İlber Ortaylı – İstanbul’dan Sayfalar (2009)

‘İstanbul’dan Sayfalar’, İlber Ortaylı’nın kaleme aldığı, İstanbul semtleri ve eski hayatı üzerine yazılardan oluşuyor.

Kitap, esas olarak, içinde yaşandığı halde, tarihi pek bilinmeyen bu kadim şehrin, uygarlık tarihinin her anından ne denli zengin kalıntılar ve renkler taşıdığını göstermesiyle dikkat çekiyor.

Ortaylı, akıcı bir üslupla kaleme aldığı bu öğretici yazılarında, İstanbul’un eski semtlerini, etnik topluluklarını, kiliselerini, camilerini, çeşmelerini, sıradan insanlarını, sosyal ve kültürel hayatını, kısacası İstanbul’a dair akla gelebilecek pek çok tarihi ayrıntıyı okurlarıyla paylaşıyor.

Ortaylı’nın anlatımı, Sevinç Altan’ın desenleriyle de renkleniyor.

  • Künye: İlber Ortaylı – İstanbul’dan Sayfalar, Turkuvaz Kitap, tarih, 280 sayfa

Mustafa Erdem Özler – Erdem Devesi (2009)

Mustafa Erdem Özler’i, daha önce yayımlanan ‘Kelebekli Zaman’ isimli şiir kitabıyla biliriz.

Özler, ‘Erdem Devesi’ başlıklı elimizdeki dosyasıyla da 2008 Cemal Süreya Şiir Ödülü’nü aldı.

Kitaba adını veren şiirden bir alıntı:

 

“anne çöl pişmedi mi hâlâ

 

baktıkça zayıfladı yollar

baktıkça taşların diline düştüm

peşinden gittim sesimin

kuşların vaktini çaldım

 

kuyulara atılmış günahları çıkardım

suçunu bağışladım kirimin

ben kimim ki

heyelanla yıkadım ellerimi

 

acıkınca kuru kelime yedim

haram sularını içtim sözlerimin

seğirdi zaman ipini eğirdi

kısalan ömrünü giydim sabrımın

 

eskiden atlar okşardı saçlarımı

yokluğunu bahçeler toplardı (…)”

  • Künye: Mustafa Erdem Özler – Erdem Devesi, Metis Yayınları, şiir, 69 sayfa

Şükrü Argın – Yaşlanan İnsanlık, Gençleşen Kapitalizm (2009)

‘Yaşlanan İnsanlık, Gençleşen Kapitalizm’, Şükrü Argın’la yapılan uzun soluklu bir söyleşinin ürünü.

Argın, kapitalizmin bu çağda sadece muhalif radikal hareketleri değil, genel olarak sanatı, özelde de edebiyatı mecalsiz bıraktığını belirtiyor ve böylelikle bir “pan-kapitalizm çağı”na girildiğini savunuyor.

Kitap, kapitalizmin küresel bir kriz yaşadığı günümüzde, dünyada yaşanan köklü dönüşümler ile bunların sol için ne gibi güçlükler ve imkânlar oluşturduğuna yönelik bir söyleşi üzerinden ilerliyor.

Argın günümüzde, her daim gençleşip ataklaşan kapitalizm ile yaşlanan insanlığın, çok önemli bir kavşakta karşı karşıya geldiğini söylüyor.

  • Künye: Şükrü Argın – Yaşlanan İnsanlık, Gençleşen Kapitalizm, söyleşi: Osman Akınhay, Agora Kitaplığı, siyaset, 191 sayfa

Noam Chomsky – Müdahaleler (2009)

‘Müdahaleler’, uluslararası basının görüşlerine en çok başvurduğu düşünürlerden Noam Chomsky’nin, 2002-2008 arasında bir haber ajansı için kaleme aldığı yazılarından yapılan bir derleme.

Tüm dünyaya kâbustan başka bir şey getirmeyen Bush yönetimi, Irak’ın işgali, Filistin-İsrail sorunu, nükleer savaş tehlikesi, Latin Amerika’daki yeni sol hareketler, Birleşmiş Milletler ve ABD-İran anlaşmazlığı, Chomsky’nin ele aldığı konulardan birkaçı.

İktidarı sorgulamanın bir sorumluluk olduğuna inanan Chomsky, Beyaz Saray’ı, Pentagon’u, onların zenginleştirdiği şirketleri ve bunların sebep olduğu muazzam kirlenmişliği taviz vermeden eleştirmeye devam ediyor.

  • Künye: Noam Chomsky – Müdahaleler, çeviren: Taylan Doğan ve Nuri Ersoy, Bgst Yayınları, siyaset, 340 sayfa

Pierre Dardot ve Christian Laval – Müşterek (2018)

Hegel ve Marx üzerine yaptığı çalışmalarla bildiğimiz Pierre Dardot ile sosyoloji profesörü Christian Laval, müşterekleşmeyi toplumun kendini kurmasına yönelik bir çağrı olarak tartışıyor.

Yayınlandığı zaman büyük ilgi çeken bu siyaset felsefesi çalışması, müşterekleşmeyi yalnızca doğal kaynakların ve bilgi ağlarının kolektif yönetimi anlamında değil, bizzat 21. yüzyıldaki alternatif politikaların temel ilkesi olarak ele almasıyla dikkat çekiyor.

Son yıllarda yükselişte olan müşterekleşme konusunu tarihsel ve güncel anlamda, bunun yanı sıra müşterekleşmeyi geniş bir felsefi, siyasi ve sosyolojik çerçevede irdeleyen kitap, konu hakkında temel eserlerden biri olmaya aday.

