Dipnotski

Tarık Ali – Obama Sendromu (2013)

OBAMA SENDROMU, Tarık Ali, çeviren: Osman Akınhay, Agora Kitaplığı, siyaset, 195 sayfa

Tarık Ali ‘Obama Sendromu’nda, Barack Obama’nın başkanlık döneminin ilk bin gününün eleştirel bir analizini sunuyor. Obama’yı, kendisinden önceki başkanlardan ayıran hiçbir şeyin bulunmadığını belirten Ali, dünya çapında değişimin, demokrasinin simgesi olarak başa gelen kendisini, şimdi, her ABD yurttaşını hukuksal yollara başvurmadan infaz etme emrini verme yetkisine sahip bir emperyal Başkan olarak tanımlıyor. Ali, Amerikan siyasetinin yakın döneminden çok sayıda örnekle harmanladığı analizinde, “Boş lafların Başkanı” olarak tanımladığı Obama’nın, ABD siyasetindeki çürümeyi nasıl derinleştirdiğini ortaya koyuyor.

Gül Sabar – Liedler ve Ozanlar (2013)

LİEDLER VE OZANLAR, Gül Sabar, Pan Yayıncılık, müzik, 592 sayfa

Müzik dünyası, Almanca bir sözcük olan “Lied”i, şan için bestelenmiş lirik şiir şeklinde açıklıyor. İnsana dair her konuyu işleyen, lirizmin melodiyle bütünleştiği bu tür, konser salonlarının vazgeçilmez yapıtlarından. Gül Sabar, liedler konusunda önemli bir boşluğu dolduran bu çalışmasında, liedlerin edebi ve müzikal derinliklerini ortaya koyuyor. Uzmanların yanı sıra, türe ilgi duyan her okura hitap eden kitapta, liedlerin anavatanı diyebileceğimiz Almanya başta olmak üzere Avrupa çapında yaratılmış çok sayıda esere yer veriliyor. Sabar ayrıca, lied yorumunda resital programı hazırlanırken dikkat edilecek hususları da anlatıyor.

Peter Hudis ve Kevin B. Anderson (haz.) – Rosa Luxemburg Kitabı: Seçme Yazılar (2013)

ROSA LUXEMBURG KİTABI: SEÇME YAZILAR, hazırlayan: Peter Hudis ve Kevin B. Anderson, çeviren: Tunç Tayanç, Dipnot Yayınları, siyaset, 592 sayfa

Eldeki çalışma, 20. yüzyılın önde gelen Marksist kuramcılarından Rosa Luxemburg’un seçme yazılarını bir araya getiriyor. Luxemburg yazılarında, siyasal iktisat, emperyalizm, birikimin tarihsel koşulları, Batı dışı toplumlar, ilkel komünizm, tarih boyunca kölelik, toplumsal reform ya da devrim, kitle grevi, sendikal hareket, Rus sosyal demokrasisinin örgütsel sorunları, Rus devrimi ve buna benzer pek çok konuya odaklanıyor. Luxemburg’un kadın sorununu irdelediği yazılarını da bir araya getiren kitap, çalışmayı hazırlayan yazarların bu özgün ismin fikirlerini kuşatıcı bir bakışla ele aldıkları bir giriş yazısıyla açılıyor.

Karl Jaspers – Nietzsche Nasıl Felsefe Yapıyordu? (2013)

NIETZSCHE NASIL FELSEFE YAPIYORDU?, Karl Jaspers, çeviren: Murat Batmankaya, Alfa Yayınları, felsefe, 576 sayfa

Karl Jaspers elimizdeki kitabında, hukuk, psikiyatri, tarih, siyaset ve teolojinin verilerinden de yararlanarak, çoğu kez çarpıtılan ve yanlış değerlendirilen ünlü filozof Nietzsche’nin düşünce sistemini inceliyor. Jaspers, ilk olarak, Nietzsche’nin inişli çıkışlı hayatına, onun yaşamında önemli bir kırılma yaratmış hastalığına odaklanıyor. Kitabın devamında, Nietzsche’nin insan, hakikat, tarih ve şimdiki çağ, büyük siyaset, dünya yorumu, sınırlar ve kaynaklar gibi konulardaki temel düşünceleri inceleniyor. Jaspers son bölümde ise, filozofun varoluşunun bütünündeki düşünme biçimini ve kendisini nasıl anladığını irdeliyor.

Cavit Orhan Tütengil – Azgelişmenin Sosyolojisi (2013)

AZGELİŞMENİN SOSYOLOJİSİ, Cavit Orhan Tütengil, İş Kültür Yayınları, sosyoloji, 197 sayfa

Cavit Orhan Tütengil, Türkiye’de türünün ilk örneklerinden olmasıyla her zaman başvurulacak elimizdeki kapsamlı çalışmasında, çok sayıda istatistik veriye başvurarak azgelişmişliğin sosyolojisini kuruyor. Tütengil, azgelişmişliğin niteliği, azgelişmeyi etkileyen faktörler, azgelişmiş ülkelerin yeryüzündeki dağılışı, azgelişme tipolojileri ve bölgesel azgelişme konularıyla çalışmasına başlıyor. Kitabın devamında da, azgelişmenin ölçüleri ve Türkiye’nin durumu, azgelişmenin sosyolojik ve iktisadi gelişim yönleri gibi konular ele alınıyor; sosyal yapı sorunları tartışılıyor ve bu sorunlara dair kimi çözüm önerileri sunuluyor.

