın devamında da, azgelişmenin ölçüleri ve Türkiye’nin durumu, azgelişmenin sosyolojik ve iktisadi gelişim yönleri gibi konular ele alınıyor; sosyal yapı sorunları tartışılıyor ve bu sorunlara dair kimi çözüm önerileri sunuluyor.

Herbert Marcuse – Özgürlük Üzerine Bir Deneme (2013)

Herbert Marcuse’nin, dünyanın halk ayaklanmalarıyla sarsıldığı 1969 yılında yayımladığı ‘Özgürlük Üzerine Bir Deneme’, özgürlüğün yeni imkânlarını sorguluyor.

Gelişmiş endüstriyel toplumda özgürlüğün anlamını yitirdiğini savunan Marcuse’ye göre, bunun başlıca sebebi, Batı’nın gelişmiş kapitalist toplumlarıyla rekabete giren Sosyalist Blok’un, bunun bir sonucu olarak kendi hedeflerinden saparak rekabet ettiği düzenin değerlerinin egemen olduğu bir sisteme kaymasıdır.

Düşünüre göre, insanın gereksinimlerini özgürce tayin edemediği bu durumda, üretim araçları işçi sınıfı tarafından ele geçirilse dahi, özgürlük kazanılmış olmayacaktır.

Künye: Herbert Marcuse – Özgürlük Üzerine Bir Deneme, çeviren: Soner Soysal, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 92 sayfa

Necdet Özkazancı – Taşradan Futbol Hikâyeleri (2013)

TAŞRADAN FUTBOL HİKÂYELERİ, Necdet Özkazancı, İletişim Yayınları, futbol, 272 sayfa

Necdet Özkazancı ‘Taşradan Futbol Hikâyeleri’nde, Ankara’nın kenar mahalleleri ile Polatlı’nın futbol takımlarını anlatıyor. Bu hikâyelerden ağırlıklı olarak görünen, taşra futbolunun içinde bulunduğu imkânsızlıklar, zorluklar ve yetersizler olmakla birlikte, taşra futbolundaki heyecanın, o kendine has saf tutkusunun endüstriyel futboldan çok farklı bir özgünlüğü olduğu da açık bir şekilde görülüyor. Kitapta, Polatlıspor, Kayaşspor, Altınokspor, Malıköy, Esentepespor, Çalışkanlar Spor Kulübü, Gülverenspor gibi futbol kulüpleri kuruluş süreçleri, içinde bulundukları şartlar, taraftarları ve ünlü amigolarıyla okurların karşısına çıkıyor.

Süleyman Özmen – Serdar Mahmud Tarzi Han ve Anıları (2013)

SERDAR MAHMUD TARZİ HAN VE ANILARI, Süleyman Özmen, İş Kültür Yayınları, anı, 302 sayfa

Süleyman Özmen elimizdeki çalışmasında, Afgan milliyetçiliğinin kurucusu sayılan Mahmud Tarzi’nin hayatının Afganistan’ın 1902-1929 yılları arasındaki dönemine etkilerini irdeliyor. Jön Türklerle güçlü bağlantılar kurmuş Mahmud Tarzi, onların modernleşme fikirlerine duyduğu hayranlıkla Afganlılık ideali etrafında bir ulusal bilinç yaratılması ve Afganistan’ın çağdaş ulus devlet olarak inşa edilmesini hedeflemişti. Kitap, Afgan modernleşmesinde Mahmud Tarzi’nin rolünü, yaptığı çalışmaları, Türkiye ile ilişkilerini ayrıntılı bir şekilde ele alıyor ve Mahmud Tarzi’nin bir aydın, düşünür, siyasetçi olarak portresini sunuyor.

China Miéville – Yara (2013)

YARA, China Miéville, çeviren: Güler Siper, Yordam Kitap, roman, 671 sayfa

Yarattığı fantastik dünyayı “tuhaf kurgu” olarak tanımlayan İngiliz yazar China Miéville, Crubuzon üçlemesinin ikinci kitabı olarak yazdığı ‘Yara’da, bu halkaya, yüzen korsan şehir Armada’yı ve bu şehir etrafında düğümlediği karakterleri ekliyor. Armada, hiç bitmeyecek bir gücü bulmak gibi, gizemli bir görevle yola çıkmıştır. Bu şehir ile içinde bulunduğu dünyada, Bellis, bilim adamları, tekraryapımlar, korsanlar ve mahkumlar gibi farklı karakterler yer alır. Bu bilinmezliğe doğru uzanan tekinsiz yolculuğu masalsı bir çerçeveyle ören Miéville’in romanının, 2003 Britanya Fantazi Ödülü’nü kazandığını da belirtelim.