  • Künye: Pierre Dardot ve Christian Laval – Müşterek: 21. Yüzyılda Devrim Üzerine Deneme, çeviren: Emine Sarıkartal ve Ferhat Taylan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 552 sayfa, 2018

Murat Bjeduğ – Devrimci Bir Subay: Saffet Alp Kitabı (2018)

Hava Harp Okulu’ndan gelen Hava Yer Teğmen Saffet Alp, 1960’larda devrimci pek çok subaydan biriydi.

Alp, Kızıldere Katliamı’nda, tanıklara göre, kontrgerilla subaylarınca alnından vurularak katledildi.

Bu esnada kolunda, Hava Harp Okulu’nu ikincilikle bitirişinin ödülü olan Başbakan Süleyman Demirel’in imzası kazınmış saati bulunuyordu.

İşte bu kitap, 30 yaşında aramızdan alınmış Saffet Alp’in hayatını ve mücadelesini tanıkların anlatımlarıyla sunuyor.

Alp’in doğduğu ve büyüdüğü çevre, aile ortamı, eğitim yılları, bilinçlenme ve devrimcilik zamanları ve katledilişine uzanan süreci kapsamlı bir şekilde anlatan çalışma, Saffet Alp’in annesi Arife Alp’in oğluna dair anlatımlarının yanı sıra, başka birçok ismin Saffet Alp’e ilişkin görüş ve değerlendirmeleriyle zenginleşiyor.

  • Künye: Murat Bjeduğ – Devrimci Bir Subay: Saffet Alp Kitabı, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 176 sayfa, 2018

Leah A. Lievrouw – Alternatif ve Aktivist Yeni Medya (2015)

Bugün aktivistler, sanatçılar ve yurttaş grupları, alternatif medya ve enformasyon teknolojilerini nasıl kullanıyor?

Leah Lievrouw’un nitelikli çalışması, alternatif ve aktivist yeni medyaların beş ana biçimini kapsamlı bir şekilde açıkladığı gibi, bunların hangi yönleriyle geleneksel medya biçimlerinden ayrıldığını gözler önüne seriyor.

Bugünkü egemen medya araçları, bırakın marjinal görüşleri, alternatif görüşleri dahi kapsamaktan uzak bir yapıya dönüşmüş durumda.

Dolayısıyla, muhaliflerin görünürlük ve güç kazanmaları için alternatif yollar yaratmak en acil ihtiyaçlarımızdandır.

Bu kitap da, toplumsal hareketlerin ve sanatçıların alternatif medyayı kullanma biçimlerinin tarihsel bir analizini yapıyor, en önemlisi de yeni medya aktivizmi ile ilgilenenlere çok aydınlatıcı bilgiler sunuyor.

  • Künye: Leah A. Lievrouw – Alternatif ve Aktivist Yeni Medya, çeviren: İlkay Sevgi Temizalp, Kafka Kitap, medya, 280 sayfa, 2018

Süreyyya Evren – Osman Hamdi Bey’den Picasso’ya Çocuklar İçin Sanat (2015)

Sanat, hayal gücümüzü beslemeye devam ediyor.

Bu meraklı mı meraklı kitap, sanatçıların yapıp ettiklerinin peşine düşüyor ve bununla ilgilenen çocuklara, esprili bir rehberlik vaat ediyor.

Kitap, Fatih Aksular’ın resimleri eşliğinde başyapıtlar, deneysel eserler ve yeniliklerin heyecan verici dünyasında dolaşmaya davet ediyor.

  • Künye: Süreyyya Evren – Osman Hamdi Bey’den Picasso’ya Çocuklar İçin Sanat, Pan Yayıncılık

Hasan Kaplan – Dik Dur, Devrimci Ol! (2015)

12 Eylül’ün tüm gaddarlığına ve korku siyasetine inat, hukuka bağlılığından taviz vermeyen sıra dışı bir hâkim: Arif Hikmet Korkmaz.

Bu anı kitabı, Korkmaz’ın 12 Eylül mahkemelerinde kimi zaman askeri yönetime ve onun yereldeki komutanlarına kimi zaman sanıklara yönelttiği eleştiriler ile sanıklar ve tanıklarla arasında geçen ciddi ve mizahi diyalogları aktarıyor.

  • Künye: Hasan Kaplan – Dik Dur, Devrimci Ol!, Su Yayınevi

Doğan Kuban – Batıya Göçün Sanatsal Evreleri (2009)

Doğan Kuban, ilk kez 1993’te yayımlanan ve şimdi yeni bir baskıyla okurun karşısına çıkan ‘Batıya Göçün Sanatsal Evreleri’nde, Türkiye’ye gelmeden önce Türk göçerlerin sanat ortamının doğasını irdeliyor.

Kuban, tarihöncesi bozkır toplumlarının sanat geleneklerinden başlayarak Orta Asya, Timurlu ve Selçuklu sanatlarını, batıya yapılan göçün süreklilik gösteren aşamaları olarak inceliyor.

Kitap özellikle, yüzyıllar içinde Asya bozkırlarından başlayıp Anadolu’ya ve Balkanlar’a süren göçe paralel olarak evrilen Türk sanatının derli toplu bir hikâyesini vermesiyle dikkat çekiyor.

Kuban anlatımlarını, çizimler, planlar, haritalar ve fotoğraflarla da destekliyor.

  • Künye: Doğan Kuban – Batıya Göçün Sanatsal Evreleri, İş Kültür Yayınları, sanat tarihi, 382 sayfa