Michel Pastoureau – Mavi: Bir Rengin Tarihi (2013)

MAVİ: BİR RENGİN TARİHİ, Michel Pastoureau, çeviren: İnci Malak Uysal, Can Yayınları, kültür, 183 sayfa

Michel Pastoureau, renkleri, doğal bir fenomenden ziyade karmaşık birer kültürel yapı olarak tanımlıyor. Yazar, bu kitabında, bu tanımlamadan hareketle mavinin Neolitik Çağ’dan 20. yüzyıla olan bir tarihini sunuyor. Bu zaman zarfında mavinin, dil, kumaşlar, giysiler, semboller, günlük yaşam, din ve sanat üzerinde nasıl bir etki bıraktığını araştıran Pastoureau, Antikçağ halkları için pek önemli olmayan, Romalılar açısından barbarların rengi olarak algılanmasıyla nahoş ve değersiz kabul edilen mavinin, 12. yüzyıldan itibaren tüm alanlarda, özellikle giyside ve günlük yaşamda adım adım yükselişini gözler önüne seriyor.

Michael Hutter ve David Throsby (yay. haz.) – Paha Biçilemez (2013)

PAHA BİÇİLEMEZ, yayına hazırlayan: Michael Hutter ve David Throsby, çeviren: Ceren Yalçın, Sel Yayıncılık, sanat, 295 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Paha Biçilemez’, kültür, ekonomi ve sanatta değer kavramını tartışıyor. Diğer bir deyişle, piyasadaki güçlerin kamuoyunun karar verme aşamaları üzerinde gitgide daha fazla etki sahibi olduğu günümüzde, sanat ve kültürde değerin nasıl oluştuğunun ve değer biçme usullerinin nasıl işlediğinin irdelendiği kitapta, pazar değerlendirmeleriyle yeni sanatsal anlamlar arasındaki nedensel bağlantılar, sanat yapıtı tamamlandığında yapıtın nasıl değerlendirileceğini belirleyen etkenler, sanatçının yaratım sürecinde amaçladıkları, sanat piyasasında değer biçme sisteminin tarihsel gelişimi konuları yer alıyor.

Aristoteles – Theta (2013)

THETA, Aristoteles, çeviren: Kaan H. Ökten ve Gurur Sev, Notos Kitap, felsefe, 232 sayfa

‘Theta’, Aristoteles’in ‘Metafizik’ derlemesinin dokuzuncu kitabı. Düşünür burada, imkân, tamamlanma, ve etkinlik gibi üç farklı var olma tarzını irdeliyor. Aristoteles “imkân”ı, tüm devinim ve durağanlık ilkelerini kapsayacak şekilde tanımlıyor ve var olanın bir yandan ne’lik ya da nasıllık ya da nicelik, diğer yandan da imkâna, tamamlanmaya ve ergon’a (eser) göre ele alınabileceğini belirtiyor. “Etkinliğin” de, devinimin eseri olduğunu söyleyen düşünür, bunu farklı örneklerden yola çıkarak açıklıyor. Aristoteles çalışmalarına anlamlı bir katkı sunacak ‘Theta’, interlineer aktarım, birebir çeviri ve bir sözlükle sunuluyor.

José Saramago – Baltasar İle Blimunda (2013)

BALTASAR İLE BLIMUNDA, José Saramago, çeviren: Işık Ergüden, Kırmızı Kedi Yayınevi, roman, 364 sayfa

José Saramago ‘Baltasar ile Blimunda’da, bir aşk hikâyesi ekseninde, savaşların ve hastalıkların egemen olduğu 18. yüzyıl Portekizi’ne uzanıyor. Romanın merkezinde, savaşta bir elini kaybetmiş Baltasar ile, görülmeyeni görebilme yeteneğine sahip Blimunda’nın yaşadığı aşk yer alıyor. Öykü ayrıca, bekledikleri veliaht için dev bir manastır inşa etmek isteyen Kral V. Dom Joao’nun hınzırlıkları ve insanın kuşlar gibi uçmasını sağlayacak bir alet icat etmeyi takıntılı bir şekilde kafasına koymuş Peder Bartolomeu’nun çılgın dünyasıyla zenginleşiyor. Saramago bu üç öyküyü, kendine has ironisi ve felsefi sorgulamalarıyla örüyor.

V. İ. Lenin – Marksizm Üzerine (2013)

MARKSİZM ÜZERİNE, V. İ. Lenin, çeviren: Mazlum Beyhan, Yordam Kitap, siyaset, 94 sayfa

Ekim Devrimi’nin lideri V. İ. Lenin’in, bir ansiklopedik sözlük için kaleme aldığı ‘Marksizm Üzerine’, Marx’ı ve Marksizmi tanıtmayı amaçlayan bir kılavuz kitap. Lenin kitabına, Marx’ın kısa yaşamöyküsüyle başlıyor. Ardından gelen bölümlerde Marx’ın öğretisi felsefi materyalizm, diyalektik, materyalist tarih anlayışı ve sınıf savaşı ekseninde değerlendiriliyor. Kitabın devamında ise, Marx’ın ekonomik öğretisi, sosyalizm ve proletaryanın sınıf savaşı taktiği ele alınıyor. Lenin ayrıca, Alman felsefesi, İngiliz ekonomi politiği ve Fransız sosyalizmi gibi, Marksizmin belli başlı kaynaklarını ve bileşenlerini de aydınlatıyor.